Anh hùng Lao động, Vua chế tạo vũ khí: Trần Đại Nghĩa

Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa – Thiên tài khoa học quân sự Việt Nam

Trần Đại Nghĩa, tên khai sinh là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại tỉnh Vĩnh Long. Nhờ tư chất thông minh vượt trội, ông đã nhận được học bổng sang Pháp du học và tốt nghiệp nhiều bằng kỹ sư, học vị danh giá về hàng không, điện tử. Tại nước ngoài, ông âm thầm thu thập, nghiên cứu hàng vạn trang tài liệu mật về chế tạo vũ khí với một lòng đau đáu hướng về quê hương.

Năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp và đã cảm hóa được người trí thức yêu nước Phạm Quang Lễ. Ông quyết định từ bỏ cuộc sống vinh hoa phú quý, mức lương cao ngất ngưỡng tại Paris để theo Bác Hồ về nước, bước vào chiến khu Việt Bắc gian khổ. Bác Hồ đã đổi tên ông thành Trần Đại Nghĩa và giao trọng trách làm Cục trưởng Cục Quân giới.

Trong điều kiện chiến khu thiếu thốn trăm bề, từ những đống sắt vụn và thuốc nổ thô sơ, Trần Đại Nghĩa đã cùng các đồng nghiệp ngày đêm nghiên cứu, sáng chế thành công súng Bazooka và súng không giật (SKZ). Đây là những loại vũ khí thần kỳ, có sức xuyên thủng xe tăng, xe bọc thép và phá hủy hệ thống lô cốt kiên cố của quân Pháp, làm thay đổi cục diện các trận đánh. Về sau, ông tiếp tục cải tiến thành công bom bay để đánh phá các mục tiêu tầm xa. Với những cống hiến vĩ đại cho nền công nghiệp quốc phòng Việt Nam, ông đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, là biểu tượng rực rỡ của tầng lớp trí thức cách mạng.