Anh hùng Lâm Uý – Hai tay ghì chặt kẻ thù đến phút cuối cùng

Năm 1926, tại xã Quảng Hoà, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, Lâm Uý sinh ra trong một gia đình nông dân có sáu người con. Là người con thứ năm, anh lớn lên giữa một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, sớm chứng kiến cảnh quê hương bị giặc giày xéo và người dân phải chịu bao đau thương, mất mát. Chính những năm tháng ấy đã hun đúc trong người thanh niên Lâm Uý lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí đứng lên bảo vệ quê hương. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tình nguyện nhập ngũ, rồi xung phong vào đội quân Nam tiến, trực tiếp chiến đấu trên chiến trường Bình - Trị - Thiên. Từ một người lính trẻ, Lâm Uý dần trở thành một chiến sĩ gan dạ, mưu trí, luôn nhận về mình những nhiệm vụ khó khăn nhất.

Trong những năm tháng chiến đấu, Lâm Uý đã tham gia hơn 30 trận, tiêu diệt hơn 100 tên địch, bắt sống 3 tên và thu 15 khẩu súng các loại. Đầu năm 1947, anh trở về hoạt động tại vùng Sào Nam, Lệ Thuỷ, Quảng Bình, vừa phá tề vừa xây dựng cơ sở cách mạng. Trong một đợt hoạt động, Lâm Uý cùng bốn đồng đội đã tổ chức đánh và bắt sống 8 tên địch. Đến giữa năm 1948, đơn vị chuyển về vùng Cảnh Dương - Tú Loan, thuộc vùng Roòn. Tại đây, anh trực tiếp tổ chức cho dân quân áp sát đồn giặc. Không chỉ đứng phía sau chỉ huy, Lâm Uý tự mình bò vào vị trí nguy hiểm để đặt mìn làm mẫu cho anh em. Kết quả, trận đánh tiêu diệt được 20 tên địch, đồng thời củng cố niềm tin và tinh thần chiến đấu cho lực lượng dân quân địa phương. Trong trận Đồi Cao ở Minh Lệ, một mình Lâm Uý dùng lưỡi lê đánh giáp lá cà, tiêu diệt 6 tên địch.

Tháng 01 năm 1950, trong trận chống càn ở Sen Bàng, Bố Trạch, Quảng Bình, Lâm Uý một lần nữa khiến đồng đội khâm phục bởi sự táo bạo và bình tĩnh. Anh giành được khẩu trung liên của địch rồi lập tức dùng chính vũ khí ấy quay lại đánh chúng, tiêu diệt hàng chục tên, góp phần cùng đơn vị đánh tan gần một đại đội địch và thu hơn 100 khẩu súng các loại. Nhưng trận chiến khốc liệt nhất cũng là trận đánh cuối cùng của người chiến sĩ trẻ lại diễn ra không lâu sau đó, tại Xuân Bồ ngày 20/5/1950.

Hôm ấy, đơn vị Lâm Uý vượt sông, tổ chức chặn đánh một tiểu đoàn lính lê dương. Từ 9 giờ đến 14 giờ, quân địch liên tục mở tới 10 đợt phản kích nhưng đều bị các chiến sĩ ta đánh lui. Trận địa ngày càng ác liệt, đạn dược dần cạn kiệt. Khi không còn đạn để chiến đấu, Lâm Uý vẫn không lùi bước. Anh lao vào giáp lá cà, dùng đòn hiểm quật ngã một tên địch. Chứng kiến đồng bọn bị hạ, những tên lính khác lập tức xả súng về phía anh. Lâm Uý bị thương nặng nhưng vẫn không buông đối thủ. Trong giây phút cuối cùng, bằng tất cả sức lực còn lại, anh ghì chặt kẻ địch, kéo cả hai cùng lăn xuống sông và tiếp tục quần lộn cho đến khi hơi thở cuối cùng tắt đi. Khi đồng đội vớt được anh lên, người chiến sĩ trẻ đã hy sinh. Điều khiến tất cả nghẹn ngào là hai cánh tay Lâm Uý vẫn ghì chặt lấy tên địch, như thể ngay cả khi đã nằm xuống, anh vẫn không chịu để kẻ thù thoát khỏi tay mình.

Khi hy sinh, Lâm Uý vừa tròn 24 tuổi, là Đảng viên Đảng Cộng sản, Tiểu đội phó thuộc Sư đoàn 325. Một tuổi đời còn rất trẻ nhưng những gì anh để lại trên chiến trường đã trở thành một bản anh hùng ca về lòng quả cảm và tinh thần quyết tử. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Lâm Uý được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ngày 31/8/1955, Nhà nước truy tặng anh Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân.

Năm tháng đã trôi qua, trận chiến ở Xuân Bồ cũng đã lùi xa trong lịch sử, nhưng hình ảnh người chiến sĩ trẻ Lâm Uý vẫn còn được nhắc nhớ trên quê hương Quảng Bình. Anh đã sống và chiến đấu bằng tất cả tuổi trẻ của mình, để rồi ngã xuống khi mới 24 tuổi trong tư thế vẫn ghì chặt kẻ thù. Sự hy sinh ấy trở thành biểu tượng đẹp cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, nhắc các thế hệ sau về một người con đã không tiếc tuổi xuân, máu xương và cả tính mạng để bảo vệ quê hương, đất nước.