Anh hùng Lê Lợi phần 3

Vây Thành Đông Quan: Chiến Thuật “Đánh Rắn Đánh Đầu”

Tầm quan trọng chiến lược của Đông Quan

Thành Đông Quan (nay là Hà Nội) là trung tâm đầu não của chính quyền đô hộ nhà Minh. Đây là nơi tập trung lực lượng lớn nhất và là kho tàng quân sự, lương thực. Nếu Đông Quan thất thủ, toàn bộ hệ thống cai trị của địch sẽ sụp đổ.

Lê Lợi quyết định chuyển từ chiến tranh du kích sang chiến tranh tổng lực. Ông bao vây chặt thành Đông Quan, đồng thời chặn đứng mọi con đường tiếp viện từ Trung Quốc. Chiến lược này buộc tướng Minh là Vương Thông phải cố thủ trong thành.

Việc vây thành không nhằm mục đích đánh chiếm ngay lập tức. Mục tiêu là làm hao mòn tinh thần và vật chất của địch. Chiến thuật này tạo điều kiện để nghĩa quân tập trung tiêu diệt viện binh Minh từ phía Bắc.

Vai trò của Tin Tình Báo và Mạng Lưới Bí Mật

Trong chiến dịch vây hãm kéo dài, thông tin tình báo đóng vai trò sống còn. Quân Minh dù bị vây nhưng vẫn có mạng lưới liên lạc bí mật với chính quốc. Nghĩa quân Lam Sơn cũng có các nguồn tin quan trọng từ nội bộ địch.

Một trong những nguồn tin quý giá nhất đến từ Tiến sĩ Triệu Thái. Triệu Thái, một tiến sĩ nhà Minh, viện cớ về quê thăm cha mẹ ở Đại Việt để tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn. Ông đã từng giữ chức Hàn lâm học sĩ và có thời gian ở trong thành Đông Quan cùng Vương Thông.

Khi bắt được liên lạc với nghĩa quân, Triệu Thái đã cung cấp toàn bộ thông tin về tình hình phòng thủ. Ông còn tiết lộ kế hoạch chi tiết về việc triều đình nhà Minh sẽ cử viện binh lớn do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy.

Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang

Dựa trên thông tin tình báo cực kỳ quan trọng này, Lê Lợi và Nguyễn Trãi đã đưa ra quyết sách chiến lược “vây thành diệt viện”. Nghĩa quân bố trí lực lượng tinh nhuệ tại các cửa ngõ phía Bắc. Họ chuẩn bị kỹ lưỡng để đánh chặn viện binh.

Tháng 10 năm 1427, đạo quân Liễu Thăng bị phục kích tại Ải Chi Lăng. Liễu Thăng bị giết chết, khiến toàn bộ đội quân Minh lâm vào cảnh rối loạn. Tiếp đó, nghĩa quân truy kích và tiêu diệt hoàn toàn viện binh tại Xương Giang.

Cùng lúc đó, đạo quân của Mộc Thạnh cũng bị đánh tan tác ở biên giới phía Tây. Sự thất bại thảm hại của hai đạo viện binh khiến Vương Thông trong thành Đông Quan tuyệt vọng. Vương Thông chấp nhận đàm phán, rút quân về nước.

Kết thúc cuộc chiến và Hội thề Đông Quan

Năm 1428, Vương Thông và tàn quân Minh buộc phải cam kết rút lui theo thỏa thuận. Hội thề Đông Quan đánh dấu sự kết thúc chính thức của 20 năm đô hộ. Lê Lợi đã thực hiện một chiến thắng nhân đạo. Ông cung cấp ngựa, thuyền, và lương thực cho quân Minh rút về nước an toàn.

Việc thả quân địch về là một sách lược cao tay. Nó thể hiện tính nhân văn của nghĩa quân. Đồng thời, nó giúp tránh đổ máu không cần thiết và tạo lập quan hệ hòa bình lâu dài với Trung Quốc.

Ngay sau chiến thắng, Nguyễn Trãi đã thay mặt Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo. Bản cáo nổi tiếng này được xem là bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc. Nó khẳng định chủ quyền, lịch sử văn hóa riêng của Đại Việt.