Anh hùng Lao động Phạm Tuân

· Họ và tên: Phạm Tuân

· Năm sinh: 1947

· Quê quán: Xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình

· Quá trình tham gia cách mạng:

o Phạm Tuân sinh ra trong một gia đình thuần nông tại vùng đất lúa Thái Bình. Năm 1965, ông nhập ngũ vào quân đội và nhờ có thể hình lý tưởng, sức khỏe vượt trội cùng tư duy nhạy bén, ông vượt qua đợt tuyển chọn khắt khe để được cử đi học lái máy bay chiến đấu phản lực tại Liên Xô. Trở về nước vào năm 1968, ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân tiêm kích 921 (Đoàn Sao Đỏ) – đơn vị chủ lực chuyên bay đêm của Không quân nhân dân Việt Nam. Ông đã rèn luyện gian khổ, làm chủ hoàn toàn kỹ thuật bay phức tạp của siêu tiêm kích MiG-21 trong mọi điều kiện thời tiết xấu và ban đêm.

o Chiến công lẫy lừng nhất của Phạm Tuân gắn liền với chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không" tháng 12 năm 1972, khi Mỹ mở cuộc tập kích chiến lược bằng pháo đài bay B-52 hòng đưa miền Bắc trở về "thời kỳ đồ đá". Không quân Mỹ bảo vệ B-52 vô cùng nghiêm ngặt bằng hàng trăm máy bay tiêm kích F-4 hộ tống và hệ thống nhiễu điện tử dày đặc làm mù radar của ta. Đêm ngày 27 tháng 12 năm 1972, Phạm Tuân nhận lệnh điều khiển chiếc MiG-21 cất cánh từ sân bay dã chiến Nội Bài dưới làn mưa bom của địch. Ông tắt toàn bộ hệ thống radar và liên lạc vô tuyến để tránh bị máy bay tiêm kích Mỹ phát hiện, chỉ bay theo sự dẫn đường bằng mắt và chỉ huy từ mặt đất.

o Vượt qua hàng rào tiêm kích bảo vệ dày đặc, Phạm Tuân khéo léo tăng tốc máy bay lên vận tốc siêu thanh, vọt lên độ cao hơn 10.000 mét và tiếp cận từ phía sau đội hình B-52 trên vùng trời Sơn La. Khi mục tiêu to lớn hiện rõ trong tầm mắt, ở cự ly khoảng 2km, ông bật radar khóa mục tiêu và nhấn nút phóng liên tiếp hai quả tên lửa đối không tầm nhiệt trúng đích. Chiếc pháo đài bay B-52 trúng đạn bùng cháy như một quầng lửa khổng lồ trên bầu trời đêm. Ngay sau đó, ông khéo léo lật nhào máy bay, thoát ly khỏi vùng nguy hiểm và hạ cánh an toàn xuống sân bay trong sự thán phục của toàn mặt trận. Ông trở thành phi công đầu tiên trong lịch sử bắn hạ siêu pháo đài bay B-52 của Mỹ trên không.

o Năm 1980, Phạm Tuân một lần nữa làm nên lịch sử khi vượt qua các bài kiểm tra sinh lý không gian khắc nghiệt tại Trung tâm Đào tạo Phi công vũ trụ Gagarin (Liên Xô). Ngày 23 tháng 7 năm 1980, ông cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko cất cánh trên tàu liên hợp Soyuz 37 vào không gian, thực hiện thành công nhiều thí nghiệm khoa học quan trọng trên trạm vũ trụ Salyut 6 và trở về Trái Đất an toàn. Sự kiện này đưa ông trở thành người Việt Nam đầu tiên, đồng thời là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ, mở ra trang sử mới cho ngành khoa học vũ trụ nước nhà. Sau này, ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong quân đội và được phong hàm Trung tướng.

Đạt danh hiệu năm: 1973 (Đạt danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho chiến công bắn rơi B-52) và năm 1980 (Đạt danh hiệu Anh hùng Lao động sau chuyến bay vào vũ trụ)