Anh Hùng Lao Động Lương Định Của
Ông là nhà nông học, bác sĩ nông học đầu tiên của Việt Nam. Ông nổi tiếng với việc lai tạo ra nhiều giống lúa mới năng suất cao và đề xướng các kỹ thuật thâm canh tiến bộ, góp phần quan trọng giải quyết vấn đề lương thực trong thời kỳ chiến tranh và xây dựng đất nước.
Giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ, hình ảnh một vị giáo sư đáng kính, chân lội bùn, tay vạch từng khóm lúa để kiểm tra mầm bệnh đã trở nên vô cùng thân thuộc với nông dân miền Bắc. Đó chính là Lương Định Của – người đã từ bỏ cuộc sống vinh hoa ở nước ngoài để về quê hương, dâng hiến trọn đời mình cho sự nghiệp "no ấm" của dân tộc.
Từ tấm bằng bác sĩ tại Nhật đến "chiếc vali lúa giống" Lương Định Của là một trí thức có con đường học vấn lừng lẫy. Ông từng học y khoa tại Hong Kong, kinh tế tại Thượng Hải trước khi chuyển sang ngành nông nghiệp tại Nhật Bản. Với trí tuệ mẫn tiệp, ông đã nhận bằng Bác sĩ Nông học – học vị cao nhất tại Nhật Bản lúc bấy giờ.
Năm 1954, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông cùng vợ là bà Nobuko Nakamura và các con rời Nhật Bản để trở về Việt Nam. Hành trang quý giá nhất mà ông mang theo không phải là tiền bạc hay danh vọng, mà là một chiếc vali đầy ắp những giống lúa quý mà ông đã dày công nghiên cứu và tích cóp.
Cuộc cách mạng trên những cánh đồng Về nước, giáo sư Lương Định Của dồn toàn bộ tâm huyết vào việc lai tạo giống. Ông đã tạo ra những giống lúa huyền thoại như "Nông nghiệp 1" – giống lúa ngắn ngày, năng suất cao, chịu được sâu bệnh, tạo nên một cuộc cách mạng về lương thực tại miền Bắc. Không dừng lại ở lúa, ông còn lai tạo ra giống dưa lê, cà chua, khoai tây và các loại cây ăn quả khác, giúp đa dạng hóa sản xuất nông nghiệp.
Ông không chỉ làm việc trong phòng thí nghiệm. Phương châm của ông là "khoa học phải gắn liền với thực tiễn". Ông dành phần lớn thời gian trên các cánh đồng ở Thái Bình, Nam Định, dạy người nông dân cách cấy giăng dây thẳng hàng, cách bón phân sao cho hiệu quả. Những thuật ngữ như "bờ vùng, bờ thửa" hay "cấy nông tay" mà chúng ta vẫn nghe ngày nay đều có dấu ấn sâu đậm của ông.
Sống mãi trong lòng nhân dân Sự ra đi đột ngột của ông vào cuối năm 1975 là một mất mát vô cùng lớn lao. Ông ngã xuống khi những kế hoạch cải tạo nông nghiệp cho miền Nam sau ngày thống nhất còn đang dang dở. Ghi nhận công lao to lớn đó, tên ông đã được đặt cho những con đường lớn, những ngôi trường và một giải thưởng cao quý dành cho những nhà nông trẻ xuất sắc hằng năm.
Anh hùng Lương Định Của mãi là biểu tượng của một trí thức yêu nước chân chính: giản dị, khiêm nhường và luôn cháy hết mình cho hạnh phúc của nhân dân.
