Anh hùng lao động (26)

NHỮNG CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Tháng Tám, 1945.

Đêm nay Hà Nội không ngủ. Tôi cũng vậy.

Căn gác nhỏ nằm sâu trong một con phố tối om chỉ le lói ánh đèn dầu. Mùi mực in hòa lẫn với mùi giấy mới và mùi ẩm mốc của những bức tường cũ. Bàn tay tôi đã lấm đen từ lúc nào không hay. Những tờ truyền đơn xếp chồng lên nhau, còn ướt mực, mang theo khát vọng lớn hơn cả căn phòng chật hẹp này.

Tôi hai mươi tuổi.

Ở tuổi ấy, lẽ ra tôi có thể mơ về một công việc ổn định, về một mái nhà bình yên. Nhưng đất nước lúc này không cho phép chúng tôi sống những ngày yên ổn. Dưới ách đô hộ, cái đói và nỗi sợ len lỏi vào từng ngõ ngách. Người ta nói nhiều đến hai chữ “độc lập”, nhưng để chạm được vào nó, mỗi người đều phải đánh đổi bằng chính tuổi trẻ của mình.

Tôi tham gia hoạt động bí mật đã hơn một năm. Ban đầu chỉ là những buổi họp kín, nghe các anh phổ biến tình hình. Sau đó là chuyển tài liệu, cảnh giới, rồi đến in và rải truyền đơn. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng luôn đi kèm hiểm nguy. Mỗi lần bước ra khỏi căn gác này, tôi đều tự nhủ phải giữ gương mặt bình thản nhất có thể.

Đêm qua, khi vừa rải xong xấp truyền đơn ở khu chợ, tôi nghe thấy tiếng giày dồn dập phía sau. Con hẻm tối trở nên dài bất tận. Tim tôi đập mạnh đến mức tưởng như có thể làm lộ tung tích. Tôi chạy, không ngoái đầu lại. Những tờ giấy còn sót lại trong túi áo cọ vào ngực như nhắc rằng mình không được dừng.

Tôi trốn vào một căn nhà bỏ hoang cuối ngõ. Bóng tối ôm trọn lấy tôi. Bên ngoài, tiếng bước chân lướt qua rồi xa dần. Phải rất lâu sau, tôi mới dám thở sâu. Trong khoảnh khắc đó, tôi hiểu rõ ranh giới giữa tự do và xiềng xích mong manh đến thế nào.

Nhưng nỗi sợ không đủ lớn để dập tắt niềm tin.

Tin tức lan truyền nhanh trong những ngày này. Thời cơ đã đến. Khắp nơi, quần chúng sục sôi. Các tổ chức bí mật hoạt động dồn dập hơn bao giờ hết. Những buổi họp kéo dài đến khuya, những bản kế hoạch được truyền tay trong im lặng. Ai cũng biết mình đang đứng trước một bước ngoặt của lịch sử.

Tôi viết những dòng này khi ngoài trời còn tối. Có thể chỉ ít ngày nữa thôi, hoặc thậm chí chỉ vài giờ nữa, Hà Nội sẽ bước vào Tổng khởi nghĩa. Nghĩ đến điều đó, lòng tôi vừa háo hức vừa trĩu nặng. Nếu thất bại, chúng tôi có thể mất tất cả. Nếu thành công, dân tộc này sẽ bước sang một trang mới.

Tôi không dám chắc mình có đủ can đảm hay không. Tôi vẫn run khi nghe tiếng động bất thường. Tôi vẫn nhớ đến mẹ ở quê, không biết con trai mình đang làm gì giữa thành phố này. Tôi vẫn sợ một ngày nào đó mình không còn được nhìn thấy bình minh.

Nhưng tôi biết một điều: nếu thế hệ chúng tôi không đứng lên, ai sẽ làm?

Tờ truyền đơn cuối cùng đã khô mực. Tôi xếp chúng gọn lại, chuẩn bị cho một đêm nữa. Có thể ngày mai, những tờ giấy mỏng manh này sẽ nằm trong tay hàng trăm người dân, thắp lên trong họ niềm tin vào một tương lai khác.

Ngoài kia, bầu trời đang nhạt dần. Bình minh sắp tới.

Tôi khép cuốn sổ lại, lòng thầm nghĩ rằng nếu một ngày nào đó đất nước thật sự độc lập, có lẽ tôi sẽ mở lại những trang nhật ký này và mỉm cười. Khi ấy, tôi có thể tự hỏi mình rằng: ở năm hai mươi ấy, tôi đã đủ can đảm chưa?

Có lẽ câu trả lời không nằm ở việc tôi có sợ hãi hay không, mà nằm ở chỗ dù sợ hãi, tôi vẫn chọn bước tiếp.

Và bình minh của dân tộc đang ở rất gần.