Anh hùng Lao động Ngô Gia Khảm: Người thợ cơ khí biến gian khổ thành sáng tạo

Ngô Gia Khảm sinh ngày 05/6/1912 tại xã Tam Sơn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Xuất thân là một công nhân cơ khí sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, ông đã từ bỏ chốn thành thị để lên chiến khu Việt Bắc, mang theo tay nghề và bầu nhiệt huyết phụng sự Tổ quốc. Cùng với Giáo sư Trần Đại Nghĩa, Ngô Gia Khảm là một trong những người tiên phong đặt nền móng cho ngành Quân giới Việt Nam.

Giữa núi rừng trùng điệp, trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, không có điện, không có máy móc hiện đại, Ngô Gia Khảm đã chứng minh sức mạnh của trí tuệ và sự sáng tạo. Bằng những vật liệu thô sơ thu nhặt được, ông đã mày mò nghiên cứu và tự tay chế tạo thành công nhiều loại thiết bị quan trọng như: máy dập nắp mìn, thiết bị đúc mìn, và đặc biệt là hệ thống sản xuất axit nitric để chế tạo thuốc nổ. Những xưởng vũ khí do ông dẫn dắt đã cung cấp lượng lớn hỏa lực cho bộ đội ta ngoài tiền tuyến.

Điều khiến người đời khâm phục nhất ở Ngô Gia Khảm chính là tinh thần hy sinh quên mình. Trong quá trình sản xuất vũ khí nguy hiểm, ông đã 3 lần bị tai nạn lao động nghiêm trọng, khiến ông bị thương tật nặng (hỏng một mắt và mất đi một phần bàn tay). Thế nhưng, nỗi đau thể xác không thể dập tắt được ngọn lửa đam mê. Cứ mỗi lần vết thương vừa chớm lành, người ta lại thấy ông băng bó trắng toát, kiên cường đứng trước máy tiện, tiếp tục hướng dẫn công nhân làm việc.

Tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất (năm 1952), Ngô Gia Khảm vinh dự là một trong 7 người đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Cuộc đời ông là biểu tượng rực sáng của giai cấp công nhân Việt Nam: cần cù, sáng tạo, không ngại hy sinh máu xương vì độc lập tự do của Tổ quốc.