ANH HÙNG LA VĂN CẦU – HUYỀN THOẠI "CHẶT PHĂNG CÁNH TAY, PHÁ TAN ĐỒN ĐỊCH"
ANH HÙNG LA VĂN CẦU – HUYỀN THOẠI "CHẶT PHĂNG CÁNH TAY, PHÁ TAN ĐỒN ĐỊCH"
Trong biên niên sử vàng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trận Đông Khê thuộc Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950 đã ghi dấu một thiên hùng ca bất tử về ý chí và lòng quả cảm vượt qua mọi giới hạn của con người. Người viết nên trang sử chói lọi ấy không ai khác chính là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu (tên thật là Lã Văn Cầu, sinh năm 1932) — người chiến sĩ kiên trung mang dòng máu dân tộc Tày vùng núi rừng Cao Bằng. Hành động nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá xông lên của ông đã trở thành biểu tượng bất khuất cho tinh thần "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".
1. Khai tăng tuổi để được cầm súng giết giặc
La Văn Cầu sinh năm 1932 tại xã Đình Phong, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Tuổi thơ của ông là chuỗi ngày đẫm nước mắt khi người cha bị thực dân Pháp bắt bớ, đánh đập dã man đến kiệt sức rồi qua đời. Thấu hiểu nỗi khổ nhục của người dân mất nước và mang trong mình mối thù nhà nợ nước sâu sắc, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công.
Năm 1948, khi mới tròn 16 tuổi, vì là con một và chưa đủ tuổi tuyển quân, ông đã bị từ chối nhập ngũ. Không nản lòng, với khát khao cháy bỏng được ra trận quét sạch bóng giặc, chàng thiếu niên đất Cao Bằng đã mưu trí khai tăng thêm hai tuổi để được toại nguyện bước vào hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một người lính trẻ, ông bền bỉ rèn luyện, xung phong dấn thân vào những mặt trận hiểm nguy và nhanh chóng trở thành một Tiểu đội trưởng bộ binh gương mẫu thuộc Đại đội 671, Tiểu đoàn 73, Đại đoàn 316.
2. Phút giây chặt phăng cánh tay, đánh bay lô cốt địch
Tháng 9 năm 1950, Bộ Tổng tư lệnh quân đội ta mở Chiến dịch Biên giới, quyết tâm nhổ bốt Đông Khê — cụm cứ điểm phòng ngự kiên cố, quân số đông và hỏa lực mạnh then chốt của Pháp dọc tuyến đường số 4. Trận chiến tại đây diễn ra vô cùng ác liệt và giằng co dưới làn mưa bom bão đạn.
Đêm ngày 16 tháng 9 năm 1950, tổ bộc phá do La Văn Cầu chỉ huy nhận lệnh đánh mở cửa mở cho bộ binh tiến công. Ngay khi vừa ôm gói bộc phá áp sát hàng rào, một loạt đạn pháo của địch bắn trúng trận địa. La Văn Cầu trúng thương nặng: ông bị ngất lịm đi, khi tỉnh dậy thì phát hiện một phần cánh tay phải đã bị đạn bắn dập nát, gãy rời và treo lủng lẳng, một bên má cũng bị mảnh đạn xé rách.
Giữa lằn ranh sinh tử, nếu không phá sập lô cốt địch, toàn bộ mũi tiến công của ta sẽ bị chặn đứng và đồng đội phía sau sẽ phải chịu thương vong lớn. Cánh tay dập nát vướng víu không thể ôm được bộc phá, không một chút do dự, La Văn Cầu đã đưa ra một quyết định chấn động. Ông nghiến chặt răng chịu đựng cơn đau buốt tột cùng xé da thịt, chạy đến gặp đồng đội và thét lớn, khẩn thiết nhờ: "Chặt hộ tôi cánh tay này đi cho đỡ vướng!".
Trước sự kiên quyết của tiểu đội trưởng, người đồng đội nén nước mắt, dùng lưỡi lê chặt đứt lìa cánh tay phải bị thương của ông. Ngay sau khi cánh tay vừa rơi xuống, người chiến sĩ thép La Văn Cầu dùng cái tay trái còn lại và bờ vai gầy guộc ôm chặt lấy gói bộc phá nặng 12kg, dũng mãnh lao thẳng về phía trước, áp sát kích nổ phá tan tành lô cốt đầu cầu của giặc. Cú nổ sấm sét ấy đã mở toang cánh cửa cho quân ta đồng loạt xông lên, tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Đông Khê, làm nên chiến thắng vang dội của chiến dịch.
3. Tượng đài sống giữa đời thường
Với chiến công oanh liệt mang tính biểu tượng cao đẹp, ngày 19 tháng 5 năm 1952, La Văn Cầu vinh dự là một trong bảy người đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất. Ông trở thành lá cờ đầu trong phong trào thi đua yêu nước thời kỳ kháng chiến chống Pháp, tên tuổi của ông truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hàng triệu thanh niên Việt Nam thời bấy giờ.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội, được phong hàm Đại tá và từng giữ chức Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Bước sang tuổi xế chiều, Đại tá La Văn Cầu sống giản dị trong căn nhà nhỏ trên phố Tây Sơn, quận Đống Đa, Hà Nội. Dẫu mang trên mình vết thương chiến tranh và khuyết đi một cánh tay, ông vẫn luôn giữ vững phẩm chất cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ", nhanh nhẹn, đầy nhiệt huyết và tích cực tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
Cánh tay của Anh hùng La Văn Cầu đã gửi lại chiến trường Đông Khê, nhưng tinh thần thép, bờ vai gánh vác cả mạng sống đồng đội của ông đã hóa thành một tượng đài bất tử trường tồn cùng non sông gấm vóc. Câu chuyện của ông mãi là bài học lịch sử sống động, thắp sáng lòng tự hào dân tộc cho hôm nay và mai sau
