Anh hùng Lao động Trần Thị Đường – Người nữ cán bộ đặt dấu ấn trong hành trình đổi mới ngành dệt may Việt Nam

Anh hùng Lao động Trần Thị Đường – Người nữ cán bộ đặt dấu ấn trong hành trình đổi mới ngành dệt may Việt Nam

Trong lịch sử phát triển của ngành công nghiệp Việt Nam thời kỳ đổi mới, có những con người đã để lại dấu ấn không phải bằng những công trình đồ sộ hay những phát minh được nhắc đến rộng rãi, mà bằng năng lực quản lý, tinh thần dám nghĩ, dám làm và sự tận tâm với người lao động. Anh hùng Lao động Trần Thị Đường là một trong những con người như vậy. Cuộc đời bà là một hành trình đặc biệt: từ một cô gái quê Hà Tĩnh được lựa chọn sang Ba Lan học tập khi mới 16 tuổi, trở về nước làm công nhân ngành dệt, từng bước trưởng thành qua nhiều vị trí kỹ thuật và quản lý, rồi trở thành Tổng Giám đốc Công ty Dệt Phong Phú, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dệt May Việt Nam và Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng qua ba khóa. Trên tất cả những cương vị ấy, dấu ấn nổi bật của bà là tư duy đổi mới, sự quyết đoán trong quản lý, coi trọng nguồn nhân lực và khả năng đưa một doanh nghiệp hoạt động trong cơ chế cũ vươn lên trở thành một trong những đơn vị tiêu biểu của ngành dệt may Việt Nam. (thanhuyhcm.gov.vn)

Câu chuyện về Trần Thị Đường bắt đầu từ một miền quê của Hà Tĩnh. Bà sinh ngày 1 tháng 11 năm 1939 trong một gia đình nông dân tại xã Sơn Phố, huyện Hương Sơn. Tuổi thơ của bà gắn với cuộc sống còn nhiều thiếu thốn của một vùng quê miền Trung, nơi con người phải sớm biết quý trọng lao động, biết vượt qua khó khăn và luôn nuôi dưỡng khát vọng vươn lên bằng học tập. Chính trong môi trường ấy, cô bé Trần Thị Đường đã bộc lộ năng lực học tập nổi bật. Khi mới 16 tuổi, bà được lựa chọn sang Ba Lan học tập trong chương trình đưa học sinh Việt Nam sang các nước xã hội chủ nghĩa đào tạo. Năm 1956, cùng khoảng 1.100 học sinh Việt Nam được cử đi học tại tám nước, cô gái trẻ quê Hà Tĩnh bắt đầu một hành trình hoàn toàn mới, cách xa quê hương hàng nghìn cây số. (thanhuyhcm.gov.vn)

Đó không chỉ là một chuyến đi học.

Đối với một cô gái tuổi còn rất trẻ, việc rời quê hương, bước vào một đất nước xa lạ, học tập trong môi trường khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và phương pháp đào tạo là một thử thách lớn. Nhưng cũng chính thử thách ấy đã mở ra trước mắt Trần Thị Đường một thế giới mới. Bà được tiếp xúc với khoa học kỹ thuật, với phương pháp tổ chức sản xuất hiện đại và với những kiến thức mà sau này trở thành nền tảng quan trọng cho sự nghiệp của mình.

Ban đầu, bà học về thiên văn. Nhưng rồi trong quá trình học tập, bà chuyển sang ngành dệt. Sự thay đổi tưởng như tình cờ ấy lại trở thành bước ngoặt quan trọng của cả cuộc đời. Ngành dệt sau này không chỉ trở thành nghề nghiệp mà còn trở thành lĩnh vực để bà dành phần lớn tâm huyết. Sau khi hoàn thành chương trình đại học và đào tạo kỹ thuật, năm 1966 bà trở về Việt Nam. Một người từng học tập ở nước ngoài, từng tiếp cận với kiến thức khoa học kỹ thuật, khi trở về lại bắt đầu từ vị trí công nhân tại Nhà máy Dệt Kim Đông Xuân Hà Nội. (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM)

Đây là một chi tiết rất đáng chú ý trong câu chuyện của bà.

Bởi bà không đi thẳng từ giảng đường đến vị trí lãnh đạo.

Bà đi qua nhà máy.

Đi qua dây chuyền sản xuất.

Đi qua những công việc cụ thể.

Đi qua đời sống của người công nhân.

Chính những năm tháng ấy đã giúp Trần Thị Đường hiểu rằng một quyết định quản lý chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó phù hợp với thực tiễn sản xuất và cuộc sống của người lao động.

Từ một công nhân, bà lần lượt đảm nhiệm các vị trí Đảng ủy viên, Phó phòng Kỹ thuật, Trưởng phòng Kiểm tra chất lượng sản phẩm rồi Trưởng phòng Kỹ thuật của Nhà máy Dệt Kim Đông Xuân Hà Nội. Mỗi vị trí là một bước trưởng thành. Nếu những ngày đầu giúp bà hiểu công việc của người trực tiếp sản xuất, thì công tác kỹ thuật giúp bà hiểu sâu hơn về máy móc, chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất và yêu cầu của một nền công nghiệp hiện đại. (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM)

Bà hiểu rằng một sản phẩm dệt may muốn đứng vững trên thị trường không thể chỉ dựa vào sức lao động. Nó phải có chất lượng. Muốn có chất lượng phải có kỹ thuật. Muốn có kỹ thuật phải có con người được đào tạo. Và muốn những con người ấy phát huy được năng lực thì phải có một phương thức quản lý phù hợp.

Từ tư duy đó, con đường quản lý của Trần Thị Đường dần mở ra.

Bà tiếp tục học tập tại Trường Nguyễn Ái Quốc II, sau đó học quản lý kinh tế tại Liên Xô. Những chương trình đào tạo ấy giúp bà bổ sung kiến thức quản lý bên cạnh nền tảng kỹ thuật đã có. Đó là sự chuẩn bị quan trọng để bà có thể đảm nhiệm những vị trí cao hơn trong ngành dệt may. Từ năm 1979, bà giữ chức Phó Giám đốc kỹ thuật; năm 1980 trở thành Giám đốc Nhà máy Dệt Kim Đông Xuân Hà Nội và là Ủy viên Thường vụ Đảng ủy. Sau đó, bà trở thành Phó Tổng Giám đốc Liên hiệp các Xí nghiệp Dệt. (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM)

Đây là giai đoạn đất nước đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cấp thiết về đổi mới phương thức quản lý kinh tế. Cơ chế cũ bộc lộ nhiều hạn chế. Doanh nghiệp nhà nước phải đối diện với bài toán hiệu quả sản xuất, chất lượng sản phẩm, thị trường và đời sống người lao động.

Trần Thị Đường đã trưởng thành chính trong thời điểm chuyển giao ấy.

Năm 1989 trở thành một dấu mốc đặc biệt trong sự nghiệp của bà. Bà được giao nhiệm vụ làm Tổng Giám đốc, Bí thư Đảng ủy Công ty Dệt Phong Phú. Khi ấy, Phong Phú chưa phải là một doanh nghiệp lớn như hình ảnh mà người ta biết đến sau này. Công ty hoạt động trong những điều kiện còn nhiều khó khăn, phương thức quản lý chịu ảnh hưởng nặng nề của cơ chế cũ, trong khi thị trường và môi trường kinh doanh đang thay đổi nhanh chóng. (Phong Phuc Corp)

Đối với một người lãnh đạo, đây là một bài toán không dễ giải.

Nếu tiếp tục cách làm cũ, doanh nghiệp có nguy cơ tụt lại.

Nếu thay đổi quá nhanh mà không có sự chuẩn bị, doanh nghiệp cũng có thể gặp rủi ro.

Trần Thị Đường lựa chọn một con đường khác: nghiên cứu kỹ thực trạng, nắm chắc tình hình sản xuất, tìm hiểu thị trường, đánh giá nguồn lực của doanh nghiệp và từng bước đưa ra những quyết sách mạnh mẽ.

Bà từng chia sẻ rằng khi mới về Phong Phú, trước mắt là rất nhiều khó khăn và nếu không có những quyết sách kịp thời, đúng đắn, quyết liệt trên nhiều mặt thì khó có thể vượt qua. Vì vậy, bà bắt đầu bằng việc tìm hiểu chặng đường phát triển của công ty, nghiên cứu tình hình kinh tế trong và ngoài nước, đồng thời đánh giá nội lực của Phong Phú trước khi triển khai những thay đổi cụ thể. (Phong Phuc Corp)

Điều đó thể hiện một phong cách lãnh đạo rất đặc trưng của bà: quyết đoán nhưng dựa trên cơ sở thực tiễn.

Bà không coi đổi mới là việc thay đổi hình thức.

Đổi mới trước hết phải bắt đầu từ cách nghĩ.

Một doanh nghiệp không thể tồn tại mãi bằng việc sản xuất những gì mình có, rồi chờ thị trường đến tìm.

Doanh nghiệp phải biết thị trường cần gì.

Khách hàng yêu cầu chất lượng như thế nào.

Công nghệ thế giới đang thay đổi ra sao.

Và quan trọng nhất, người lao động cần được chuẩn bị thế nào để đáp ứng những yêu cầu mới.

Trong quá trình lãnh đạo Phong Phú, Trần Thị Đường đặc biệt chú trọng nguồn nhân lực. Bà hiểu rằng máy móc có thể mua, công nghệ có thể chuyển giao, nhưng con người mới là yếu tố quyết định khả năng vận hành và phát triển lâu dài của doanh nghiệp.

Vì vậy, đào tạo và đào tạo lại trở thành một trong những nội dung được bà quan tâm. Công nhân được khuyến khích học hỏi, nâng cao tay nghề; cán bộ quản lý phải tiếp tục cập nhật kiến thức; người lao động được gắn quyền lợi với hiệu quả công việc. Chính sách tiền lương, thưởng và kỷ luật được xây dựng theo hướng rõ ràng, công bằng, gắn với năng suất và chất lượng. (thanhuyhcm.gov.vn)

Bà từng thể hiện một quan điểm rất rõ ràng: thành tích xuất sắc, tạo ra lợi nhuận và hiệu quả cao thì phải được khen thưởng xứng đáng; nếu gây thiệt hại cho doanh nghiệp thì phải chịu trách nhiệm, kể cả người đứng đầu. Với bà, sự công bằng trong quản lý không phải là một khẩu hiệu mà phải được thể hiện bằng chính sách cụ thể.

Cách làm ấy tạo ra một sự thay đổi quan trọng trong tư duy của người lao động.

Họ không chỉ đi làm để hoàn thành nhiệm vụ.

Họ có thêm động lực để sáng tạo.

Họ hiểu rằng hiệu quả công việc gắn với quyền lợi của chính mình.

Và họ nhận ra rằng sự phát triển của doanh nghiệp cũng chính là sự phát triển của bản thân và gia đình.

Nhưng chỉ chú trọng nguồn nhân lực vẫn chưa đủ.

Trần Thị Đường hiểu rằng muốn Phong Phú thực sự bước ra thị trường rộng lớn, doanh nghiệp phải đổi mới công nghệ và đặc biệt phải mở cửa hợp tác quốc tế.

Năm 1989, dưới sự lãnh đạo của bà, Phong Phú tham gia liên doanh với Tập đoàn Coats của Anh trong lĩnh vực sản xuất chỉ may xuất khẩu. Đây được xem là một dấu ấn quan trọng, bởi đây là một trong những liên doanh đầu tiên giữa doanh nghiệp Việt Nam và một tập đoàn của Vương quốc Anh trong lĩnh vực công nghiệp vào thời điểm đó. (Phong Phuc Corp)

Đối với Phong Phú, sự hợp tác này không đơn thuần là việc thu hút vốn.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận công nghệ, phương thức quản lý, tiêu chuẩn chất lượng và thị trường quốc tế.

Một doanh nghiệp Việt Nam vốn quen với cơ chế sản xuất trong nước phải học cách làm việc với đối tác nước ngoài.

Các tiêu chuẩn về chất lượng trở nên khắt khe hơn.

Cách thức quản lý trở nên chuyên nghiệp hơn.

Người lao động phải thích ứng với những yêu cầu mới.

Đó là một cuộc chuyển đổi không dễ dàng.

Nhưng Trần Thị Đường đã nhìn thấy trong thử thách ấy một cơ hội.

Bà cho rằng nếu muốn doanh nghiệp Việt Nam bước ra thị trường quốc tế thì không thể sợ những tiêu chuẩn quốc tế. Phải học cách đáp ứng chúng.

Có lẽ chính từ tư duy đó, Phong Phú dần thay đổi diện mạo.

Từ một doanh nghiệp hoạt động theo cơ chế cũ, công ty từng bước xây dựng mô hình quản lý hiện đại hơn, chú trọng thông tin, công nghệ và thị trường. Máy vi tính được đưa vào hoạt động quản lý với quy mô lớn hơn. Thông tin được cập nhật nhanh hơn. Các quyết định kinh doanh không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà ngày càng dựa trên dữ liệu và khả năng phân tích. (thanhuyhcm.gov.vn)

Trần Thị Đường cũng tự đặt yêu cầu cao đối với bản thân.

Bà từng học tiếng Ba Lan, tiếng Nga nhưng khi bước vào thời kỳ hội nhập, bà nhận ra như vậy vẫn chưa đủ.

Bà tiếp tục học tiếng Anh ngoài giờ trong hai năm để có thể trực tiếp giao tiếp và đọc các hợp đồng quốc tế. (thanhuyhcm.gov.vn)

Câu chuyện học ngoại ngữ của bà có lẽ là một trong những chi tiết tiêu biểu nhất cho tinh thần không ngừng học tập.

Một người đã giữ vị trí lãnh đạo cao vẫn ngồi học.

Một người đã có nhiều kinh nghiệm vẫn tự bổ sung kiến thức.

Một người từng được đào tạo ở nước ngoài vẫn tiếp tục học để thích nghi với một thế giới đang thay đổi.

Bởi bà hiểu rằng người lãnh đạo nếu ngừng học sẽ rất dễ trở thành người tụt lại phía sau.

Với Trần Thị Đường, học không phải để có thêm bằng cấp.

Học là để làm việc tốt hơn.

Học để hiểu người khác.

Học để hiểu thị trường.

Học để nhìn thấy cơ hội.

Và học để không bị giới hạn bởi những gì mình đã biết.

Nhờ những thay đổi liên tục về quản trị, công nghệ, nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế, Phong Phú từng bước vươn lên. Doanh thu từ mức chỉ khoảng hơn 120 triệu đồng mỗi năm trước thời kỳ đổi mới mạnh mẽ đã tăng lên mức hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn bà lãnh đạo. Từ một doanh nghiệp dệt quy mô trung bình, Phong Phú trở thành một trong những doanh nghiệp dệt may hàng đầu cả nước, có khả năng đứng vững trên thị trường trong nước và quốc tế. (thanhuyhcm.gov.vn)

Đằng sau sự tăng trưởng ấy không chỉ là những con số.

Đó là sự thay đổi cả một tư duy quản trị.

Từ sản xuất theo kế hoạch sang hướng mạnh hơn vào thị trường.

Từ máy móc và quy trình cũ sang công nghệ hiện đại.

Từ lực lượng lao động chỉ thực hiện nhiệm vụ sang đội ngũ được đào tạo, khuyến khích sáng tạo.

Từ một doanh nghiệp chủ yếu hoạt động trong nước sang doanh nghiệp biết hợp tác quốc tế.

Và từ tư duy “làm đủ” sang tư duy “làm tốt và làm hiệu quả”.

Chính những thay đổi đó đã góp phần tạo nên hình ảnh Phong Phú sau này.

Nhưng câu chuyện về Trần Thị Đường không chỉ dừng lại ở Phong Phú.

Trong 37 năm công tác trong ngành dệt may Việt Nam, bà đã đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng và có những đóng góp ở tầm rộng hơn. Bà từng là Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Dệt May Việt Nam, đồng thời tham gia công tác lãnh đạo, quản lý ở nhiều cấp. Bà được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V, khóa VI và sau đó là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII. (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM)

Những trọng trách ấy cho thấy sự ghi nhận đối với năng lực và đóng góp của bà không chỉ đến từ doanh nghiệp mà còn ở phạm vi rộng hơn.

Trong một ngành có đông lao động nữ như dệt may, hình ảnh một nữ lãnh đạo đi lên từ công nhân đến vị trí Tổng Giám đốc có ý nghĩa đặc biệt.

Bà không chỉ chứng minh năng lực của bản thân.

Bà còn cho thấy phụ nữ hoàn toàn có thể đảm nhiệm những vị trí quản lý cao, có khả năng hoạch định chiến lược và dẫn dắt những doanh nghiệp lớn trong quá trình cạnh tranh và hội nhập.

Nhưng điều đáng quý là trong quá trình lãnh đạo, bà không xa rời người lao động.

Có lẽ bởi bà từng là công nhân.

Bà từng đứng ở vị trí của những người trực tiếp làm việc trong nhà máy.

Bà hiểu những khó khăn của họ.

Hiểu rằng phía sau mỗi công nhân là một gia đình.

Hiểu rằng một chính sách tiền lương không hợp lý có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống.

Hiểu rằng một môi trường làm việc tốt có thể tạo ra động lực lớn.

Và hiểu rằng nếu người lao động không tin vào doanh nghiệp thì mọi chiến lược dù hay đến đâu cũng khó thành công.

Đó là lý do con người luôn được bà đặt ở vị trí quan trọng trong câu chuyện phát triển Phong Phú. Những người từng làm việc với bà nhớ đến một nhà lãnh đạo nghiêm khắc nhưng công bằng, yêu cầu cao nhưng sẵn sàng ghi nhận thành tích của người lao động. (Phong Phuc Corp)

Sau khi rời vị trí Tổng Giám đốc vào năm 2003, Trần Thị Đường không hoàn toàn rời khỏi công việc. Bà tiếp tục làm cố vấn cho Tổng công ty cổ phần Phong Phú, đồng thời dành nhiều năm cho công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Từ năm 2005, bà giữ chức Phó Chủ tịch Hội Khoa học phát triển nguồn nhân lực, nhân tài Việt Nam. (thanhuyhcm.gov.vn)

Đây là một sự chuyển hướng tự nhiên trong hành trình của bà.

Sau nhiều thập niên trực tiếp điều hành doanh nghiệp, bà hiểu rằng phát triển đất nước cuối cùng vẫn phụ thuộc vào con người.

Một doanh nghiệp có thể mua máy móc mới.

Nhưng để vận hành được máy móc cần con người.

Một nền kinh tế có thể mở cửa với thế giới.

Nhưng để hội nhập thành công cần những người có kiến thức và kỹ năng.

Một doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược.

Nhưng để biến chiến lược thành hiện thực cần một đội ngũ đủ năng lực.

Vì vậy, đào tạo nguồn nhân lực trở thành một trong những mối quan tâm lớn của bà trong những năm sau này.

Bà tham gia tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, kết nối học viên với các nhà quản lý doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế. Những hoạt động ấy được bà thực hiện với tinh thần rằng học tập phải gắn với thực tế, người học không chỉ nghe lý thuyết mà cần được tiếp xúc với những câu chuyện thật từ doanh nghiệp và những kinh nghiệm quản lý cụ thể. (thanhuyhcm.gov.vn)

Đó cũng là cách bà tiếp tục truyền lại những điều mình từng học được trong suốt cuộc đời.

Từ cô gái trẻ Hà Tĩnh sang Ba Lan học tập.

Đến người công nhân Dệt Kim Đông Xuân.

Từ cán bộ kỹ thuật đến Giám đốc nhà máy.

Từ Giám đốc đến Tổng Giám đốc.

Từ người trực tiếp điều hành Phong Phú đến người làm công tác đào tạo nguồn nhân lực.

Mỗi chặng đường đều bổ sung thêm một lớp kinh nghiệm.

Và cuối cùng, những kinh nghiệm ấy trở thành tài sản chung được bà chia sẻ với thế hệ sau.

Điều đặc biệt trong cuộc đời Trần Thị Đường là sự nghiệp và đời sống riêng của bà dường như luôn được cân bằng bằng một tinh thần rất giản dị.

Dù công việc bận rộn, bà vẫn quan tâm đến gia đình. Hai người con của bà đều được học hành đầy đủ và thành đạt. Bà từng chia sẻ về quan niệm sống theo hướng biết đủ, biết giữ sự hài hòa và trân trọng những gì mình có. (thanhuyhcm.gov.vn)

Có lẽ chính sự giản dị ấy khiến hình ảnh của bà trở nên gần gũi hơn.

Bởi đằng sau một nhà quản lý quyết đoán vẫn là một người phụ nữ quan tâm đến gia đình.

Đằng sau một nhà lãnh đạo từng đứng trước những quyết định lớn của doanh nghiệp vẫn là một người thích những câu chuyện hài hước, biết tìm niềm vui trong cuộc sống.

Đằng sau một người phụ nữ từng được trao danh hiệu Anh hùng Lao động vẫn là một con người luôn tự nhắc mình phải tiếp tục học tập và sống có ích.

Năm 2000, tại Đại hội Thi đua toàn quốc lần thứ VI, Anh hùng Lao động Trần Thị Đường, khi ấy là Tổng Giám đốc kiêm Bí thư Đảng ủy Công ty Dệt Phong Phú, là một trong những cá nhân tiêu biểu báo cáo thành tích. Việc bà được giới thiệu tại một diễn đàn thi đua lớn của cả nước cho thấy những thành tựu của Phong Phú dưới thời kỳ bà lãnh đạo đã trở thành một điển hình đáng chú ý của quá trình đổi mới doanh nghiệp. (Nhân vật - Sự kiện TTXVN)

Nhưng danh hiệu Anh hùng Lao động đối với bà không chỉ là phần thưởng cho những con số tăng trưởng.

Nó là sự ghi nhận cho cả một phương thức làm việc.

Đó là tinh thần dám thay đổi khi hoàn cảnh thay đổi.

Là quyết tâm đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Là chú trọng đào tạo con người.

Là xây dựng cơ chế quản lý công bằng.

Là chủ động hội nhập quốc tế.

Là đặt hiệu quả doanh nghiệp song hành với quyền lợi của người lao động.

Và quan trọng hơn, đó là tinh thần không bao giờ tự bằng lòng với những gì đã đạt được.

Trần Thị Đường từng nói rằng người lãnh đạo trong thời kỳ đổi mới và hội nhập phải có trí tuệ, phải biết xử lý vấn đề nhanh và chắc, phải có tầm nhìn và không để lợi ích nhóm chi phối. Người lãnh đạo cũng cần ngoại ngữ và phải không ngừng học hỏi. (thanhuyhcm.gov.vn)

Những quan niệm ấy ngày nay vẫn còn nguyên giá trị.

Bởi thế giới kinh doanh không ngừng thay đổi.

Công nghệ hôm nay có thể trở nên lỗi thời vào ngày mai.

Một thị trường đang thuận lợi có thể nhanh chóng trở nên khó khăn.

Một doanh nghiệp đang thành công nếu không đổi mới có thể tụt lại.

Và một người lãnh đạo nếu ngừng học tập sẽ rất khó dẫn dắt một tập thể trong môi trường cạnh tranh.

Nhìn lại hành trình của Trần Thị Đường, có thể thấy một điểm xuyên suốt: bà luôn chuẩn bị cho bước tiếp theo trước khi bước hiện tại kết thúc.

Khi đang làm kỹ thuật, bà học quản lý.

Khi làm quản lý, bà học kinh tế.

Khi làm lãnh đạo doanh nghiệp, bà học ngoại ngữ và công nghệ.

Khi rời công tác điều hành, bà chuyển sang đào tạo nguồn nhân lực.

Đó chính là tinh thần học tập suốt đời.

Và cũng chính là một trong những bài học lớn nhất mà cuộc đời bà để lại.

Ngày 6 tháng 2 năm 2021, Anh hùng Lao động Trần Thị Đường qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 83 tuổi. Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương đối với gia đình, đồng nghiệp và nhiều thế hệ cán bộ, người lao động trong ngành dệt may. (Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM)

Nhưng một cuộc đời cống hiến không kết thúc khi một con người qua đời.

Những nhà máy vẫn hoạt động.

Những người công nhân vẫn tiếp tục sản xuất.

Những thế hệ cán bộ vẫn tiếp tục quản lý doanh nghiệp.

Những người trẻ vẫn tiếp tục học tập.

Và những bài học về đổi mới, quản trị, đào tạo nguồn nhân lực mà bà để lại vẫn có thể được vận dụng trong những hoàn cảnh mới.

Có lẽ vì thế mà khi nhắc đến Trần Thị Đường, người ta không chỉ nhớ đến một nữ Anh hùng Lao động.

Người ta nhớ đến một người phụ nữ xuất thân từ một miền quê Hà Tĩnh, từng đi qua một hành trình rất dài để trưởng thành.

Nhớ đến cô gái 16 tuổi rời quê hương sang Ba Lan học tập.

Nhớ đến người công nhân Dệt Kim Đông Xuân bắt đầu sự nghiệp từ những công việc cụ thể.

Nhớ đến người cán bộ kỹ thuật luôn chú trọng chất lượng.

Nhớ đến nữ Giám đốc nhà máy dám chịu trách nhiệm.

Nhớ đến Tổng Giám đốc Phong Phú quyết liệt đổi mới.

Nhớ đến người lãnh đạo đưa doanh nghiệp Việt Nam mạnh dạn hợp tác với đối tác quốc tế.

Và nhớ đến một người phụ nữ dù đã đạt được nhiều thành tựu vẫn không ngừng học tập và truyền lại tri thức cho thế hệ sau.

Câu chuyện của Trần Thị Đường vì vậy không chỉ là câu chuyện về một doanh nghiệp dệt may.

Đó là câu chuyện về tinh thần đổi mới của Việt Nam.

Trong thời kỳ đất nước chuyển từ cơ chế bao cấp sang kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, rất nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với những thử thách chưa từng có. Có doanh nghiệp không vượt qua được. Có doanh nghiệp phải thu hẹp hoạt động. Nhưng cũng có những doanh nghiệp biết thay đổi để tồn tại và phát triển.

Phong Phú là một trong những trường hợp tiêu biểu.

Và phía sau sự thay đổi ấy có dấu ấn rất rõ của Trần Thị Đường.

Từ doanh số chỉ khoảng hơn 120 triệu đồng mỗi năm, doanh nghiệp đã vươn lên mức hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm trong thời gian bà lãnh đạo. Từ một doanh nghiệp dệt hoạt động theo cơ chế cũ, Phong Phú trở thành một thương hiệu mạnh của ngành dệt may, từng bước tiếp cận thị trường quốc tế và xây dựng năng lực sản xuất hiện đại. (thanhuyhcm.gov.vn)

Những con số ấy có thể được ghi lại trong báo cáo.

Nhưng điều khó ghi lại bằng con số là tinh thần của những con người đã tạo nên sự thay đổi.

Đó là những công nhân đứng bên dây chuyền.

Những kỹ sư miệt mài với máy móc.

Những cán bộ quản lý học cách làm việc mới.

Những người lao động học công nghệ mới.

Những người phải thay đổi tư duy để thích nghi với thị trường.

Và một người lãnh đạo đứng ở phía trước, chấp nhận trách nhiệm khi quyết định thay đổi.

Đó chính là câu chuyện sâu sắc nhất về Trần Thị Đường.

Bà không phải người tạo ra thành công một mình.

Nhưng bà là người biết tập hợp con người, khơi dậy năng lực của tập thể và tạo ra một môi trường để họ cùng tiến lên.

Đó là nghệ thuật lãnh đạo.

Và đó cũng là di sản lớn nhất mà bà để lại.

Nếu nhìn cuộc đời Trần Thị Đường như một dòng sông, có thể thấy dòng sông ấy bắt đầu từ một vùng quê Hà Tĩnh, chảy qua những năm tháng học tập ở Ba Lan, qua nhà máy Dệt Kim Đông Xuân, qua những vị trí quản lý trong ngành dệt may, rồi đến Phong Phú – nơi dấu ấn đổi mới của bà trở nên rõ nét nhất. Sau đó, dòng sông ấy tiếp tục chảy vào lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực, nơi bà dành những năm tháng cuối của sự nghiệp để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.

Điểm chung của tất cả những chặng đường ấy vẫn là con người.

Bà học để làm việc.

Làm việc để cống hiến.

Cống hiến để tạo ra giá trị.

Và khi đã có kinh nghiệm, bà lại chia sẻ để thế hệ sau tiếp tục đi xa hơn.

Đó là một vòng tròn đẹp của sự nghiệp.

Và có lẽ cũng là ý nghĩa sâu sắc nhất của danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới mà Nhà nước trao tặng cho Trần Thị Đường.

Bởi một người anh hùng trong thời bình không nhất thiết phải làm nên những điều phi thường trong một khoảnh khắc.

Đôi khi, đó là người dành cả cuộc đời để làm tốt công việc của mình, dám đối diện với khó khăn, dám thay đổi khi thời đại yêu cầu, biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân và truyền cảm hứng cho những người cùng làm việc.

Trần Thị Đường đã sống một cuộc đời như thế.

Từ một cô gái nông dân Hà Tĩnh đến một nữ lãnh đạo tiêu biểu của ngành công nghiệp Việt Nam, bà đã chứng minh rằng xuất phát điểm không quyết định giới hạn của một con người. Điều quyết định là ý chí học tập, khả năng thích nghi, tinh thần trách nhiệm và sự kiên trì trước những thử thách của thời cuộc.

Câu chuyện của bà vì thế vẫn còn ý nghĩa đối với hôm nay, đặc biệt đối với những người trẻ đang bước vào một thời đại mà tri thức, công nghệ, ngoại ngữ và năng lực thích ứng ngày càng trở nên quan trọng.

Bài học ấy có thể được nói bằng những điều rất giản dị: không ngừng học hỏi, không ngại thay đổi, biết trọng dụng con người, làm việc bằng trách nhiệm và luôn hướng tới hiệu quả chung.

Đó chính là những giá trị mà Anh hùng Lao động Trần Thị Đường đã để lại sau một cuộc đời nhiều cống hiến.

Một người phụ nữ quê Hà Tĩnh đã đi rất xa.

Nhưng càng đi xa, bà càng không quên nơi mình bắt đầu.

Và có lẽ chính từ những ngày tháng gian khó ấy, bà hiểu rằng mọi thành quả đều phải được tạo dựng bằng lao động, tri thức và sự bền bỉ.

Trần Thị Đường đã dành gần trọn cuộc đời cho ngành dệt may, cho người lao động và cho sự nghiệp đổi mới đất nước. Từ một công nhân trở thành nhà quản lý, từ một doanh nghiệp đứng trước khó khăn trở thành một điển hình đổi mới, bà đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử ngành dệt may Việt Nam. Cuộc đời bà là câu chuyện đẹp về một người phụ nữ không ngừng học tập, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và luôn tin rằng khi con người được phát huy đúng cách, một doanh nghiệp có thể vượt qua khó khăn để vươn lên mạnh mẽ.