Anh hùng lấp Lỗ Châu Mai
Tuổi thơ cơ cực và lý tưởng cách mạng Phan Đình Giót sinh ra trong một gia đình bần nông vô cùng nghèo khó ở Hà Tĩnh. Cha ông từng chết vì nạn đói, và từ năm 13 tuổi, ông đã phải đi ở đợ, làm thuê cuốc mướn để kiếm miếng cơm manh áo. Chính tuổi thơ chịu nhiều áp bức và cơ cực đã nung nấu trong ông ý chí phản kháng mạnh mẽ. Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Phan Đình Giót tham gia lực lượng tự vệ chiến đấu tại địa phương. Đến năm 1950, ông xung phong vào bộ đội chủ lực. Trong
Hành quân vào chảo lửa Điện Biên Mùa đông năm 1953, đơn vị của Phan Đình Giót được lệnh tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Lực lượng hành quân gần 500 người phải vượt qua muôn vàn đèo dốc hiểm trở, mang vác vũ khí và lương thực vô cùng nặng nề. Dù gian khổ, Phan Đình Giót không những hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình mà còn kiên trì dìu dắt, mang vác giúp những đồng đội yếu sức hơn để cả đơn vị cùng đến đích an toàn, chuẩn bị cho trận đánh lịch sử.
Trận đánh Him Lam và khoảnh khắc bất tử Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân ta nổ súng tấn công cứ điểm Him Lam, chính thức mở màn cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Cả trận địa rung chuyển mù mịt trong khói đạn. Lực lượng xung kích của Đại đội 58 nhận nhiệm vụ lao lên mở đường. Bộ đội ta đã liên tiếp đánh bộc phá để phá các lớp hàng rào dây thép gai của địch.
Phan Đình Giót trực tiếp ôm bộc phá lao lên. Ông đánh thành công quả bộc phá thứ chín thì bị thương nặng vào đùi. Dù máu chảy ướt đẫm ống quần, ông vẫn nghiến răng chịu đựng, tiếp tục xung phong đánh quả bộc phá thứ mười. Quân Pháp từ trong các lô cốt hoảng sợ, tập trung hỏa lực trút đạn như mưa rào xuống trận địa. Lực lượng của ta bị thương vong rất nhiều, mũi xung kích bị chững lại.
Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Phan Đình Giót đã dùng quả lựu đạn cuối cùng để đánh vào hỏa điểm của địch. Địch tạm ngừng bắn, quân ta chớp thời cơ tiến lên, nhưng hỏa điểm lại lập tức khôi phục, nhả đạn điên cuồng. Phan Đình Giót liền dùng súng tiểu liên bắn thẳng vào trong lô cốt. Lúc này, ông trúng đạn lần thứ ba vào vai, mất máu quá nhiều và ngất lịm đi.
Khi tỉnh dậy, nhìn thấy đồng đội vẫn đang liên tiếp ngã xuống trước hỏa lực ác liệt bắn ra từ lỗ châu mai của lô cốt số 3, lòng căm thù giặc và tình thương anh em đã thôi thúc ông làm một hành động phi thường. Bằng chút sức lực tàn tạ cuối cùng, Phan Đình Giót khó nhọc bò vọt đến sát lô cốt địch, vươn người lên, hô vang khẩu hiệu: "Quyết hy sinh… vì Đảng… vì dân!" rồi lao cả tấm thân to lớn của mình bịt kín lỗ châu mai.
Khúc tráng ca vĩnh cửu Cơ thể của người tiểu đội phó 32 tuổi đã hóa thành một tấm lá chắn bằng xương bằng thịt, chặn đứng luồng đạn đạo của kẻ thù. Lỗ châu mai bị bịt kín, hỏa lực địch tắt lịm. Chớp lấy thời cơ đó, bộ đội ta ào ạt xông lên như vũ bão, nhanh chóng tiêu diệt toàn bộ cứ điểm Him Lam vào lúc 22 giờ 30 phút cùng ngày.
Hành động xả thân của Phan Đình Giót đã trở thành một biểu tượng chói lọi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, đồng chí Phan Đình Giót được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cho đến nay, tên tuổi của ông đã được đặt cho vô số ngôi trường và tuyến phố trên khắp mọi miền Tổ quốc, sống mãi trong lòng các thế hệ người dân Việt Nam.
