Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu – Người biến đất thành thương hiệu Việt

THỜI HOA LỬA – ANH HÙNG LAO ĐỘNG NGUYỄN QUANG MÂU

Người biến đất thành thương hiệu Việt

Năm 1950, tại xã Quỳnh Bảo, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, Nguyễn Quang Mâu sinh ra trong một vùng quê đồng bằng Bắc Bộ, nơi người dân bao đời gắn bó với ruộng đồng, với những sản phẩm thủ công và những nghề truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Ông lớn lên trong những năm đất nước còn chiến tranh.

Đó là một thời đại mà mỗi người trẻ đều phải đối mặt với những lựa chọn lớn của cuộc đời. Có người lên đường ra trận. Có người ở lại hậu phương sản xuất. Và có những người sau chiến tranh đã dành cả cuộc đời để khôi phục, phát triển những ngành nghề truyền thống của quê hương.

Nguyễn Quang Mâu thuộc về thế hệ ấy.

Ông không đi tìm một ngành nghề xa lạ.

Ông tìm thấy giá trị ngay trong đất quê mình.

Từ đất quê đến nghề truyền thống

Đất đối với người nông dân vốn là thứ quen thuộc nhất.

Nhưng với người làm nghề gốm, đất lại là nguyên liệu để tạo nên những sản phẩm mang trong mình dấu ấn của một vùng quê.

Những cục đất tưởng như vô tri, qua bàn tay người thợ có thể trở thành chum, vại, bình, chậu, vật dụng và những sản phẩm mang giá trị thẩm mỹ.

Nguyễn Quang Mâu sớm nhận ra rằng:

Nếu biết trân trọng đất, hiểu đất và biết làm cho đất trở thành sản phẩm có giá trị, thì đất có thể đem lại sinh kế cho cả một cộng đồng.

Từ suy nghĩ ấy, ông gắn bó với nghề gốm và dành nhiều tâm huyết cho việc phát triển sản xuất.

Không để nghề truyền thống ngủ quên

Một nghề truyền thống muốn tồn tại không thể chỉ dựa vào những gì của quá khứ.

Thị trường thay đổi.

Thị hiếu thay đổi.

Công nghệ thay đổi.

Nếu người thợ chỉ lặp lại những gì cha ông từng làm, nghề rất dễ bị thu hẹp.

Nguyễn Quang Mâu hiểu điều đó.

Ông tìm cách kết hợp giữa tay nghề truyền thống với tư duy sản xuất hiện đại, giữa giá trị văn hóa với nhu cầu của thị trường.

Những sản phẩm gốm không chỉ được làm để phục vụ nhu cầu sinh hoạt mà ngày càng hướng đến giá trị thẩm mỹ, độ bền, tính ứng dụng và khả năng cạnh tranh.

Từ đó, đất quê không còn chỉ là nguyên liệu.

Nó trở thành một sản phẩm có giá trị.

Người thợ và những đêm trăn trở

Đằng sau một sản phẩm đẹp là rất nhiều công đoạn.

Chọn đất.

Xử lý đất.

Tạo hình.

Phơi.

Trang trí.

Nung.

Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác.

Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến cả mẻ hàng bị hỏng.

Những người làm nghề hiểu rằng lửa trong lò nung vừa là người bạn vừa là thử thách.

Nhiệt độ không phù hợp, sản phẩm có thể biến dạng hoặc nứt vỡ.

Nhưng chính những thất bại ấy giúp người thợ tích lũy kinh nghiệm.

Nguyễn Quang Mâu không ngừng tìm tòi để cải tiến kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và tổ chức sản xuất hiệu quả hơn.

Đó là hành trình không có chỗ cho sự bằng lòng.

Từ làng nghề đến thương hiệu

Một sản phẩm muốn đi xa cần một thương hiệu.

Nguyễn Quang Mâu hiểu rằng muốn đưa gốm Việt Nam ra thị trường lớn hơn, cần xây dựng uy tín bằng chất lượng.

Thương hiệu không thể tạo nên chỉ bằng quảng cáo.

Nó được tạo nên từ từng sản phẩm.

Từng người thợ.

Từng đơn hàng.

Từng lần khách hàng quay trở lại.

Vì thế, ông chú trọng xây dựng một môi trường sản xuất trong đó người lao động có thể phát huy tay nghề, đồng thời giữ được những giá trị đặc trưng của nghề gốm truyền thống.

Từ những sản phẩm mang hơi thở làng quê, thương hiệu dần được biết đến rộng rãi hơn.

Đất của quê hương bước ra khỏi phạm vi làng nghề để đến với thị trường.

Gốm Việt và câu chuyện văn hóa

Gốm không chỉ là một sản phẩm thương mại.

Mỗi món đồ gốm còn mang trong mình một phần văn hóa.

Những đường nét, màu men, dáng sản phẩm và cách trang trí đều có thể kể câu chuyện về vùng đất nơi nó được tạo ra.

Vì thế, khi Nguyễn Quang Mâu đưa nghề gốm phát triển, ông không chỉ nghĩ đến doanh thu.

Ông còn nghĩ đến việc giữ nghề.

Giữ những kỹ thuật mà cha ông đã truyền lại.

Giữ công việc cho những người lao động.

Và quan trọng hơn, giữ một phần bản sắc của làng quê Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Đưa người lao động cùng đi lên

Một doanh nghiệp làng nghề chỉ thật sự có ý nghĩa khi người lao động được hưởng thành quả từ sự phát triển.

Nguyễn Quang Mâu quan tâm đến việc tạo việc làm, đào tạo người lao động và xây dựng đội ngũ thợ có tay nghề.

Những người thợ từ chỗ chỉ làm công việc thủ công từng bước tiếp cận phương pháp sản xuất mới.

Người trẻ được học nghề.

Người có kinh nghiệm truyền lại kỹ năng cho người mới.

Một nghề truyền thống nhờ vậy không bị đứt gãy.

Nó tiếp tục sống trong một thế hệ mới.

Người biến đất thành thương hiệu Việt

Danh hiệu Anh hùng Lao động là sự ghi nhận đối với những đóng góp nổi bật của Nguyễn Quang Mâu trong lao động, sản xuất và phát triển nghề truyền thống.

Nhưng điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện của ông có lẽ nằm ở một hình ảnh rất giản dị:

Từ đất, ông tạo ra giá trị.

Từ một nguyên liệu quen thuộc, ông cùng những người thợ tạo nên những sản phẩm có khả năng cạnh tranh.

Từ một nghề truyền thống, ông góp phần xây dựng một thương hiệu.

Từ những người lao động làng nghề, ông góp phần tạo nên một tập thể sản xuất có sức sống.

Và từ quê hương Quỳnh Phụ, những sản phẩm mang dấu ấn của người thợ Việt có cơ hội bước ra thị trường rộng lớn hơn.

Thời hoa lửa và mặt trận thời bình

Nguyễn Quang Mâu sinh năm 1950 – một năm mà đất nước vẫn đang trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ông thuộc thế hệ sinh ra trong chiến tranh nhưng trưởng thành trong thời kỳ đất nước hòa bình và xây dựng.

Thế hệ ấy không phải ai cũng trực tiếp cầm súng.

Nhưng khi đất nước bước vào công cuộc phát triển, họ lại đứng trên một mặt trận khác: mặt trận lao động và sản xuất.

Nếu người lính thời chiến đấu dùng sức mạnh và lòng dũng cảm để bảo vệ quê hương, thì người lao động thời bình dùng trí tuệ, đôi bàn tay và tinh thần sáng tạo để làm cho quê hương giàu mạnh.

Nguyễn Quang Mâu đã lựa chọn con đường ấy.

Từ một nắm đất đến một câu chuyện lớn

Đất vẫn nằm dưới chân người.

Nhưng qua bàn tay người thợ, đất có thể trở thành một sản phẩm đẹp.

Qua tư duy của người làm nghề, sản phẩm có thể trở thành thương hiệu.

Và qua sự bền bỉ của cả một tập thể, thương hiệu có thể trở thành niềm tự hào.

Đó chính là điều làm nên câu chuyện của Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu.

Ông đã chứng minh rằng những giá trị lớn đôi khi bắt đầu từ những điều rất bình dị.

Một nắm đất.

Một bàn tay.

Một nghề truyền thống.

Và một khát vọng đưa sản phẩm Việt Nam đi xa.

Hôm nay, khi những sản phẩm gốm Việt xuất hiện trên nhiều thị trường, câu chuyện ấy càng trở nên ý nghĩa.

Bởi phía sau mỗi sản phẩm không chỉ có đất và lửa.

Có mồ hôi của người thợ, trí tuệ của người làm nghề và tình yêu dành cho quê hương.

Nguyễn Quang Mâu – người con sinh năm 1950 của xã Quỳnh Bảo, huyện Quỳnh Phụ, Thái Bình – đã góp phần viết nên câu chuyện ấy.

Một câu chuyện về giữ nghề, đổi mới và biến những giá trị của quê hương thành thương hiệu Việt.

Và có lẽ, đó cũng là một cách rất đẹp để tiếp nối tinh thần của thời hoa lửa:

Ngày trước giữ nước bằng lòng dũng cảm. Hôm nay dựng nước bằng trí tuệ, lao động và khát vọng đưa những giá trị Việt Nam vươn xa.