ANH HÙNG LA VĂN CẦU: BIỂU TƯỢNG Ý CHÍ THÉP VÀ KHÚC TRÁNG CA CHẶT TAY ĐÁNH GIẶC [Đoàn trường THPT Hai Bà Trưng]

La Văn Cầu tên thật là Sầm Phúc Hướng, sinh năm 1931 tại huyện Tiên Yên, tỉnh Lạng Sơn (có tài liệu ghi quê ông ở Cao Bằng), là người dân tộc Tày. Sinh ra trong cảnh đất nước bị giày xéo dưới gót giày thực dân, ông sớm thấu hiểu nỗi khổ của người dân mất nước. Với lòng nồng nàn yêu nước và khí thế của tuổi trẻ, năm 1948, khi mới 17 tuổi, ông hăng hái gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông được biên chế vào Trung đoàn 174 (Trung đoàn Cao - Bắc - Lạng) thuộc Đại đoàn 316.

Sự nghiệp chiến đấu của La Văn Cầu ghi dấu ấn đậm nét nhất trong Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950. Đây là chiến dịch mang tính bước ngoặt, nhằm khai thông biên giới Việt - Trung và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc.

Tháng 9 năm 1950, quân ta tấn công cứ điểm Đông Khê — một vị trí chiến lược quan trọng của Pháp trên đường số 4. La Văn Cầu lúc bấy giờ là tiểu đội phó thuộc Trung đoàn 174, được giao nhiệm vụ chỉ huy tổ bộc phá đánh lô cốt số 10 của địch. Trong lúc tiến công, một quả pháo của địch nổ gần khiến La Văn Cầu bị thương rất nặng. Cánh tay phải của ông bị gãy nát, lủng lẳng bên sườn, còn một bàn tay cũng bị dập nát.

Trước tình thế vô cùng khẩn cấp, nếu không phá được lô cốt, đơn vị sẽ không thể tiến lên và thương vong sẽ còn lớn hơn. Trong giây phút sinh tử, La Văn Cầu đã có một quyết định phi thường: Ông yêu cầu đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay phải đang bị thương vướng víu của mình để có thể tiếp tục chiến đấu. Sau khi cánh tay bị chặt rời, ông dùng tay trái ôm bọc thuốc nổ nặng 12kg, vượt qua lửa đạn, bò sát vào chân lô cốt địch và giật ngòi nổ. Tiếng nổ lớn vang lên, lô cốt số 10 bị tiêu diệt hoàn toàn, mở đường cho đại quân ta tràn lên làm chủ trận địa.

Sau trận Đông Khê, dù mất đi một cánh tay, La Văn Cầu vẫn tiếp tục cống hiến cho quân đội và đất nước. Năm 1952, tại Đại hội toàn quốc Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu lần thứ nhất, ông là một trong 7 người đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông tiếp tục rèn luyện, học tập và giữ nhiều chức vụ quan trọng trong quân đội như Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Giám đốc Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam). Với cấp bậc Đại tá khi nghỉ hưu, ông trở về cuộc sống đời thường tại Hà Nội, luôn giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", tích cực tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Trong suốt cuộc đời mình, Anh hùng La Văn Cầu đã nhận được nhiều phần thưởng danh giá từ Đảng và Nhà nước:

• Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1952).

Hành động chặt tay để đánh giặc của Anh hùng La Văn Cầu đã trở thành một bài học kinh điển về lòng dũng cảm trong lịch sử quân sự Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với một thời đại huy hoàng, khi mỗi con người đều sẵn sàng hiến dâng một phần xương máu cho độc lập của Tổ quốc.