ANH HÙNG LA VĂN CẦU – TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ TINH THẦN QUYẾT CHIẾN VÀ Ý CHÍ KIÊN CƯỜNG CỦA ANH BỘ ĐỘI CỤ HỒ
Tìm hiểu về cuộc đời và chiến công huyền thoại của Anh hùng La Văn Cầu, một biểu tượng sáng ngời về tinh thần quyết chiến và ý chí kiên cường của Bộ đội Cụ Hồ.
1. Xuất thân và tinh thần tự nguyện lên đường bảo vệ Tổ quốc
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) La Văn Cầu sinh năm 1932, là người dân tộc Tày, quê ở tỉnh Cao Bằng. Sinh ra và lớn lên trong cảnh đất nước lầm than, tận mắt chứng kiến tội ác của kẻ thù xâm lược, lòng yêu nước và ý chí đánh giặc đã sớm hình thành trong người thiếu niên trẻ tuổi.
Năm 1948, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn gay go, ác liệt, ông mới tròn 16 tuổi. Mặc dù chưa đủ tuổi nhập ngũ và bị các đồng chí tuyển quân từ chối, La Văn Cầu vẫn kiên trì thuyết phục với lời thề sắt đá: "Tôi còn nhỏ nhưng có thể làm liên lạc cho đại đội; khi có thể chắc cây súng, tôi sẽ chiến đấu". Quyết tâm ấy đã giúp ông chính thức bước vào cuộc đời binh nghiệp, sẵn sàng cống hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
2. Các chiến công oanh liệt trên chiến trường
* Chiến công đầu vang dội tại Bông Lau - Lũng Phầy (1949)
Năm 1949, trong trận phục kích trên đường Bông Lau - Lũng Phầy (Cao Bằng), La Văn Cầu đã lập nên chiến công đầu xuất sắc. Với sự dũng cảm và mưu trí, ông một mình bắn chết lính Pháp trên xe tăng, dũng mãnh nhảy lên chiếm xe và dùng chính khẩu súng trên xe tăng đó để tiêu diệt thêm 10 tên địch.
* Khoảnh khắc lịch sử: Chặt tay phá đồn Đông Khê (9/1950)
Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950 là một bước ngoặt lịch sử của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong đó, trận tấn công đồn Đông Khê (diễn ra từ ngày 16 đến ngày 18/9/1950) giữ vai trò then chốt nhưng cũng là nơi diễn ra giao tranh vô cùng ác liệt.
Khi ấy, La Văn Cầu là Tiểu đội phó thuộc Trung đội 2, Tiểu đoàn 671, Trung đoàn 174. Khoảng đêm 17/9/1950, ông được giao nhiệm vụ làm Tổ trưởng tổ bộc phá với sứ mệnh đánh phá hệ thống lô cốt lớn của địch ngay trước tiền duyên, mở đường cho lực lượng xung kích tiến lên.
Thử thách khốc liệt: Trận đánh diễn ra cực kỳ ác liệt, nhiều đồng đội bị thương vong nhưng đơn vị vẫn chưa chiếm được mục tiêu. Trên đường tiến cận dưới hỏa lực dữ dội của địch, La Văn Cầu bị hai viên đạn bắn trúng — một viên găm vào má phải, viên còn lại làm dập nát cánh tay phải khiến ông gục xuống ngất đi ngay trên chiến trường.
Hành động anh hùng hiếm có: Khi tỉnh lại, cánh tay phải bị thương gãy nát, lủng lẳng vướng vào rào dây thép gai gây đau đớn tột cùng. Chứng kiến sự hy sinh của đồng đội và nhận thức rõ nhiệm vụ chưa hoàn thành, ông không chút do dự mà nhờ Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu dùng dao chặt đứt cánh tay bị thương để bớt vướng rối.
Quyết chiến đến cùng: Sau khi loại bỏ cánh tay gãy, dù thân thể mang đầy thương tích, ông vẫn nén đau đớn, cắn răng dùng duy nhất tay trái ôm quả bộc phá nặng 12kg áp sát lô cốt giặc và giật liền nụ xòe. Sức ép của quả bộc phá khiến ông ngất đi. Nhưng khi tỉnh lại, lô cốt địch đã bị phá tan tành thành một đống gạch trắng xóa, tạo thời cơ cho các chiến sĩ xung kích xông lên giải phóng hoàn toàn cứ điểm Đông Khê.
3. Biểu tượng thi đua và sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước
Lá cờ đầu trong phong trào thi đua: Tinh thần gan dạ và hành động xả thân của ông đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, trở thành "lá cờ đầu" cổ vũ phong trào thi đua sử dụng bộc phá công đồn trong toàn quân. Tổng kết chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trực tiếp biểu dương chiến sĩ trẻ La Văn Cầu là một trong những "lá cờ đầu trong phong trào giết giặc lập công".
Những danh hiệu cao quý:
Được vinh dự gặp Bác Hồ tại chiến khu Việt Bắc (và sau đó là đầu năm 1955 tại Hà Nội) và ăn cơm cùng Bác.
Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ I, ông là một trong 7 chiến sĩ đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và danh hiệu Anh hùng Thi đua ái quốc.
4. Ý chí kiên cường và tấm gương giữa đời thường
Sau chiến thắng Đông Khê, dù phải tháo khớp tay đến tận bả vai, La Văn Cầu không bao giờ rơi vào bi quan hay đầu hàng hoàn cảnh.
Vượt qua thương tật: Ông rèn luyện ý chí bằng cách tập sử dụng tay trái thay cho tay phải. Với tinh thần tự lực và lạc quan, chỉ sau 3 tháng kiên trì luyện tập, ông đã tự phục vụ sinh hoạt cá nhân và có thể bắn súng thạo bằng tay trái.
Trọn đời cống hiến: Sau khi rời tay súng, ông tiếp tục ở lại phục vụ quân đội ở mảng công tác tuyên huấn, chuyên trách công tác thanh niên, công tác tại Phòng Tổ chức Quân khu 1, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam... cho đến khi nghỉ hưu vào tháng 8/1996 với cấp bậc Đại tá. Trong thời bình, ông duy trì lối sống giản dị, khiêm tốn, luôn tâm niệm sống và cống hiến thay cho phần của những đồng đội đã ngã xuống.
Tác phong minh mẫn giữa đời thường: Dù ở tuổi "xưa nay hiếm", Đại tá La Văn Cầu vẫn giữ tác phong nhanh nhẹn, giọng nói sang sảng, ấm áp và nụ cười hiền hậu. Ông sống hạnh phúc bên người vợ đảm đang cùng gia đình, luôn dành thời gian giao lưu, truyền dạy truyền thống cách mạng cho cán bộ, chiến sĩ trẻ.
5. Ý nghĩa lịch sử và sự tri ân của dân tộc
Cuộc đời và sự nghiệp của Đại tá, Anh hùng La Văn Cầu là bài học lịch sử vô giá về tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và nghị lực sống phi thường.
Đi vào lòng dân tộc: Câu chuyện anh hùng chặt tay phá đồn của ông đã được đưa vào sách giáo khoa Tiểu học ở Việt Nam, trở thành bài học vỡ lòng truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh.
Sự ghi nhận đặc biệt: Tên của ông đã được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường lớn tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Nam Định, Hải Dương và nhiều trường học trên khắp cả nước. Ông là một trong những trường hợp đặc biệt hiếm có khi được đặt tên đường ngay khi còn sống. Năm 2019, ông vinh dự được trao tặng danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú.
Tấm gương kiên cường của Anh hùng La Văn Cầu chính là minh chứng sống động nhất cho phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ — luôn sẵn sàng xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc và tỏa sáng giữa đời thường.
