Anh Hùng La Văn Cầu – Biểu Tượng Sáng Ngời Của Chủ Nghĩa Anh Hùng Cách Mạng

Từ mảnh đất Cao Bằng đến quyết tâm đi theo cách mạng

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình người Tày nghèo tại tỉnh Cao Bằng, tuổi thơ của cậu bé Sầm Phúc Hướng (tên thật của Anh hùng La Văn Cầu) trôi qua trong nước mắt và cơ cực dưới ách áp bức của thực dân, phong kiến. Nỗi đau mất cha – người bị thực dân Pháp bắt đi phu, bị đánh đập dã man đến kiệt sức rồi qua đời – đã sớm gieo vào lòng người thanh niên vùng cao mầm mống của sự căm thù giặc và thấu hiểu sâu sắc nỗi khổ của người dân mất nước. 

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, được ánh sáng lý tưởng của Đảng và Bác Hồ soi đường, ông nhận thức rõ ràng: chỉ có đi theo cách mạng mới mang lại độc lập, tự do cho Tổ quốc và cuộc sống ấm no cho nhân dân. Năm 1948, người thanh niên Tày giàu lòng yêu nước ấy chính thức nhập ngũ vào Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, bắt đầu chặng đường chiến đấu kiên cường. 

Trận đánh Đông Khê và quyết định khắc ghi vào lịch sử

Trong suốt đời binh nghiệp của mình, Đại tá La Văn Cầu đã kinh qua hai chiến dịch lớn với 29 trận đánh. Nhưng có lẽ, trận đánh cứ điểm Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950 là ký ức sâu sắc nhất, bởi tại nơi đây, một phần thân thể của ông đã vĩnh viễn ở lại với đất mẹ chiến trường. 

Tháng 9 năm 1950, quân ta mở đợt tiến công cứ điểm Đông Khê – trận đánh then chốt mở màn cho chiến dịch. Đồng chí La Văn Cầu khi đó là Tổ trưởng Tổ bộc phá gồm 5 đồng chí, nhận nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: phá hàng rào, tiêu diệt lô cốt đầu cầu để mở đường cho đại quân tiến công. 

Trong hoàn cảnh vô cùng thiếu thốn, hỏa lực địch xả xuống dữ dội, nhiều ống bộc phá bị hư hỏng, ông đã nảy ra sáng kiến tháo mìn của chính kẻ thù để phá hàng rào. Giữa làn đạn mưa bom, tiếng động viên khẩn trương của người tổ trưởng đã tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội tháo gỡ từng lớp mìn, mở toang lớp rào phòng ngự cuối cùng của giặc. 

Thời khắc tiến công vào lô cốt đầu cầu đến, ôm khối bộc phá nặng khoảng 12kg trên tay, La Văn Cầu lao lên trước hỏa lực ngút trời với một ý chí sắt đá: "Bằng mọi giá phải hoàn thành nhiệm vụ". Nhưng vừa vượt qua rào phòng ngự, ông bị trúng đạn thương nặng và ngất đi. 

Khi tỉnh lại giữa khói lửa mù mịt, nhận ra khối bộc phá vẫn còn nguyên, người chiến sĩ trẻ gượng dậy. Cánh tay phải của ông đã bị đạn giặc bắn gần đứt lìa, đung đung đao đao vô cùng đau đớn. Đứng trước ranh giới sống chết, đồng đội Nông Văn Pheo khuyên ông rút xuống vì biết ông là con một trong gia đình. Nhưng đáp lại lời khuyên ấy là một khẩu lệnh sống đanh thép từ trái tim yêu nước:

"Còn sống là còn chiến đấu. Trái tim còn đập thì còn chiến đấu!"

Không một chút do dự, ông đề nghị đồng đội chặt đứt cánh tay bị thương để không làm vướng bận bước tiến xung phong. Giây phút cánh tay phải rời khỏi cơ thể, máu chảy đầm đìa, đau đớn đến tột cùng, ông nghiến chặt răng, lấy chiếc khăn mùi xoa nhét vào miệng để khỏi cắn phải lưỡi. 

Bằng tay trái còn lại, người anh hùng ấy lại ôm chặt khối bộc phá 12kg, dùng hết tàn lực trườn lên áp sát lô cốt địch, nhét bộc phá vào lỗ châu mai rồi giật nụ xòe! 

Đùng! Một tiếng nổ rung chuyển trời đất vang lên, lô cốt đầu cầu của giặc bị đập tan. La Văn Cầu gục ngất đi giữa chiến trường. Khi tỉnh lại, xung quanh ông đã là tiếng reo hò chiến thắng của đồng đội đang chiếm lĩnh trận địa. Trận đánh Đông Khê thắng lợi rực rỡ, mở đường cho Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 toàn thắng, đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Quân đội ta từ tác chiến du kích sang đánh tập trung, chính quy. 

Ngọn lửa truyền cảm hứng cho muôn đời sau

Hành động quả cảm của chiến sĩ trẻ La Văn Cầu đã trở thành một hiện tượng, một làn sóng thi đua giết giặc lập công lan tỏa khắp toàn quân. Năm 1952, ông vinh dự là một trong bảy người đầu tiên được Bác Hồ phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ I. 

Trải qua những năm tháng cống hiến không ngừng nghỉ cho Quân đội, ông nghỉ hưu năm 1996 với quân hàm Đại tá. Khi trở về với cuộc sống đời thường, người anh hùng năm xưa vẫn chịu nhiều thương tật chiến tranh. Nhưng với ông, cánh tay gửi lại chiến trường Đông Khê không bao giờ là mất mát, mà là biểu tượng tự hào của một thời tuổi trẻ hy sinh vì độc lập, tự do cho dân tộc. 

Ngày 24 tháng 6 năm 2026, Anh hùng La Văn Cầu đã về với tổ tiên và đồng đội. Tên của ông đã được trân trọng đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp Việt Nam. 

Trôi qua hơn 7 thập kỷ, "nụ xòe ở Đông Khê" và câu nói bất tử "Trái tim còn đập thì còn chiến đấu" của Anh hùng La Văn Cầu vẫn mãi là ngọn đuốc sáng soi, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình, về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc và ý chí vượt qua mọi nghịch cảnh để sống, cống hiến cho đất nước.