Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo – Từ người lính, người thương binh đến “nhà khoa học của nông dân”

Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo là một tấm gương đặc biệt về ý chí vượt khó, tinh thần sáng tạo và khát vọng làm nông nghiệp bằng tri thức.

Năm 1968, khi còn trẻ, ông lên đường nhập ngũ, tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị trong đội hình Sư đoàn 320. Sau những năm tháng chiến đấu, ông trở về quê hương với thương tật và bắt đầu lại cuộc đời trên một “mặt trận” mới: sản xuất nông nghiệp.

Những ngày đầu trở về, ông làm nhiều công việc khác nhau, từ làm tại trại chăn nuôi đến công việc tạp vụ ở Công ty Giống cây trồng Thái Bình.

Nhưng xuất phát điểm khiêm tốn không khiến ông bằng lòng với những gì mình có.

Ông vừa làm, vừa học; từng bước hoàn thành chương trình phổ thông rồi tiếp tục học đại học. Chính tinh thần tự học và không ngừng nâng cao kiến thức đã giúp người thương binh năm nào từng bước trưởng thành trong lĩnh vực giống cây trồng.

Năm 1987, khi làm việc tại Trại giống lúa cấp 1 Đông Cơ, Tiền Hải, ông bắt đầu để lại dấu ấn rõ nét trong công tác quản lý và sản xuất giống.

Một trong những dấu ấn quan trọng nhất của ông là mạnh dạn đề xuất mô hình “Khoán sản phẩm cuối cùng”.

Thời điểm ấy, đây là một cách làm rất mới. Ông tin rằng nếu người lao động được giao trách nhiệm rõ ràng và được hưởng thành quả tương xứng với năng suất, chất lượng lao động thì họ sẽ có thêm động lực sáng tạo và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Sau khi được cho phép thử nghiệm, mô hình đã đem lại kết quả tích cực: năng suất tăng khoảng 20%, đời sống người lao động được cải thiện rõ rệt. Từ một sáng kiến ở đơn vị, cách làm này trở thành kinh nghiệm đáng chú ý trong phong trào đổi mới quản lý sản xuất ở địa phương.

Không dừng lại ở quản lý, ông đặc biệt tâm huyết với nghiên cứu và phát triển giống cây trồng.

Ông quan niệm rằng muốn nâng cao giá trị nông nghiệp thì phải bắt đầu từ hạt giống tốt.

Vì vậy, ThaiBinh Seed dưới sự lãnh đạo của ông từng bước đầu tư vào nghiên cứu, chọn tạo, khảo nghiệm và sản xuất giống cây trồng. Đến nay, doanh nghiệp đã phát triển nhiều giống cây trồng bản quyền và xây dựng hệ thống nghiên cứu, sản xuất giống hiện đại.

Ông cũng dành nhiều tâm huyết cho việc đưa khoa học đến gần người nông dân.

Với ông, một giống lúa dù tốt đến đâu nhưng nếu không phù hợp với điều kiện sản xuất và không giúp người nông dân nâng cao thu nhập thì vẫn chưa phải là thành công trọn vẹn.

Bởi vậy, ông thường xuyên quan tâm đến đồng ruộng, khảo sát thực tế và lắng nghe nhu cầu của nông dân.

Ông từng chia sẻ rằng mình mong muốn truyền cảm hứng để người trẻ yêu nông nghiệp hơn, bởi nông nghiệp hiện đại không còn chỉ là câu chuyện “chân lấm tay bùn” mà ngày càng cần đến khoa học, công nghệ, quản trị và đổi mới sáng tạo.

Một điều rất đáng trân trọng là ông luôn xem thành quả của mình không phải là thành quả cá nhân.

Khi được trao danh hiệu Anh hùng Lao động, ông cho rằng đó là sự ghi nhận dành cho nhiều thế hệ người lao động ThaiBinh Seed và người nông dân Việt Nam đã đồng hành trong suốt hành trình phát triển.

Ngày 4/12/2020, Chủ tịch nước quyết định trao tặng ông danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Đến năm 2025, ThaiBinh Seed tiếp tục được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, ghi nhận gần 55 năm đổi mới, nghiên cứu, chọn tạo và sản xuất giống cây trồng, góp phần vào phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Đối với ông Trần Mạnh Báo, danh hiệu không phải là điểm kết thúc.

Ông từng nhấn mạnh rằng được vinh danh càng lớn thì trách nhiệm càng lớn, phải tiếp tục làm việc tốt hơn và cống hiến nhiều hơn.

Đó chính là nét đẹp đáng quý của một người Anh hùng: không ngủ quên trên thành tích mà luôn xem thành tích là động lực để tiếp tục phụng sự.