anh hùng Lê Lợi

Lê Lợi (1385-1433), lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược. Ông sinh ngày 10/9/1385 ( Tức ngày 6 tháng 8 năm Ất Sửu) tại Lam Sơn, huyện Lương Giang, phủ Thanh Hoá, nay là huyện Thọ Xuân -Tỉnh Thanh Hoá.

Năm 1407 giặc Minh xâm chiếm nước ta. Chúng dùng thủ đoạn mua chuộc, mời Lê Lợi ra làm quan nhưng Ông kiên quyết từ chối. Với lòng căm thù giặc sâu sắc, Lê Lợi đứng lên tập hợp lực lượng, thu nạp người tài.

Tháng giêng năm 1416, Lê Lợi cùng 18 hào kiệt tổ chức hội thề ở Lũng Nhai ( Thanh Hoá). Đầu năm 1418, Lê Lợi tự xưng là Bình Định Vương, truyền hịch kêu gọi nhân dân đứng lên đánh giặc cứu nước.

Trong những ngày đầu khởi nghĩa, nghĩa quân gặp nhiều khó khăn. Nhờ có sự dũng cảm của Lê Lai và các chiến sĩ cảm tử, sự mưu lược như thần của Nguyễn Trãi, tinh thần quả cảm của Nguyễn Chích…Nghĩa quân đã từng bước củng cố lực lượng ,giải phóng vùng đất từ Thanh Hoá đến Nghệ An-Tân Bình -Thuận hoá ( giai đoạn 1424-1426.). Tiến quân ra Bắc giải phóng Đông Quan ( Hà Nội ) với khí thế của trận Tốt Động- Chúc Động, Chi Lăng- Xương Giang :

“ Đánh một trận, sạch không kình ngạc

Đánh hai trận, tan tác chim muông

Cơn gió to trút sạch lá khô

Tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ ”.

(Trích Bình Ngô Đại Cáo- Nguyễn Trãi.)

Đầu năm 1428, quân Minh rút hết về nước, đất nước hoàn toàn giải phóng. Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, thành lập nhà Lê, đặt niên hiệu Thuận Thiên, khôi phục quốc hiệu Đại Việt, đóng đô ở Thăng Long. Ông cho tổ chức lại việc học tập, lập trường Quốc Tử Giám, mở khoa thi tuyển chọn nhân tài, thực hiện chủ trương khi có chiến tranh mọi người đều ra trận đánh giặc, hoà bình trở về quê cày ruộng làm ăn… Lê Lợi không chỉ giỏi về quân sự, chính trị, ngoại giao, giáo dục đào tạo mà còn có tài văn chương, thơ phú…Ông là tấm gương phấn đấu tự học không mệt mỏi ngay khi đã làm Vua…

Lê Lợi mất ngày 22 tháng 08 năm 1433, thọ 48 tuổi, an táng tại Lam Kinh, tỉnh Thanh Hoá, miếu hiệu Lê Thái Tổ; trước lăng vua dựng tấm bia đá khắc bài văn do Nguyễn Trãi soạn, ca ngợi công lao to lớn của anh hùng dân tộc Lê Lợi, truyền lại ngày nay.