Anh hùng Lao động Lê Mậu Lộ – Người hồi sinh những vùng đất chết

Có những người Anh hùng không chỉ tạo ra những mùa vàng trên đồng ruộng, mà còn biến những vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá thành những vùng đất hồi sinh. Lê Mậu Lộ là một con người như thế.

Sinh năm 1929 tại Quảng Trị, ông dành phần lớn cuộc đời gắn bó với ngành nông nghiệp và các nông trường quốc doanh. Trong thời gian công tác tại Nông trường quốc doanh Lệ Ninh, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí, trong đó giai đoạn 1965–1972 giữ cương vị Phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật.

Vốn xuất thân từ một người nông dân, ông luôn trăn trở với câu hỏi: Làm thế nào để người lao động bớt vất vả nhưng năng suất lại cao hơn?

Từ suy nghĩ đó, ông cùng đồng nghiệp nghiên cứu, chế tạo hàng loạt máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp như máy rải phân, máy gieo lạc, ngô, máy cấy lúa, máy bóc vỏ và phân loại lạc, máy đào kênh thủy lợi... Những sáng kiến ấy góp phần đưa cơ giới hóa vào sản xuất, giảm sức lao động thủ công và nâng cao hiệu quả của nông trường.

Nhưng dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời Lê Mậu Lộ lại đến sau ngày đất nước thống nhất.

Năm 1975, khi quê hương Quảng Trị vừa được giải phóng, vùng đất phía Tây vẫn còn ngổn ngang bom mìn và hậu quả chiến tranh. Trong hoàn cảnh ấy, ông được giao một nhiệm vụ đặc biệt: đưa lực lượng cán bộ vào miền Nam để xây dựng Nông trường quốc doanh Tân Lâm – một trong những nông trường đầu tiên được xây dựng tại vùng giải phóng miền Nam sau năm 1975.

Đoàn cán bộ gồm 42 người, do Lê Mậu Lộ dẫn đầu, tiến vào vùng đất Cam Lộ. Trước mắt họ là những cánh rừng, đất đai hoang hóa và bom mìn còn sót lại sau chiến tranh. Điều kiện khí hậu khắc nghiệt, mùa khô thường xuyên chịu ảnh hưởng của gió Lào, trong khi cơ sở vật chất gần như chưa có gì.

Thế nhưng ông và đồng đội không lùi bước.

Họ bắt đầu từ những việc giản dị nhất: dựng lán, khai hoang, phục hóa, cải tạo đất và tổ chức sản xuất. Những vùng đất từng là chiến trường dần xuất hiện màu xanh của cây trồng.

Đặc biệt, Lê Mậu Lộ lựa chọn phát triển cây hồ tiêu, một loại cây có giá trị kinh tế cao nhưng đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc khá khắt khe. Từ vùng đất từng bị bom đạn cày xới, những vườn tiêu dần hình thành.

Đến năm 1980, sau khoảng 5 năm xây dựng, Nông trường Tân Lâm đã trồng được 50 ha tiêu, biến vùng đất từng được xem là “đất chết” trở thành một vùng sản xuất có sức sống mới.

Không chỉ xây dựng sản xuất, Lê Mậu Lộ còn chú trọng xây dựng đời sống cho người lao động. Từ những con người đến từ nhiều quê hương khác nhau, một cộng đồng công nhân mới được hình thành. Vùng đất hoang vu từng bước trở thành làng công nhân, có sản xuất, có đời sống văn hóa và có tương lai.

Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong ngành nông nghiệp, trong đó có chức vụ Giám đốc Công ty Cao su Bình Trị Thiên và là người đặt nền móng cho Công ty Cao su Quảng Trị.

Những đóng góp của ông chỉ thực sự được ghi nhận đầy đủ sau khi ông qua đời. Năm 2008, Chủ tịch nước truy tặng Lê Mậu Lộ danh hiệu Anh hùng Lao động vì những cống hiến đặc biệt trong sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế.