Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa

Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa

Người đã đặt nền móng xây dựng ngành khoa học kỹ thuật

quân sự và công nghiệp quốc phòng Việt Nam

Nhắc đến cố Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa (11/9/1913) nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, nhà khoa học đến người dân đều thể hiện sự kính trọng sâu sắc. Kính trọng không chỉ sự đam mê học tập, học suốt đời để phụng sự Tổ quốc, mà còn là sự ngưỡng mộ thành tựu nghiên cứu, chế tạo và cải tiến nhiều loại vũ khí của ông và các đồng nghiệp đã góp phần giảm khoảng cách về trình độ khoa học quân sự giữa ta và địch, giúp quân ta giành thế thủ động trên chiến trường, càng đánh càng mạnh, càng đánh càng thắng nhanh, tiến tới giành thắng lợi hoàn toàn đất nước vào mùa Xuân năm 1975.

Ông tên thật là Phạm Quang Lễ, người con quê hương xã Hòa Hiệp, thuộc tỉnh Vĩnh Long – một vùng đất giàu truyền thống văn hiến, yêu nước cách mạng. Xuất thân từ gia đình nghèo, chứng kiến cảnh cuộc sống bần hàn, cơ cực của người dân dưới ách đô hộ, đàn áp dã man của thực dân Pháp, ông nuôi chí học hành thật giỏi để đánh đuổi thực dân cho dân mình bớt khổ, bớt lầm than.

Và ông cũng hiểu ra một điều, muốn được như vậy thì phải có chiến lược, chiến thuật và vũ khí. Hiểu rõ được điều đó, năm 22 tuổi, ông sang Pháp học, hành trang mang theo chẳng có gì ngoài hoài bão được học hỏi để trở về phục vụ đất nước. Vượt qua thiếu thốn về vật chất, hiểm nguy, ông phải mò mẫm tự học. Đặc biệt với khối kiến thức đồ sộ về vũ khí, ông phải đối mặt với những hiểm nguy nếu bị phát hiện.

Sau khi thành tài, ông đã từ bỏ mức lương xa xỉ, theo Bác Hồ về nước với ý tưởng mãnh liệt về phục vụ đất nước dù biết rằng quê nhà sẽ cực khổ, điều kiện làm việc thiếu thốn. Khi về ông chẳng đem theo gì, chỉ mang về hơn một tấn sách tài liệu; trong đó có nhiều tài liệu, cẩm nang về thiết kế vũ khí- thứ rất cần thiết cho ngành quân giới non trẻ của nước ta sau này.

Ngày 5/12/1946, kỹ sư Phạm Quang Lễ từ Thái Nguyên được gọi về Hà Nội gặp Bác Hồ, nhận chức vụ Cục trưởng Cục Quân giới Bộ Quốc phòng và cái tên mới hiện nay: Trần Đại Nghĩa. Với trách nhiệm nặng nề Cục Quân giới đã huy nhiều các bộ, chiến sĩ có trình độ cao để nghiên cứu, chế tạo ra nhiều loại vũ khí để đánh địch. Có 5 công trình mang dấu ấn của cố Giáo sư,

Viện sĩ Trần Đại Nghĩa, trong đó có 3 phát minh tiêu biểu nhất trong kháng chiến chống thực dân Pháp là hoàn chỉnh việc nghiên cứu chế tại súng và đạn bazooka; chế tạo đạn chống tăng AT; chế tạo súng và đạn SKZ. Ba phát minh trên chính là kỳ tích phi thường của quân đội ta trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp; tiêu diệt được xe tăng, tàu chiến, đánh phá nhiều đồn bót của Pháp.

Ngoài ra, những công trình nghiên cứu có giá trị phải kể đến là thủy lôi APS- là cách khắc phục các thủ đoạn gây nhiễu của địch trên radar để điều khiển SAM2 bắn trúng mục tiêu B52 của Mỹ, dễ dàng mang vác khi đánh với tàu chiến của địch

Những công trình nghiên cứu đã góp phần cho lực lượng ta đánh đập tan tập đoàn cứ điểm của Pháp năm 1954 và chiến thắng Điện Biên phủ trên không năm 1972. Góp phần giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Cả cuộc đời của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa đã phản ánh một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, quyết tâm và nghị lực phi thường vượt qua khó khăn, gian khổ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao và được lịch sử ghi nhận. Tấm gương ấy sẽ mãi tiếp tục tỏa sáng để thế hệ trẻ hôm nay noi theo.