Anh hùng Lao động Nguyễn Đăng Giáp - Từ chiến trường tới thương trường
Anh hùng Lao động, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp luôn tâm niệm “Ngọc bất trác bất thành khí” (ngọc không mài giũa thì không sáng). Bởi vậy, cả cuộc đời, ông đã nỗ lực không mệt mỏi, dám đối đầu với khó khăn một cách trực diện - tự đặt cho mình bài toán khó để tìm cách vượt qua. “Tôi lấy công việc, sự sáng tạo và đấu tranh cho lẽ phải, cho những người nghèo làm hướng đi của cuộc đời mình”, đó chính là lý tưởng ông theo đuổi, cũng là sứ mệnh của người anh hùng trong cuộc sống thời bình.
Miền Tây xứ Nghệ là nơi có nhiều duyên nợ với Anh hùng Lao động, Đại tá Nguyễn Đăng Giáp. Từ con đường đất đỏ bazan, ông đã sơ tán lên Nghĩa Đàn, theo học tại Trường Cấp 3 Nghi Lộc 1, rồi 2 lần từ chối cánh cổng trường đại học để trở thành một "chiến mã Trường Sơn" của Đoàn 559.
Năm 1972, toàn bộ đường 20 với chiều dài hơn 120 km là “tuyến đường lửa”, nơi dốc Đồng Tiến, cua chữ A, ngầm Ta Lê, đèo Phu La Nhích… bị bom địch dội cháy trụi, chỉ còn mấy thân cây săng lẻ đứng chơ vơ giữa nền đất xám xịt, tơi tả. Trên con đường này, Nguyễn Đăng Giáp đã chính thức trở thành tay lái Trường Sơn cùng chiếc xe Zil-57 ba cầu mang biển số ĐT-5134. Ông đã trải qua những lần địch đánh dữ dội, phải lao nhanh xuống gầm xe, ôm lấy cầu giữa tránh đạn, những lần bom tọa độ sượt qua cơ thể, khiến tay trái ông bị thương đau nhói…
Nhưng có lẽ kỷ niệm mà Nguyễn Đăng Giáp nhớ nhất về Trường Sơn, đó là lần vượt đèo 141, giáp giữa Quảng Trị và Thừa Thiên. Đường hẹp và trơn, xe lên đến đỉnh đèo thì một chiếc xe khác đã “chỏng vó”, chiếm mất già nửa đường. Lách qua được chướng ngại vật thì xe lao thẳng xuống vực sâu hàng chục ki-lô-mét. Bằng quán tính, ông trả được 2 vòng tay lái, xe tấp vào chỗ đất trống bên lề đường, nhưng vì đường trơn, nên xe cứ thế lao xuống, trượt như tên bắn mỗi lúc một nhanh. Bình tĩnh, ông cầm tay lái xoay như múa, cho xe lượn theo đường đèo, đầu xe lượn bên này, đít xe lượn bên kia… Trượt gần chục ki-lô-mét, ông dừng xe ở ngầm, dưới chân đèo. Ông lao xuống suối, tu một bi-đông nước, rồi nằm vật ra một tảng đá, quần áo ướt sũng mồ hôi như dưới suối chui lên, và không khóc mà nước mắt cứ lặng lẽ ứa ra… Nhưng rồi, sự cố đó được ông nhanh chóng xua tan. Lùi lại sau vết bánh xe lăn, ông lại hòa vào rừng Trường Sơn cuộn trào bụi đỏ, trở thành một "nhân tố" không thể thiếu của Sư đoàn 471, sư đoàn ô tô vận tải thứ hai thuộc Bộ Tư lệnh Trường Sơn.
Khó khăn, áp lực, đối diện với lằn ranh sinh tử mong manh, đã tôi luyện trong Nguyễn Đăng Giáp một bản lĩnh của người lính “thắng không kiêu, bại không nản”. Trong chiến trường, ông đã học được những bài học “đắt giá”, những bài học lớn mà không một cuốn giáo trình nào có thể trang bị. Đó cũng là những kinh nghiệm quý để sau này ông tự nhắc mình, khi bươn chải trên thương trường, có lúc cũng khốc liệt chẳng khác chiến trường.
