ANH HÙNG LÊ XUÂN CHINH

Hơn 50 năm trước, chàng trai trẻ Lê Xuân Chinh thuộc biên chế Đại đội 18 thông tin liên lạc, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B. Ông cùng hàng trăm đồng đội dũng cảm vượt sông Thạch Hãn vào chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

Giữa mưa bom bão đạn, nhiệm vụ của ông và đồng đội là dẫn đường cho lực lượng chủ lực và đem công văn, mệnh lệnh từ chỉ huy đến tay các đơn vị đang chiến đấu bên trong thành cổ.

Chia sẻ về bức ảnh nổi tiếng "Nụ cười chiến thắng bên Thành cổ Quảng Trị", ông Chinh nhớ như in từng chi tiết, như vừa xảy ra hôm qua.

"Khoảng 23h, tôi nhận lệnh đưa phóng viên Đoàn Công Tính, báo Quân đội Nhân dân vượt sông sang thành cổ. Cuộc vượt sông diễn ra lặng lẽ, căng thẳng giữa đêm đen, mưa bom. Hơn 1 giờ đồng hồ sau, chúng tôi tìm được đến hầm trú ẩn", ông kể.

Sáng hôm sau, ông Chinh tiếp tục dẫn phóng viên đến vị trí các đồng đội đang trực chiến để chụp ảnh. Khi đến gần chiến hào, thấy một nhóm bộ đội ta đang nhô đầu lên sau trận pháo địch vừa tạm ngớt, phóng viên Đoàn Công Tính giơ máy ảnh lên và nói lớn: "Dừng ở đây. Chinh, ngồi ra trước máy đi, cười rạng rỡ lên nhé!".

Trong khoảnh khắc hiếm hoi nơi chiến trường khốc liệt, nụ cười rạng ngời, hồn nhiên của anh lính trẻ sau này bỗng trở thành biểu tượng cho ý chí sắt đá, tinh thần lạc quan của thế hệ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước".

"Không ai trong chúng tôi nghĩ có ngày mình "nổi tiếng". Trong tâm trí mỗi người lính bấy giờ là mong muốn gia đình ở quê biết được mình đang còn sống và chiến đấu ở Quảng Trị", ông nói.

Giữa lúc bom đạn trút xuống dồn dập, ông Chinh từng bị mảnh pháo găm vào sườn trái. Đó là vết thương tưởng chừng khiến ông phải rời xa chiến tuyến. Song sau thời gian điều trị, ông được điều động trở lại chiến trường Quảng Trị.

Trong thời gian điều trị vết thương ở chiến trường, ông bất ngờ nhận được thông tin từ cấp trên về bức ảnh đăng trên báo Nhân Dân đúng dịp 2/9/1972. Bức ảnh tưởng như đi vào dĩ vãng, không ngờ được lưu truyền cho tới ngày nay. Bức ảnh hiện được lưu giữ tại bảo tàng Thành cổ Quảng Trị.

Nhớ về 81 ngày đêm rực lửa tại Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm ấy, ký ức về những người đồng đội lại ùa về bên cựu binh Lê Xuân Chinh. Từng tấc đất thành cổ thấm đẫm máu xương đồng đội, song nỗi đau ấy không khiến ông gục ngã; trái lại, càng thôi thúc ông chiến đấu kiên cường hơn.

Đó không chỉ là niềm tin của riêng ông, mà còn là niềm tin của hàng triệu người con đất Việt, ngày đêm chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

May mắn sống sót trở về sau chiến tranh, ông Chinh mang trong lòng sự biết ơn vô hạn trước sự hy sinh lớn lao của những đồng chí, đồng đội.

"Ở nơi đêm bom, ngày pháo, tôi từng tự tay chôn cất người bạn của mình hy sinh. Khi đó tôi nghĩ, nay mình chôn bạn, nay mai bạn chôn mình. Chiến tranh không tránh khỏi những mất mát, đau thương", cựu chiến binh bùi ngùi.

Năm 1974, do sức khỏe suy giảm, ông Chinh được cấp trên giải quyết cho phục viên. Trở về cuộc sống đời thường, ông lập gia đình và làm kinh tế ở xã Thanh Yên, tỉnh Điện Biên.