ANH HÙNG KIM ĐỒNG – CẬU BÉ NÙNG GIỮ LIÊN LẠC GIỮA NÚI RỪNG
Kim Đồng (Nông Văn Dền, 1929–1943) là thiếu niên người Nùng ở Cao Bằng, một trong những đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, hy sinh khi làm nhiệm vụ liên lạc lúc mới 14 tuổi.
Cậu bé ở Nà Mạ
Giữa núi rừng Cao Bằng có một bản nhỏ mang tên Nà Mạ, thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng. Nơi đây là quê hương của một cậu bé người Nùng mà câu chuyện về em đã trở thành một phần quen thuộc trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
Em tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, quê ở Nà Mạ.
Sau này, mọi người biết đến em với tên gọi Kim Đồng.
Nếu chỉ nhìn vào tuổi của Kim Đồng, có lẽ chẳng ai nghĩ em sẽ trở thành một nhân vật lịch sử. Nhưng trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh, những đứa trẻ ở vùng núi cũng sớm phải làm quen với công việc của người lớn.
Một cậu bé lớn lên giữa căn cứ cách mạng
Nà Mạ nằm gần Pác Bó, nơi từng là một trong những căn cứ quan trọng của cách mạng.
Kim Đồng lớn lên trong môi trường mà cán bộ cách mạng thường xuyên hoạt động. Em sớm hiểu rằng những người đang làm việc trong rừng cần người đưa tin, dẫn đường và quan sát tình hình.
Năm 1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Pác Bó.
Kim Đồng là một trong những đội viên đầu tiên.
Khi ấy, em vẫn chỉ là một cậu bé.
Nhưng nhiệm vụ mà em đảm nhận lại không hề đơn giản.
Công việc của một liên lạc viên
Kim Đồng cùng các đội viên thiếu niên khác làm nhiệm vụ liên lạc và bảo vệ cán bộ.
Các em thường dựa vào việc chăn trâu, đi rừng hoặc làm những công việc quen thuộc của trẻ em vùng núi để di chuyển mà không gây chú ý.
Có khi các em đưa thư.
Có khi dẫn cán bộ qua những con đường rừng.
Có khi đứng quan sát từ xa để báo hiệu nếu phát hiện người lạ.
Một đứa trẻ có thể dễ dàng đi qua những nơi mà người lớn sẽ bị nghi ngờ.
Chính vì vậy, công việc của những thiếu niên liên lạc viên có ý nghĩa rất quan trọng.
Buổi sáng ngày 15 tháng 2
Ngày 15 tháng 2 năm 1943, Kim Đồng cùng một số đồng đội đang làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ ở khu vực Nà Mạ.
Khi phát hiện có lực lượng đối phương đang tiến đến gần, em tìm cách báo động để cán bộ rút lui.
Kim Đồng chạy về phía đối phương để đánh lạc hướng và tạo điều kiện cho cán bộ thoát khỏi vòng vây.
Trong lúc làm nhiệm vụ, em bị trúng đạn và hy sinh.
Kim Đồng khi ấy mới 14 tuổi.
Một cậu bé đã không trở về
Cái chết của Kim Đồng là một mất mát lớn đối với gia đình và đồng đội.
Một cậu bé mới mười bốn tuổi đã nằm lại giữa núi rừng.
Nhưng nhờ sự cảnh báo của em, cán bộ cách mạng đã có thời gian rút khỏi khu vực nguy hiểm.
Sau này, Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên của em được đặt cho nhiều trường học, con đường và tổ chức thiếu nhi trên khắp cả nước.
Không chỉ có Kim Đồng
Điều đáng nhớ là Kim Đồng không phải thiếu niên duy nhất tham gia cách mạng.
Cùng thời với em còn có nhiều thiếu niên khác.
Các em làm liên lạc, đưa thư, bảo vệ cán bộ và giúp đỡ lực lượng cách mạng.
Có những em được biết đến qua sách sử.
Cũng có những em không để lại tên tuổi.
Tuổi thơ của các em đáng lẽ phải gắn với trường học, trò chơi và gia đình. Nhưng chiến tranh khiến các em phải trưởng thành sớm.
Vì vậy, câu chuyện về Kim Đồng cũng có thể được xem là câu chuyện về một thế hệ thiếu nhi đã sống trong những năm tháng đặc biệt của đất nước.
Nà Mạ hôm nay
Ngày nay, Nà Mạ đã trở thành một địa danh gắn liền với tên tuổi Kim Đồng.
Khu di tích tưởng niệm Kim Đồng được xây dựng và gìn giữ. Từ nhiều nơi, các đoàn thiếu nhi đến thăm để tìm hiểu về cậu bé người Nùng năm xưa.
Đứng giữa núi rừng Cao Bằng, thật khó hình dung một cậu bé mười bốn tuổi từng chạy qua những con đường này trong một buổi sáng đầy nguy hiểm.
Nhưng câu chuyện ấy vẫn còn được kể lại.
Không phải để biến chiến tranh thành một điều đẹp đẽ, mà để những người sinh ra trong hòa bình hiểu rằng thế hệ trước đã phải sống và trưởng thành như thế nào.
Cậu bé và chiếc khăn quàng
Ngày nay, hình ảnh Kim Đồng thường xuất hiện cùng chiếc khăn quàng đỏ của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
Đối với nhiều học sinh, Kim Đồng có thể chỉ là một cái tên quen thuộc trong sách giáo khoa hoặc trong các buổi sinh hoạt Đội.
Nhưng phía sau cái tên ấy là một cậu bé có thật.
Một cậu bé sinh ra ở một bản làng miền núi.
Một cậu bé từng chạy trên những con đường rừng.
Một cậu bé đã hy sinh khi mới mười bốn tuổi để bảo vệ cán bộ cách mạng.
Và có lẽ điều khiến câu chuyện ấy vẫn sống mãi chính là sự giản dị của nó: Kim Đồng không phải một người lớn phi thường, mà là một cậu bé đã làm một việc lớn trong một thời điểm đặc biệt của lịch sử.



