Anh hùng kỹ sư, liệt sĩ Nguyễn Bá Lại
Nguyễn Bá Lại sinh năm 1949, quê ở huyện Thái Thụy (Thái Bình). Sau khi tốt nghiệp đại học ở nước ngoài, trở về nước công tác từ năm 1972.
Khi Tổ quốc cần tài nguyên khoáng sản để phát triển kinh tế - xã hội sau nhiều năm chiến tranh, anh đã tự nguyện lên vùng biên giới Lào Cai thăm dò khoáng sản quý ở mỏ đồng Sin Quyền, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.
Kỹ sư Nguyễn Bá Lại là Trưởng phòng Kỹ thuật kiêm Trung đội trưởng tự vệ của Đoàn địa chất 305, Liên đoàn địa chất 3 Tây Bắc, trực thuộc Tổng cục Mỏ và Địa chất Việt Nam, đã dũng cảm, mưu trí cùng đồng đội đẩy lùi nhiều đợt phản công của quân địch bảo vệ khu mỏ đồng Sin Quyền và hy sinh ngày 17/02/1979.
Kỹ sư Nguyễn Bá Lại đã anh dũng hy sinh để bảo vệ an toàn cho 6 đồng đội cùng trong chiến hào, đồng thời góp phần thiết thực cùng đồng đội đảm bảo cho hơn 300 người, phần lớn là người già và trẻ nhỏ, rút lui về hậu cứ an toàn cùng với toàn bộ tài liệu quý là những kết quả khảo sát, thăm dò mỏ đồng Sin Quyền...
Đầu năm 1979, kỹ sư, liệt sĩ Nguyễn Bá Lại đã được Đảng, Nhà nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Ba; ngày 29/01/1996, liệt sĩ Nguyễn Bá Lại vinh dự được truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Năm 2019, Hội đồng nhân dân tỉnh Lào Cai đã quyết định đặt một đường phố mới mở ở phường Bình Minh (thành phố Lào Cai) mang tên kỹ sư - liệt sĩ Nguyễn Bá Lại.
Ngành địa chất Việt Nam và Tổng công ty Khoáng sản đã lập Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Nguyễn Bá Lại tại vùng biên giới Bát Xát.
Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại địa bàn Hoàng Liên Sơn đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc – trong đó nổi bật là những tấm gương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân đã hy sinh, chiến đấu và phục vụ đất nước với tinh thần quật cường. Việc nghiên cứu, giới thiệu và giáo dục về các anh hùng ấy không chỉ là việc ghi nhận lịch sử, mà còn là trách nhiệm của chúng ta với thế hệ hôm nay và mai sau.
Những cá nhân anh hùng liệt sĩ như Quách Văn Rạng, Nguyễn Xuân Kim, Đỗ Duy Phú, Võ Đại Huệ và nhiều anh hùng khác…, là những ngọn đuốc sáng cho việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, giữ vững biên cương lãnh thổ.
Trong thời kỳ hiện nay, khi đất nước xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới, việc phát huy truyền thống ấy càng trở nên quan trọng: từ việc giáo dục lòng yêu nước, ý chí bảo vệ Tổ quốc đến thực tiễn xây dựng lực lượng vũ trang, biên phòng, dân quân tự vệ vững mạnh, kết hợp với phát triển kinh tế – xã hội vùng biên giới.
