ANH HÙNG KIM ĐỒNG VÀ TIẾNG CÒI BÁO ĐỘNG BẤT TỬ NƠI NÚI RỪNG PẮC BÓ

ANH HÙNG KIM ĐỒNG VÀ TIẾNG CÒI BÁO ĐỘNG BẤT TỬ NƠI NÚI RỪNG PẮC BÓ

Trong trang sử vàng của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và phong trào cách mạng Việt Nam, tên tuổi của Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền, 1929 – 1943) đã trở thành tượng đài bất tử về lòng dũng cảm, sự mưu trí và chí khí quật cường của thế hệ măng non. Người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc ấy đã dâng hiến trọn vẹn tuổi 14 nơi núi rừng Pắc Bó, dùng chính máu xương của mình để bảo vệ an toàn cho các cán bộ cách mạng chủ chốt trong những ngày tháng tiền khởi nghĩa gian lao.

1. Chàng thiếu niên đất Nà Mạ và ngọn lửa yêu nước tuổi thơ

Nông Văn Dền sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo thuộc dân tộc Nùng tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng – vùng đất sơn thủy hữu tình nhưng chịu nhiều đau thương dưới ách thống trị của thực dân Pháp và tay sai.

Tuổi thơ của Dền là chuỗi ngày chứng kiến cảnh dân làng bị cướp bóc, đánh đập dã man. Bố của Dền bị chính quyền thực dân bắt đi phu dịch rồi hy sinh mòn mỏi nơi xứ lạ, bỏ lại người mẹ ốm yếu cùng đàn con thơ lầm lũi trong nghèo khó. Sự mất mát lớn lao ấy cùng nỗi đau của xóm làng đã gieo vào tâm hồn người thiếu niên Nùng một mối thù sâu sắc trước ách áp bức và khát vọng giải phóng quê hương.

Năm 1941, sau hành trình dài bôn ba tìm đường cứu nước, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Bác Hồ) về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, chọn mỏm đá Pắc Bó (Hà Quảng, Cao Bằng) làm căn cứ đầu não. Làng Nà Mạ quê hương của Dền trở thành một trong những cơ sở cách mạng bí mật quan trọng nhất.

Dù còn rất nhỏ tuổi, Nông Văn Dền đã tỏ ra là một cậu bé cực kỳ thông minh, nhanh nhạy, dũng cảm và giàu lòng yêu nước. Cậu hăng hái nhận làm các công việc nhỏ như chăn trâu, mò cá để theo dõi tình hình giặc, làm liên lạc và bảo vệ các buổi họp bí mật của cán bộ Việt Minh.

2. Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc đầu tiên

Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại con rạch Khuổi Nậm gần Pắc Bó, dưới sự chỉ đạo của Bác Hồ và Anh Đức Thanh (cán bộ cách mạng), Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay) chính thức được thành lập.

Đội gồm 5 thành viên đầu tiên là những thiếu niên dân tộc thiểu số ưu tú: Nông Văn Dền, Nông Văn Thản, Lý Văn Sậu, Lý Thị Ni, Lý Thị Xờ. Tại buổi lễ thành lập giản dị giữa rừng già, Nông Văn Dền được tín nhiệm bầu làm Đội trưởng và được đặt bí danh cách mạng là Kim Đồng (nghĩa là "chú bé vàng").

Với trọng trách Đội trưởng, Kim Đồng đã thể hiện năng lực chỉ huy và sự tinh trí phi thường. Cậu phân công các bạn trong đội luân phiên chăn trâu, hái rau, mò cá quanh khu vực suối Lê-nin và hang Pắc Bó để làm nhiệm vụ cảnh giới, chuyển giao thư từ, tài liệu bí mật và dẫn đường cho cán bộ từ căn cứ ra vùng ngoài.

— "Mỗi lần đi làm nhiệm vụ liên lạc là một lần đối mặt với lính gác Pháp và mật thám," – các tài liệu lịch sử ghi lại. – "Kim Đồng có hàng trăm cách ngụy trang thông minh: lúc giấu thư mật trong gùi rau xắt nhỏ, lúc nhét vào ống nứa đựng nước chăn trâu, khi bị xét hỏi thì điềm tĩnh trả lời bằng giọng thơ ngây khiến kẻ thù không chút nghi ngờ."

Nhờ sự mưu trí của Kim Đồng và các bạn trong Đội, nhiều cuộc họp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Trung ương Việt Minh tại Pắc Bó đã diễn ra an toàn tuyệt đối, mạch máu thông tin liên lạc giữa căn cứ địa với phong trào cả nước luôn được giữ vững.

3. Sáng ngày 15/2/1943 và hành động xả thân bảo vệ cán bộ

Đầu năm 1943, phong trào cách mạng tại Cao Bằng phát triển mạnh mẽ khiến thực dân Pháp lo sợ. Chúng tăng cường lực lượng mật thám, lính đồn, liên tục mở các cuộc càn quét dã man vào các làng bản quanh khu vực Pắc Bó nhằm truy lùng các cán bộ lãnh đạo cách mạng.

Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, một cuộc họp quan trọng của các cán bộ Việt Minh đang diễn ra bí mật tại một căn nhà sàn ở làng Nà Mạ. Kim Đồng được giao nhiệm vụ trực tiếp gác bảo vệ vòng ngoài tại khu vực bờ suối Cửa Nậm.

Khi sương mù núi rừng còn chưa tan hết, Kim Đồng phát hiện một toán lính Pháp cùng bọn tay sai được trang bị súng ống tận răng đang lén lút bao vây tiến vào làng. Chúng đi theo đường tắt nhằm đánh úp bất ngờ căn nhà nơi các cán bộ ta đang họp.

Tình thế rơi vào mức ngàn cân treo sợi tóc. Vị trí giặc tiến vào chỉ còn cách căn nhà họp vài trăm mét. Nếu chạy về báo tin, Kim Đồng chắc chắn sẽ bị giặc phát hiện và căn nhà họp cũng sẽ bị bao vây ngay lập tức. Nếu ngồi yên giấu mình, các cán bộ cách mạng sẽ bị bắt trọn vẹn.

Trong khoảnh khắc sinh tử tính bằng giây, người đội trưởng 14 tuổi đã có một quyết định táo bạo và dũng cảm: Chấp nhận hy sinh bản thân để đánh động cho các chú cán bộ thoát hiểm!

Kim Đồng cố tình nhảy ra khỏi lùm cây, cố ý để lộ mình rồi đàng hoàng cất tiếng reo to, vừa chạy vọt về hướng ngược lại với căn nhà họp, vừa cất tiếng hô lớn ngụy trang: — "Hát lên nào các bạn ơi! Có con chim nhỏ hót trên cành..."

Thấy một cậu bé bất ngờ bỏ chạy, toán lính Pháp tưởng là liên lạc viên mang tài liệu mật liền nháo nhào nổ súng đuổi theo. Tiếng súng chát chúa vang động cả núi rừng Nà Mạ!

Nghe tiếng súng báo động dữ dội của Kim Đồng, các cán bộ cách mạng trong căn nhà lập tức nhận ra nguy hiểm, nhanh chóng thu dọn tài liệu mật và rút lui an toàn vào hang núi sâu.

Trong lúc đó, trên bãi đá bên bờ suối Cửa Nậm, những trận đạn gầm rú của kẻ thù đã găm trúng người thiếu niên dũng cảm. Kim Đồng trúng đạn và ngã xuống ngay bên dòng suối quê hương khi vừa tròn 14 tuổi.

4. Di sản ngời sáng cho thế hệ măng non Việt Nam

Sự hy sinh anh dũng của Kim Đồng khi mới 14 tuổi đã để lại niềm tiếc thương vô hạn cho Bác Hồ, các đồng chí cán bộ cách mạng và đồng bào các dân tộc tỉnh Cao Bằng. Người thiếu niên Nùng ấy đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân tươi đẹp nhất để bảo vệ ngọn lửa cách mạng giữa những ngày gian khó.

Năm 1997, Kim Đồng vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Khu di tích lịch sử Anh hùng Kim Đồng tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng (tỉnh Cao Bằng) ngày nay – với ngôi mộ nằm bên bờ suối Cửa Nậm và bức tượng người đội trưởng tay cầm con chim bồ câu hướng về bầu trời – đã trở thành một "địa chỉ đỏ" thiêng liêng. Đòn ngã của anh năm xưa trở thành nơi hành hương, báo công của hàng triệu thiếu niên, nhi đồng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Tên của Anh hùng Kim Đồng được trân trọng đặt cho Nhà xuất bản Kim Đồng (nhà xuất bản sách thiếu nhi lớn nhất Việt Nam), hàng ngàn ngôi trường tiểu học, trung học, các tuyến đường trung tâm và Quỹ học bổng uy tín dành cho học sinh giỏi vượt khó toàn quốc.

Tấm gương xả thân mưu trí của Anh hùng Kim Đồng là bài học kinh điển về lòng dũng cảm, tình yêu Tổ quốc và tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ. Hình ảnh chú bé Kim Đồng ngã xuống bên dòng suối rừng Pắc Bó năm xưa sẽ mãi là ngọn đuốc sáng, truyền ngọn lửa lý tưởng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho thế hệ măng non Việt Nam hôm nay và mai sau.