Anh hùng Lao động Trần Văn Giao: Người bắt lòng đất mỏ nhè than

Trong lịch sử phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), những mảng than đen tuyền phục vụ cho đà tăng trưởng của đất nước luôn mang vết dấu mồ hôi và trí tuệ của bao thế hệ thợ địa chất. Nổi bật trong đội ngũ tiên phong ấy là Anh hùng Lao động, Kỹ sư Trần Văn Giao (1930 – 2017) — Nguyên Giám đốc Công ty Địa chất và Mỏ (nay là Công ty Cổ phần Địa chất Quảng Ninh), người đã dành trọn cuộc đời mình để đi tìm và gọi tên những vỉa "vàng đen" trong lòng đất Mỏ.

Những bước chân lặng lẽ trên dải đất Quảng Ninh

Sinh ra tại vùng đất Hải Bối, Đông Anh (Hà Nội), ông Trần Văn Giao thuộc thế hệ kỹ sư địa chất mỏ đầu tiên được đào tạo bài bản sau ngày hòa bình lập lại ở miền Bắc. Khác với những ngành nghề công nghiệp làm việc trong nhà xưởng tươm tấp, công việc của người thợ địa chất là những chuyến đi biền biệt, trèo đèo lội suối, ăn cơm nắm ngủ lều giữa những đại ngàn Cẩm Phả, Hòn Gai, Uông Bí.

Vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ và giai đoạn khôi phục kinh tế sau chiến tranh, than đá là nguồn năng lượng sống còn của nền kinh tế miền Bắc. Nhiệm vụ đặt ra cho ngành Địa chất lúc bấy giờ cực kỳ nặng nề: Phải nhanh chóng xác định trữ lượng, vạch rõ cấu trúc các vỉa than để kịp thời mở rộng các mỏ khai thác quy mô lớn.

Tư duy sáng tạo và những đường khoan xuyên lòng đất Là một người gắn bó từ vị trí kỹ sư thực địa, đội trưởng đội thăm dò cho đến khi trở thành Giám đốc Công ty Địa chất và Mỏ, ông Trần Văn Giao luôn trăn trở làm sao để "nhìn sâu hơn, chính xác hơn" vào lòng đất phức tạp của vùng mỏ Quảng Ninh.

Ông đã trực tiếp khởi xướng và chỉ đạo hàng loạt sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong công tác khoan thăm dò:

• Chinh phục độ sâu mới: Tối ưu hóa công nghệ khoan bọc ống, cải tiến mũi khoan hợp kim giúp nâng cao tốc độ tiến xói và tỷ lệ thu hồi mẫu than ở các tầng địa chất đứt gãy, nhiều hang hốc.

Hậu phương vững chắc của Ngành Than

Không chỉ là một nhà khoa học - kỹ thuật giỏi, ông Trần Văn Giao còn là một nhà quản lý có tâm và có tầm. Ông đặc biệt chú trọng việc chăm lo đời sống cho anh em thợ địa chất vốn phải sống xa gia đình trong điều kiện thiếu thốn, đồng thời kiên trì đào tạo, truyền nghề cho hàng trăm kỹ sư, công nhân trẻ.

Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp điều tra, thăm dò tài nguyên khoáng sản của Tổ quốc, năm 1985, kỹ sư Trần Văn Giao vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động.

Huyền thoại sống mãi cùng vùng Mỏ Năm 2017, Anh hùng Lao động Trần Văn Giao tạ thế ở tuổi 87. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho các thế hệ thợ mỏ và địa chất Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là tấm gương sáng về tinh thần dấn thân, sự tỉ mỉ, khoa học và tình yêu cháy bỏng với nguồn tài nguyên đất nước — người đã lặng lẽ đi trước mở đường để dòng "vàng đen" làm giàu cho Tổ quốc.