Anh hùng Lao động số 1 Ký sự về Anh hùng Lao động Ngô Gia Khảm

Anh hùng Lao động số 1

Ký sự về Anh hùng Lao động Ngô Gia Khảm

Năm 1952, nhà văn Nguyễn Đình Thi viết một cuốn sách nhỏ về một người công nhân. Cuốn sách ấy hiện vẫn được lưu giữ tại Thư viện Quốc hội. Người công nhân trong sách được Đại hội toàn quốc bầu là “Anh hùng Lao động số 1”. Ông tên là Ngô Gia Khảm, người đã đúc quả lựu đạn đầu tiên cho quân đội Việt Nam.

Ngô Gia Khảm sinh năm 1912, quê ở xã Tam Sơn, Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Năm mười sáu tuổi, ông xin vào học việc ở nhà máy Gia Lâm và trở thành thợ nguội. Cũng từ năm ấy, ông tham gia phong trào cách mạng. Năm 1936, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông từng bị thực dân Pháp bắt, đày lên nhà tù Sơn La. Ra tù, ông lại tiếp tục hoạt động bí mật.

Năm 1944, tổ chức giao cho ông việc làm thuốc đạn cho du kích. Với hai bàn tay trắng, ông tự nghĩ cách làm, tự tìm nguyên liệu, tự đào tạo cán bộ. Chính ông đã đúc quả lựu đạn đầu tiên của quân đội ta. Ông là một trong những người đầu tiên xây dựng và là quản đốc xưởng quân giới ở chiến khu Việt Bắc.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã vượt mọi khó khăn, xây dựng được ba xưởng hóa chất. Chỉ riêng việc làm cuốc xẻng cho bộ đội, nhờ những sáng kiến của ông mà năng suất tăng tới tám mươi lăm lần, lại tiết kiệm cho Chính phủ rất nhiều nguyên liệu và hàng vạn giờ công. Vì công việc và vì cứu nhà máy, ông bị thương ba lần. Lần thứ ba, ông bị tổn thương nặng cả tai, mắt, mũi, miệng và cả hai bàn tay. Nhưng ông không nản chí, càng cố gắng hơn, tổ chức thi đua tập thể và đào tạo nhiều lớp công nhân quân giới xuất sắc.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, ông được tặng danh hiệu Anh hùng Lao động trong đợt đầu tiên. Ông là người tiêu biểu cho giai cấp công nhân, bên cạnh Hoàng Hanh tiêu biểu cho nông dân và Trần Đại Nghĩa tiêu biểu cho trí thức. Sau kháng chiến, ông làm Giám đốc Nhà máy Toa xe lửa Gia Lâm, nơi ông từng học việc thuở mười sáu tuổi, và từng được Bác Hồ đến thăm. Ông mất năm 1990, hưởng thọ bảy mươi chín tuổi.

Những thành quả lao động của ông đã góp phần quan trọng vào sự hình thành ngành quân giới Việt Nam. Từ một người thợ nguội, ông trở thành người đặt nền móng cho công nghiệp quốc phòng. Thế hệ trẻ hôm nay, nhất là những bạn sẽ theo học nghề, hãy học ở ông tinh thần tự lực, dám nghĩ dám làm và không sợ khó khăn. Mỗi sáng kiến nhỏ trong học tập, lao động hôm nay cũng có thể góp phần làm nên những điều lớn lao cho đất nước.

Lê Minh Quân
Bí thư Chi đoàn Trường THCS Mỹ Phước