Anh hùng Lao động Việt Nam Ngô Gia Khảm

Ngô Gia Khảm (1912–1990) là nhà cách mạng và Anh hùng Lao động Việt Nam, được tôn vinh là “Anh hùng Lao động số 1” của cả nước. Ông có nhiều đóng góp trong lĩnh vực quân giới, chế tạo vũ khí cho kháng chiến và phát triển ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam.

Từ năm 1928, Ngô Gia Khảm tham gia phong trào công nhân tại Nhà máy Gia Lâm. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938, bị thực dân Pháp bắt giam ở Sơn La năm 1941 và tuyệt thực 11 ngày để phản đối chế độ nhà tù. Sau khi ra tù, ông tiếp tục hoạt động bí mật và đến năm 1944 được giao tổ chức xưởng quân giới tại Việt Bắc, trực tiếp chỉ đạo chế tạo quả lựu đạn đầu tiên của lực lượng Việt Minh .

Trong kháng chiến chống Pháp, ông sáng lập xưởng hóa chất đầu tiên ở Việt Bắc, sản xuất thuốc nổ, mìn, lựu đạn, đạn pháo phục vụ chiến trường. Dù ba lần bị thương nặng, ông vẫn tiếp tục nghiên cứu kỹ thuật, đào tạo nhiều công nhân quân giới, góp phần đặt nền móng cho công nghiệp quốc phòng Việt Nam .

Sau năm 1954, Ngô Gia Khảm được giao quản lý Nhà máy Toa xe lửa Gia Lâm, rồi giữ chức Cục trưởng Cục Đầu máy xe lửa thuộc Tổng cục Đường sắt và Trưởng Ban Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải. Ông là tấm gương về tinh thần sáng tạo, cần cù và tận hiến cho đất nước, được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp trao danh hiệu Anh hùng Lao động ngày 19 tháng 5 năm 1952 .

Tên ông được đặt cho các tuyến phố ở quận Long Biên (Hà Nội) và thành phố Bắc Ninh, ghi nhận công lao của người Anh hùng Lao động đầu tiên trong lịch sử Việt Nam hiện đại