Anh hùng Lao động Nguyễn Tài Thu – Người đưa những mũi kim Việt Nam vươn ra thế giới
Giáo sư, Bác sĩ, Anh hùng Lao động Nguyễn Tài Thu là một trong những tên tuổi tiêu biểu của nền y học cổ truyền Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực châm cứu.
Ông sinh ngày 4/6/1931 tại Hà Nội. Khi còn trẻ, ông từng tham gia kháng chiến. Sau khi học năm thứ nhất Trường Đại học Y khoa, năm 1953 ông được cử sang Trung Quốc học chuyên sâu về Đông y và châm cứu. Những năm tháng học tập ấy trở thành nền tảng cho hành trình hơn nửa thế kỷ nghiên cứu, điều trị và phát triển ngành châm cứu Việt Nam.
Sau khi trở về nước, ông không chỉ thực hành chữa bệnh mà còn dành nhiều tâm huyết cho nghiên cứu khoa học. Từ năm 1967, ông đi sâu nghiên cứu châm cứu, từng bước xây dựng và phát triển một hướng đi riêng phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
Một trong những đóng góp nổi bật của Giáo sư Nguyễn Tài Thu là phát triển trường phái Tân châm, đồng thời nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp như điện châm, thủy châm, nhĩ châm và kỹ thuật mãng châm. Những phương pháp này góp phần mở rộng khả năng điều trị của châm cứu và tạo dấu ấn của y học Việt Nam trên trường quốc tế.
Điều đáng quý là ông luôn gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn điều trị. Ông không nghiên cứu chỉ để có những công trình trên giấy, mà luôn tìm cách đưa kết quả nghiên cứu vào phục vụ người bệnh.
Trong quá trình công tác, ông giữ cương vị Viện trưởng Viện Châm cứu Việt Nam, sau này là Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương; đồng thời giữ vai trò Chủ tịch Hội Châm cứu Việt Nam trong nhiều năm.
Với ông, nghề y trước hết là nghề của lòng nhân ái. Báo Nhân Dân từng viết về ông như một người thầy thuốc luôn dành tình thương và tâm huyết để trị bệnh, cứu người. Ông đặc biệt quan tâm đến trẻ em khuyết tật và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Không chỉ chữa bệnh trong nước, Giáo sư Nguyễn Tài Thu còn tích cực đưa châm cứu Việt Nam ra thế giới. Ông tham gia giảng dạy, hợp tác chuyên môn và chuyển giao kỹ thuật tại nhiều quốc gia. Ông từng giữ chức Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Châm cứu thế giới, góp phần giới thiệu những thành tựu của y học cổ truyền Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Một dấu ấn đáng nhớ là phương pháp châm cứu của ông được giới thiệu tại nhiều nước, trong đó có Mexico. Những chuyến đi không chỉ đơn thuần là hoạt động chuyên môn mà còn góp phần đưa hình ảnh người thầy thuốc Việt Nam giàu trí tuệ, giàu y đức và giàu lòng nhân ái đến với bạn bè quốc tế.
Bên cạnh chữa bệnh, ông đặc biệt chú trọng đào tạo thế hệ trẻ. Ông truyền lại kiến thức, kinh nghiệm và những bài học nghề nghiệp cho các thế hệ bác sĩ, thầy thuốc châm cứu. Với ông, một thành tựu khoa học chỉ thực sự có sức sống lâu dài khi được truyền lại và phát triển bởi thế hệ kế tiếp.
Những đóng góp ấy được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Năm 1995, ông được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân; năm 2000, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động và nhận Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ.
Ông qua đời ngày 14/2/2021, hưởng thọ 90 tuổi. Sự ra đi của ông để lại khoảng trống lớn đối với ngành y học cổ truyền Việt Nam, nhưng những công trình nghiên cứu, phương pháp điều trị và các thế hệ học trò mà ông đào tạo vẫn tiếp tục nối dài hành trình mà ông đã bắt đầu.
