Anh hùng Lao động Đặng Văn Ngữ

Sinh ra tại Huế, với tài năng thiên bẩm, Đặng Văn Ngữ đã sớm khẳng định tên tuổi trong lĩnh vực y học. Sau khi tốt nghiệp trường Y khoa Đông Dương, ông được cử đi học tập và nghiên cứu tại Nhật Bản. Tại đây, ông đạt được những thành tựu khoa học rực rỡ và được đánh giá cao bởi các đồng nghiệp quốc tế. Với năng lực xuất chúng, ông hoàn toàn có cơ hội ở lại Nhật Bản với mức đãi ngộ cao, cuộc sống nhung lụa và điều kiện nghiên cứu tối tân.

Thế nhưng, khi nghe tin kháng chiến toàn quốc bùng nổ, trái tim người trí thức ấy luôn đau đáu nỗi niềm về đất nước. Sự lựa chọn của Đặng Văn Ngữ xuất phát từ tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc. Ông quyết định từ bỏ tất cả để trở về quê hương, sát cánh cùng Hồ Chủ tịch và đồng bào trong cuộc đấu tranh giành độc lập. Đó là sự lựa chọn dũng cảm, khẳng định tinh thần yêu nước bất diệt của một người Việt Nam chân chính.

Trở về nước, Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã đem tất cả tri thức học được để phục vụ kháng chiến. Trong bối cảnh chiến khu Việt Bắc thiếu thốn đủ bề, thuốc men là thứ khan hiếm bậc nhất. Với tinh thần tự lực cánh sinh, ông đã nghiên cứu và sản xuất thành công thuốc kháng sinh Penicillin từ nấm. Đây là một thành tựu khoa học phi thường trong điều kiện dã chiến. Nhờ có Penicillin của ông, hàng vạn thương bệnh binh đã được cứu sống, giảm bớt đau thương và mất mát cho quân đội ta. Công lao to lớn đó đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của dân tộc. Năm 1967, trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ ác liệt, Giáo sư Đặng Văn Ngữ, dù đã ở tuổi 57 và là một giáo sư đầu ngành, vẫn tình nguyện vào tuyến lửa miền Trung. Ông chọn địa bàn Thừa Thiên Huế - quê hương của mình - để nghiên cứu vaccine chống bệnh sốt rét cho bộ đội.

Trong một lần đang làm việc miệt mài trong hang đá tại vùng núi Thừa Thiên Huế, ông đã hy sinh trong một trận oanh tạc bằng máy bay B-52 của Mỹ. Sự ra đi của ông là một tổn thất vô cùng lớn lao cho nền y học nước nhà. Tuy nhiên, hình ảnh một vị giáo sư uyên bác ngã xuống nơi chiến trường đã trở thành một biểu tượng cao đẹp nhất của tầng lớp trí thức Việt Nam: mang kiến thức phục vụ nhân dân và sẵn sàng hiến dâng cả tính mạng cho Tổ quốc.

Câu chuyện của Giáo sư Đặng Văn Ngữ là bài học vĩ đại về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến không ngừng nghỉ và sự cao cả của tri thức khoa học khi được đặt đúng chỗ – phục vụ cho cuộc sống và tự do của nhân dân.