Anh hùng Lao động Nguyễn Thị Kim Huế - Người nữ thanh niên xung phong trên tuyến lửa Đường 12A
Nguyễn Thị Kim Huế sinh năm 1940 tại Quảng Bình. Tuổi thơ của bà nhiều thiếu thốn, không biết mặt cha mẹ và lớn lên nhờ sự chăm sóc của bà ngoại cùng cậu mợ. Năm 1965, hưởng ứng phong trào “Ba sẵn sàng”, dù đã có gia đình, bà vẫn viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP).
Bà được giao làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6 (A6) gồm 16 nữ TNXP, thuộc C759 - Công trường 12, phụ trách đoạn đường từ phía nam cầu La Trọng đến Bãi Dinh trên Đường 12A. Đây là tuyến giao thông quan trọng nối hậu phương với chiến trường, thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá. Cuối năm 1965, A6 được biên chế vào Trung đội Quyết tử, cùng các đơn vị TNXP ngày đêm bảo đảm giao thông trên tuyến đường.
Ngày 3-7-1966, tại Km21 Đường 12A, tuyến đường bị đánh phá dữ dội. Trong 45 ngày đêm, 24 đồng đội của Nguyễn Thị Kim Huế đã hy sinh. Trong hoàn cảnh ấy, bà nhiều lần bị bom vùi lấp nhưng sau khi thoát khỏi nguy hiểm lại tiếp tục cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông.
Ngày 18-2-1968, một trận đánh phá đã cướp đi ba đồng đội của bà. Trong số đó có Trần Thị Huề, mới 15 tuổi và vừa được kết nạp Đảng trước khi hy sinh. Những mất mát ấy trở thành ký ức không thể nào quên đối với Nguyễn Thị Kim Huế và những người từng sống, chiến đấu trên tuyến lửa Đường 12A.
Không chỉ trực tiếp làm nhiệm vụ trên tuyến đường, Nguyễn Thị Kim Huế còn có sáng kiến làm đường tạm men theo các hố bom, giúp việc thông xe được nhanh hơn trong những đoạn đường bị phá hỏng. Sáng kiến này sau đó được phổ biến trên Công trường 12A. Trong một lần tuyến đường bị ảnh hưởng bởi bom chưa phát nổ, bà cũng xung phong xử lý để đồng đội có thể tiếp tục khắc phục mặt đường và bảo đảm giao thông.
Những đóng góp của Nguyễn Thị Kim Huế được ghi nhận khi bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động ngày 1-2-1967. Đặc biệt, tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IV năm 1967 ở Hà Nội, bà có dịp gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khoảnh khắc bà tặng hoa Bác Hồ đã được ghi lại trong bức ảnh nổi tiếng “Bác Hồ với Thanh niên xung phong”. Theo bài viết, bà là người may mắn có 5 lần được gặp Bác Hồ.
Sau chiến tranh, Nguyễn Thị Kim Huế công tác trong ngành Giao thông vận tải Quảng Bình. Chồng mất sớm, bà một mình nuôi ba người con. Đến năm 1995, bà nghỉ hưu với mức thương tật vĩnh viễn 25%. Năm 2015, bà được trao tặng một căn Nhà Đại đoàn kết tại xã Cảnh Hóa.
Ở tuổi ngoài 80, những ký ức về những năm tháng TNXP vẫn còn trong bà. Nguyễn Thị Kim Huế nhiều lần tham dự các buổi gặp mặt, nói chuyện truyền thống để kể lại câu chuyện của thế hệ mình cho thế hệ trẻ. Từ một cô gái Quảng Bình tình nguyện lên đường năm 1965, bà đã trải qua những năm tháng khốc liệt trên Đường 12A, để rồi trở thành một trong những nữ TNXP tiêu biểu của Quảng Bình trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
