Anh hùng Lao động Phan Văn Nghiệp: Bản trường ca khơi nguồn mạch sống trên vùng đất khát

Hơn ba mươi năm kiên tâm bám trụ cùng sông ngòi, kênh rạch, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Phan Văn Nghiệp đã khắc ghi tên mình vào những công trình biểu tượng của Nam Bộ: dự án "Ngọt hóa Gò Công" và công cuộc cải tạo, khai hoang vùng Đồng Tháp Mười huyền thoại. Cuộc đời ông là một bản trường ca viết bằng đất và nước, nơi những nhát cuốc đào kinh, những bờ cống ngăn mặn, những con đê chặn lũ đã làm nên kỳ tích "hạ thủy nhập điền", biến vùng đất từng "6 tháng nước giăng giăng, 6 tháng khô cằn sỏi đá" thành những cánh đồng vàng trĩu hạt.

Khát vọng từ những thùng nước gánh bộ

Sinh ra tại vùng biển Gò Công hơn 75 năm về trước, tuổi thơ ông Nghiệp là chuỗi ngày đằng đẵng nếm vị mặn đắng của biển và cái nắng cháy da của đất phèn. Ký ức về những ngày phải lội bộ hàng cây số, chắt chiu từng thùng nước ngọt về cho gia đình, nhìn những đồng trống xác xơ, nứt nẻ vì hạn mặn đã hun đúc trong lòng cậu bé gầy gò ấy một hoài bão lớn lao: Phải thay đổi quê hương bằng con đường học vấn.

Dù nhà nghèo, gia đình đông con, cha đi kháng chiến, mẹ tảo tần nuôi 12 miệng ăn, ông vẫn không bỏ cuộc. Vừa làm thuê kiếm sống, vừa theo học tại Cao đẳng Công chánh, niềm tin mãnh liệt rằng "mình sẽ mang màu xanh về cho quê hương" chưa bao giờ tắt trong ông. Ông tâm niệm: “Sống ở vùng thiếu hụt, khao khát cái gì thì quyết tâm làm cho bằng được để nhân dân sớm được hưởng”. Đó không chỉ là lời nói, mà là kim chỉ nam cho cả cuộc đời cống hiến của ông.

Những dự án "phi thực tế" và cuộc cách mạng hồi sinh

Năm 1987, khi Tiền Giang đối mặt với cơn khủng hoảng lương thực trầm trọng, 45.000 ha đất Gò Công bạc màu vì xâm nhập mặn, ông Nghiệp – khi ấy là Trưởng phòng Nông nghiệp Sở Thủy lợi – đã cùng đồng đội bắt tay vào dự án "Ngọt hóa Gò Công". Nhiều chuyên gia lúc bấy giờ đã gọi đó là một dự án "phi thực tế", nhưng bằng niềm tin sắt đá và khả năng vận động cộng đồng, ông đã chứng minh điều ngược lại. Hệ thống cống, đập liên hoàn ra đời, biến vùng đất chỉ sản xuất cầm chừng thành vựa lúa, vựa màu xanh mướt ba vụ ăn chắc.

Tiếp nối thành công đó, ông cùng các cộng sự tiếp tục thực hiện sứ mệnh lịch sử: Khai hoang Đồng Tháp Mười. Từ một "vùng đất chết" chìm trong lũ và phèn, ông đã dẫn dòng kênh, khơi thông dòng chảy, đưa nước ngọt tưới mát ruộng đồng. Không dừng lại ở đó, ông còn thực hiện cuộc cách mạng "chặn dòng nước lũ" vào năm 1996. Trong trận lũ kinh hoàng, ông đã bám trụ công trường suốt hơn một tháng, túc trực 24/24, chỉ huy máy móc đắp đê ngăn lũ, bảo vệ thành quả lao động của người dân.

Dấu ấn của một "Người hùng" lặng lẽ

Với ông, niềm vui lớn nhất không phải là danh hiệu, mà là hình ảnh màu xanh hồi sinh trên đất chết, là những mái nhà mọc lên dọc theo đôi bờ kênh, là nụ cười hạnh phúc của người nông dân trong mùa gặt.

Tháng 3 năm 1993, danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến lặng thầm của ông. Hôm nay, đi dọc theo những cánh đồng bát ngát Gò Công hay Đồng Tháp Mười, người dân vẫn nhắc nhớ về ông – người con của đất và nước, người đã dùng bàn tay và khối óc để viết nên câu chuyện cổ tích giữa đời thường: "Bàn tay ta làm nên tất cả, có sức người sỏi đá cũng thành cơm".