Anh hùng Lê Bá Ước

Đại tá Lê Bá Ước(1) nguyên quán ở Quảng Bình, sinh quán ở Gò Quao, Rạch Giá vào năm 1931; tham gia cách mạng từ năm 14 tuổi, góp sức thiếu niên trong Cách mạng tháng Tám 1945, tham gia kháng chiến chống Pháp, tập kết ra Bắc, rồi vượt Trường Sơn về Nam. Đồng chí từng là Chính ủy, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 10 Đặc công Rừng Sác anh hùng; tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh với cương vị Chính ủy Sư đoàn 2 Đặc công. Từ năm 1976, đống chí được giao nhiệm vụ Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai khóa III và IV. Năm 1994, đồng chí hưởng chế độ nghỉ hưu, nhưng hoạt động vẫn còn “máu lửa” với tâm huyết của một cựu chiến binh, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Đồng Nai. Cuộc đời của Lê Bá Ước(2) có thể cô đọng trong hai chữ “người lính”. Nhưng là người lính đời thường ở cung bậc phi thường. Phi thường không phải ở thành tích nhiều Huân, Huy chương Chiến công rộn ràng ngực áo, ở Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; mà ở phẩm giá của một người lính - bộ đội Cụ Hồ với ý chí, tấm lòng và nghĩa cử được đồng chí, đồng đội và nhân dân yêu quý. Đời lính của Lê Bá Ước như huyền thoại: Chiến công nối chiến công, vào sinh ra tử; tiếp nối sự sống của liệt sĩ; hạnh phúc riêng gắn với nỗi đau chung; chan hòa rượu lạt tình nồng; giặc sợ, dân tin; tên gọi “Bảy Rừng Sác” thân thương, nồng ấm.

Nhắc đến Đại tá Lê Bá Ước (Bảy Ước) không thể không nhắc đến những chiến công vang dội đã làm nên lịch sử - người được mệnh danh là “pho sử sống”, từng là “linh hồn” của đặc công Rừng Sác anh hùng. Ngày 15/4/1966, Trung đoàn 10 đặc công Rừng Sác ra đời. Rừng Sác là một vị trí chiến lược quan trọng, bàn đạp hiểm yếu tiến công vào sào huyệt, đầu não Mỹ và tay sai tại Sài Gòn từ hướng Đông Nam. Sau trận Tổng tiến công và nổi dậy của quân dân ta vào mùa xuân năm 1968, địch bao vây, đánh phá ác liệt Rừng Sác vào những năm 1969 - 1970 - 1971. Chính thời gian này, Lê Bá Ước là Trung đoàn trưởng kiêm Chính ủy Trung đoàn 10 đặc công, được các đồng chí thương yêu xem là “Anh cả Rừng Sác”. Đồng chí tham gia chỉ huy đánh thắng nhiều trận vang dội như đánh kho bom thành Tuy Hạ, đốt cháy kho xăng Nhà Bè, pháo kích kiểu đánh đặc công 70 trận vào dinh Độc lập, Tòa Đại sứ Mỹ, Bộ Tư lệnh Hải quân Sài Gòn. Tính từ năm 1966-1973, Trung đoàn 10 đặc công Rừng Sác đã tổ chức đánh 740 trận lớn nhỏ, tiêu diệt 6.200 tên địch. Đánh cháy và chìm 356 tàu, thuyền chiến đấu; đánh chìm tại các bến cảng 145 tàu vận tải quân sự và bắn cháy, chìm trên sông Lòng Tàu hơn 100 chiếc vận tải quân sự khác và bắn rơi 23 máy bay lên thẳng. Với những chiến công vang dội đó, Trung đoàn 10 đặc công Rừng Sác đã được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang ngày 23/9/1973. Đầu năm 1974, Lê Bá Ước được thăng quân hàm Trung tá, là Chính ủy Sư đoàn 2 đặc công. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Sư đoàn 2 đặc công Miền đã xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ đánh chiếm giữ những đầu cầu trọng yếu và mở cửa cho 5 Quân đoàn chủ lực tiến vào giải phóng Sài Gòn. Năm 1978, ông chỉ huy đơn vị bộ đội địa phương tham gia chiến đấu đánh Pôn Pốt bảo vệ nhân dân ở tuyến biên giới Lộc Ninh - Bù Đốp… Hoàn thành nhiệm vụ trở về, Đại tá Lê Bá Ước tham gia lãnh đạo, chỉ huy lực lượng vũ trang Đồng Nai và nhiều công tác ở địa phương.

Tâm tình của một cựu chiến binh thời bình: son sắt, thủy chung, nặng nghĩa tình đồng đội; lập bàn thờ hương khói cho hơn 800 liệt sĩ đặc công Rừng Sác, bôn ba khắp nơi tìm hài cốt liệt sĩ; kết nối nghĩa tình, chăm lo đời sống cho gia đình đồng đội đã hy sinh. Niềm thương nhớ và lòng tự hào về đơn vị, về đồng đội thôi thúc ông đúc kết kinh nghiệm, kết tinh giá trị để giáo dục truyền thống cho đời sau. Các công trình: Đền liệt sĩ Nhơn Trạch, di tích Căn cứ Cần Giờ, di tích Địa đạo Phước An và nhiều công trình đền ơn đáp nghĩa khác đều in đậm dấu ấn của Đại tá Lê Bá Ước. Hình ảnh cựu binh đặc công Rừng Sác Lê Bá Ước với bộ quân phục rực rỡ huân, huy chương và chất giọng Nam bộ hào sảng đã gieo hạt, đốt lửa truyền thống trong lòng biết bao lớp người, nhất là với thanh thiếu niên. Đại tá cũng tham gia sáng tác nhiều thơ, văn, hồi ký… và là hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Đồng Nai. Đặc biệt Hồi ký Một thời Rừng Sác ra đời như một lời tri ân, một nén tâm nhang mà Đại tá tưởng nhớ đến những chiến sĩ đặc công đã anh dũng chiến đấu hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước tại chiến khu Rừng Sác. Những trang viết Một thời Rừng Sác (trọn bộ 2 tập) làm rõ thêm giá trị hy sinh của hai ngàn liệt sĩ, trong đó có đến 860 liệt sĩ là cán bộ, chiến sĩ của Trung đoàn 10. Đại tá Lê Bá Ước nguyên là Tỉnh ủy viên; Đại biểu HĐND tỉnh khóa III, IV; nguyên Chỉ huy phó Chính trị Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Đồng Nai. Ông đã được tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý của Đảng, Nhà nước: Huân chương Quân công hạng Nhì; Huân chương Chiến thắng hạng Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; Huân chương Chiến công hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; Huy chương Chiến sĩ vẻ vang Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Quân kỳ Quyết thắng; Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Đại tá Lê Bá Ước được Chủ tịch Nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2012.