Anh hùng Lao động - Giáo sư - Viện sĩ Trần Đại Nghĩa
Năm 1946, tại Paris, Phạm Quang Lễ (tên thật của ông) đang là một kỹ sư hàng đầu. Khi gặp Bác Hồ, Bác hỏi: "Chú về nước giúp tôi chế súng được không?". Chẳng cần suy nghĩ đến sự nghiệp lừng lẫy tại châu Âu hay những tiện nghi vật chất, ông đáp: "Thưa Bác, đó là ước nguyện cả đời tôi". Ông về nước chỉ với vỏn vẹn hai bàn tay trắng và một hòm tài liệu nặng hàng tạ về kỹ thuật vũ khí mà ông đã bí mật thu thập suốt 11 năm ở Đức và Pháp.
Năm 1946, tại Paris, Phạm Quang Lễ (tên thật của ông) đang là một kỹ sư
hàng đầu. Khi gặp Bác Hồ, Bác hỏi: "Chú về nước giúp tôi chế súng được
không?". Chẳng cần suy nghĩ đến sự nghiệp lừng lẫy tại châu Âu hay
những tiện nghi vật chất, ông đáp: "Thưa Bác, đó là ước nguyện cả đời
tôi". Ông về nước chỉ với vỏn vẹn hai bàn tay trắng và một hòm tài liệu
nặng hàng tạ về kỹ thuật vũ khí mà ông đã bí mật thu thập suốt 11 năm ở
Đức và Pháp.
Bước vào cuộc kháng chiến, Phạm Quang Lễ được Bác đặt tên mới là
Trần Đại Nghĩa. Giữa chiến khu Việt Bắc thiếu thốn đủ đường, không máy
móc hiện đại, không vật liệu chuẩn, ông phải bắt đầu từ con số không. Bạn
hãy tưởng tượng: Trong khi đối phương có xe tăng, tàu chiến hiện đại, thì
quân đội ta chỉ có súng kíp thô sơ. Trần Đại Nghĩa lúc ấy chính là "phù
thủy" của toán học và vật lý. Ông dùng những phương trình về nhiệt động
lực học và động lực học chất khí để giải bài toán về thuốc nổ không khói.
Ông biến những ống thép hàn, những mảnh gang vụn thành những quả
đạn có sức công phá kinh khủng.
Chi tiết đắt giá nhất bạn nên đưa vào truyện là sự ra đời của súng
Bazooka. Trong trận chùa Trầm năm 1947, khi những chiếc xe tăng của
Pháp lù lù tiến tới, quân ta chỉ cần một phát bắn từ khẩu súng do ông chế
tạo đã làm xe tăng địch cháy bùng. Đó là một cú sốc với quân đội viễn
chinh Pháp. Cái hay của Trần Đại Nghĩa không chỉ là bóp cò súng, mà là
"đánh giặc bằng đầu". Trong hầm tối, ông vẫn miệt mài với những bản vẽ,
những phép tính vi phân, tích phân để tối ưu hóa tầm bắn. Đối với ông, mỗi
con số trên bản vẽ là một cơ hội sống sót cho đồng đội ngoài mặt trận.
Kết thúc câu chuyện, bạn có thể viết về hình ảnh ông sau ngày hòa bình:
một vị Giáo sư giản dị, vẫn miệt mài cống hiến cho khoa học nước nhà.



