ANH HÙNG LAO ĐỘNG TÔN THẤT TÙNG: ĐÔI BÀN TAY VÀNG VÀ TRÁI TIM HẾT LÒNG VÌ NGƯỜI BỆNH
Bên cạnh danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân trên mặt trận súng đạn, đất nước ta còn có những vĩ nhân được vinh danh là Anh hùng Lao động. Họ không cầm súng ra trận, nhưng cuộc đời của họ là một cuộc chiến đấu không ngừng nghỉ trong phòng thí nghiệm, trên những cánh đồng hay bên bàn mổ để giành giật sự sống và mang lại ấm no cho nhân dân.
Khi nhắc đến danh hiệu này, không ai có thể quên Giáo sư, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng Lao động Viện sĩ Tôn Thất Tùng. Ông là người đã làm rạng danh nền y học Việt Nam trên bản đồ thế giới bằng trí tuệ vĩ đại và một trái tim nhân hậu vô bờ bến.
Sinh ra trong một gia đình quý tộc phong kiến ở Huế vào năm 1912, Tôn Thất Tùng có đủ điều kiện để sống một cuộc đời an nhàn, vinh hiển. Thế nhưng, chứng kiến cảnh đồng bào mình bị bệnh tật hành hạ trong nghèo đói dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, ông đã quyết tâm theo học ngành Y.
Thời bấy giờ, chính quyền thực dân không cho phép người bản xứ được làm những công việc chuyên môn cao. Bằng tài năng xuất chúng, ông đã đấu tranh và trở thành người duy nhất đỗ kỳ thi nội trú các bệnh viện tại Hà Nội lúc bấy giờ.
Thay vì chọn ở lại thành phố lớn hưởng thụ, khi cuộc kháng chiến bùng nổ, Giáo sư Tôn Thất Tùng đã từ bỏ tất cả để lên chiến khu Việt Bắc. Giữa rừng sâu nước độc, thiếu thốn đủ đường từ bông băng đến thuốc men, ông đã tự tay chế tạo ra các phương tiện phẫu thuật, cứu sống hàng vạn thương bệnh binh và nhân dân.
Đóng góp vĩ đại nhất của Anh hùng Lao động Tôn Thất Tùng cho y học nhân loại chính là "Phương pháp cắt gan khô" (hay còn gọi là Phương pháp Tôn Thất Tùng).
Bối cảnh: Trước thập niên 1960, phẫu thuật gan là nỗi ám ảnh của các bác sĩ trên toàn thế giới vì gan chứa rất nhiều mạch máu, tỷ lệ tử vong do mất máu trên bàn mổ lên đến hơn 80%. Các bác sĩ phương Tây thường mất từ 3 đến 6 tiếng cho một ca mổ gan.
Sáng tạo đột phá: Bằng việc tự mình mày mò nghiên cứu trên hơn 200 lá gan người quá cố, Giáo sư Tôn Thất Tùng đã tìm ra cấu trúc đường mật và mạch máu trong gan. Từ đó, ông sáng tạo ra phương pháp thắt các mạch máu lại trước khi cắt gan.
Kỷ lục thế giới: Phương pháp của ông giúp ca mổ gan diễn ra chỉ trong vòng 4 đến 8 phút với lượng máu mất đi cực kỳ ít.
Khi ông sang Pháp trình diễn kỹ thuật này vào năm 1965, các giáo sư hàng đầu thế giới đã phải đứng dậy vỗ tay thán phục. Đến nay, phương pháp này vẫn được đưa vào các sách giáo khoa y khoa trên toàn thế giới.
Dù là một nhà khoa học tầm cỡ quốc tế được nhiều quốc gia săn đón với mức đãi ngộ khủng, Giáo sư Tôn Thất Tùng vẫn chọn ở lại Việt Nam, cống hiến trọn vẹn cho đến hơi thở cuối cùng.
Ông là một người thầy nghiêm khắc nhưng có trái tim vô cùng ấm áp:
Ông có thể thức trắng đêm bên giường bệnh của một người dân nghèo để theo dõi diễn biến sau mổ.
Ông là người đầu tiên lên tiếng cảnh báo thế giới về tác hại khủng khiếp của chất độc màu da cam (Dioxin) mà Mỹ rải xuống Việt Nam đối với sức khỏe con người và di truyền học.
Ông đã đào tạo ra nhiều thế hệ bác sĩ vàng cho đất nước, trong đó có người con trai tài hoa của ông – Cố Giáo sư Tôn Thất Bách.
Năm 1962, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Giáo sư Tôn Thất Tùng qua đời đột ngột vào năm 1982 do một cơn nhồi máu cơ tim, ngay sau một ngày dài làm việc miệt mài bên bàn mổ. Cuộc đời ông là minh chứng rõ ràng nhất cho định nghĩa về một Anh hùng Lao động: Không cần tiếng súng, họ chiến đấu bằng chất xám, bằng mồ hôi và bằng tình yêu thương đồng bào để xây dựng và bảo vệ đất nước.
