ANH HÙNG LÊ VĨNH HÒA
Nhà văn, Liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa (1932 – 1967) – tên thật là Đoàn Thế Nhơn – là một trong những cây bút truyện ngắn xuất sắc, chiến sĩ cách mạng kiên trung của kiệt tác văn học giải phóng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Ông sinh ra tại xã Phước Lợi, huyện Bến Lức, tỉnh Long An, nhưng cuộc đời và sự nghiệp văn học của ông lại gắn liền sâu sắc với vùng đất miền Tây Nam Bộ, đặc biệt là tỉnh Sóc Trăng (Cần Thơ - Bạc Liêu cũ). Tham gia cách mạng từ năm 1947 khi mới 15 tuổi, ông hoạt động trong lĩnh vực thông tin, văn nghệ kháng chiến tại Khu 8 và tỉnh Sóc Trăng.
Năm 1956, khi đang làm nhiệm vụ bí mật tại vùng địch tạm chiếm, ông bị chính quyền Sài Gòn bắt giam và kết án tù. Trong suốt gần 8 năm bị giam cầm qua các nhà tù nghiệt xã như Khám Cần Thơ, Côn Đảo, ông vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, tham gia các cuộc đấu tranh tuyệt thực và sáng tác văn thơ nuôi dưỡng tinh thần chiến đấu cho đồng đội.
Sau khi thoát khỏi nhà tù Côn Đảo năm 1964, Lê Vĩnh Hòa lập tức trở về chiến trường miền Tây, tiếp tục đảm nhiệm chức vụ Phó Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy, kiêm Hội trưởng Hội Văn nghệ Giải phóng tỉnh Sóc Trăng. Ông lăn lộn khắp các vùng căn cứ, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu, vừa hăng hái sáng tác hàng loạt tác phẩm văn học giàu chất sống thực tiễn.
Các tác phẩm truyện ngắn, ký nổi tiếng của ông như Mái nhà êm ấm, Nắng sớm, Chiếc áo xanh, Con tôm xú, Ngoại kiều... đã khắc họa chân thực, xúc động hình ảnh người nông dân Nam Bộ kiên cường, tấm lòng thủy chung với cách mạng và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Văn phong của ông giàu chất mộc mạc, thấm đượm hơi thở sông nước miền Tây.
Ngày 7 tháng 1 năm 1967, trong một trận càn quét ác liệt của quân địch vào căn cứ Tỉnh ủy Sóc Trăng tại rạch Xẻo Tẹt (xã Vĩnh Viễn, huyện Long Mỹ), nhà văn Lê Vĩnh Hòa đã dũng cảm chiến đấu và anh dũng hy sinh khi tài năng văn học đang ở độ chín nhất.
Ghi nhận những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng và nền văn học nước nhà, ông đã được Đảng và Nhà nước truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (năm 2001). Tên của nhà văn, liệt sĩ Lê Vĩnh Hòa hiện nay được trân trọng đặt cho nhiều đường phố, trường học tại tỉnh Sóc Trăng, Cần Thơ và TP. Hồ Chí Minh.
