Anh Hùng Lao Động Tôn Thất Tùng
Anh hùng Lao động Tôn Thất Tùng là một trong những nhà phẫu thuật, nhà nghiên cứu y học nổi tiếng nhất Việt Nam, với những đóng góp mang tính bước ngoặt cho ngành ngoại khoa, đặc biệt là lĩnh vực phẫu thuật gan. Dưới đây là những công trình và thành tựu nổi bật nhất của ông
Phát hiện cơ cấu mạch máu gan và luận án "Cách phân chia mạch máu của gan"
Trong giai đoạn sinh viên, ông đã dùng một con dao nạo thô sơ để phẫu tích hơn 200 lá gan của tử thi từ năm 1935 đến 1939, nghiên cứu chi tiết hệ thống mạch máu gan, vẽ lại các sơ đồ đối chiếu để tìm ra những nét chung. Trên cơ sở đó, ông đã viết và bảo vệ thành công luận án tốt nghiệp "Cách phân chia mạch máu của gan" vào năm 1939.
Ông đã được tặng Huy chương Bạc của Trường Đại học Tổng hợp Paris cho luận án này, được đánh giá rất cao và trở thành tiền đề cho tất cả các công trình nghiên cứu sau này về gan.
Đây là công trình mở đầu cho thành tựu nổi tiếng nhất của ông về phương pháp mổ gan khô.
2. Phương pháp "cắt gan có kế hoạch" hay "phương pháp mổ gan khô" hay "phương pháp Tôn Thất Tùng"
Đây là thành tựu vĩ đại nhất của ông, mang tên ông được thế giới công nhận:
Trước đây, các ca mổ gan thường mất 3-6 giờ theo phương pháp kinh điển của giáo sư người Pháp Lortat-Jacob, với nhiều rủi ro về chảy máu và hoại tử gan do chưa hiểu rõ cơ cấu mạch máu.
Dựa trên nghiên cứu về phân chia mạch máu gan, ông đã nghiên cứu thành công phương pháp cắt gan có kế hoạch, chỉ mất 4-8 phút thay vì hàng giờ, giúp giảm thiểu nguy cơ chảy máu và hoại tử gan một cách hiệu quả.
Năm 1961, ông đã cắt thành công thùy gan của một bệnh nhân ung thư sơ phát chỉ sau 6 phút, tạo nên một kỳ tích trong y học thế giới.
Phương pháp này được giới thiệu trong "Bách khoa thư nội thương - phẫu thuật" của Pháp, được đưa vào "Tuyển chọn các tài liệu sản khoa và phẫu thuật" của Mỹ và được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới cho đến nay.
3. Thực hiện ca mổ tim đầu tiên tại Việt Nam
Năm 1958, ông đã thực hiện thành công ca mổ tim đầu tiên ở Việt Nam, mở ra kỷ nguyên mới cho ngành ngoại khoa tim mạch tại nước nhà.
4. Các công trình nghiên cứu và phát triển khác
Là người đặt nền móng cho việc nghiên cứu tác hại của chất độc hóa học dioxin đến con người và môi trường tại Việt Nam.
Nghiên cứu thành công phương pháp điều trị các vết thương do bom hóa học, phương pháp điều trị ung thư gan bằng phẫu thuật kết hợp dùng miễn dịch và nhiều công trình khoa học khác.
Viết cuốn sách "Viêm tụy cấp tính và phẫu thuật" - cuốn sách khoa học ngành y được xuất bản đầu tiên tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau năm 1945.
Để lại tổng cộng 123 công trình khoa học được công bố trên các tạp chí y học quốc tế và trong nước.
5. Đào tạo thế hệ bác sĩ tài năng
Anh hùng Tôn Thất Tùng cũng là một giáo sư xuất sắc, đã đào tạo ra nhiều thế hệ bác sĩ ngoại khoa tài năng tại Trường Đại học Y Hà Nội, bao gồm cả con trai ông là bác sĩ Tôn Thất Bách, cũng là một nhà y khoa danh tiếng.
6. Các danh hiệu và giải thưởng cao quý
Anh hùng Lao động (1962)
Viện sĩ Viện Hàn lâm Y học Liên Xô
Huy chương phẫu thuật quốc tế Lannelongue (1977) - huy chương cao quý dành cho nhà phẫu thuật xuất sắc thế giới, trao định kỳ 5 năm một lần, ông là người duy nhất tại Việt Nam nhận được giải này.
Huân chương Hồ Chí Minh (1992)
Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I (1996)
Nhiều danh hiệu, giải thưởng khác từ các tổ chức y khoa quốc tế.
Từ năm 2000, Nhà nước Việt Nam đã đặt ra Giải thưởng Tôn Thất Tùng dành cho những cá nhân và tập thể có đóng góp xuất sắc trong lĩnh vực y học, để vinh danh và tiếp nối tinh thần cống hiến của ông.
Những công trình của ông đã giúp nền y học Việt Nam sánh ngang với các nước trên thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực phẫu thuật gan, mở ra những cơ hội mới cho việc chữa bệnh cho hàng triệu người bệnh trên toàn cầu.
