Anh Hùng-Liệt Sĩ-Bác Sĩ Đặng Thùy Trâm

“Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố.”

                                                                      (Đặng Thùy Trâm)

Liệt sĩ – Bác sĩ Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Huế và lớn lên ở Hà Nội trong một gia đình trí thức giàu truyền thống y học. Bố chị là bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê, còn mẹ chị là bà Doãn Ngọc Trâm, giảng viên Trường Đại học Dược Hà Nội. Gia đình chị có bốn người con gái đều mang tên Trâm (Thùy Trâm, Phương Trâm, Hiền Trâm, Kim Trâm), nên bạn bè và người thân thường gọi chị bằng tên thân mật là "Thùy". Thời đi học tại Trường Chu Văn An, chị là học sinh giỏi, đạt nhiều giấy khen văn nghệ và sớm hình thành hoài bão qua các tác phẩm văn học kinh điển như Thép đã tôi thế đấy hay Ruồi trâu. Năm 1961, chị thi đỗ chuyên khoa Mắt thuộc Đại học Y khoa Hà Nội và tốt nghiệp hạng ưu năm 1966. Dù có cơ hội ở lại Thủ đô công tác, người con gái Hà Nội trẻ tuổi vẫn quyết định xung phong vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Nam.

Tháng 3 năm 1967, chị vào tới Quảng Ngãi và được phân công phụ trách Bệnh xá huyện Đức Phổ – một bệnh xá tiền phương nằm giữa vùng giao tranh ác liệt. Tại đây, giữa điều kiện hầm hào thiếu thốn y cụ và thuốc men, chị đã cùng đồng nghiệp cứu chữa cho hàng nghìn thương bệnh binh và nhân dân. Bằng lòng nhân ái sâu sắc, chị được các thương binh yêu mến gọi bằng cái tên gần gũi là "Chị Thùy". Ngày 27 tháng 9 năm 1968, chị chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sống và chiến đấu giữa vùng bom đạn khốc liệt, Đặng Thùy Trâm đã gửi gắm vào trang nhật ký tâm nguyện sống kiên cường với câu nói nổi tiếng nguyên văn: "Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố". Chị cũng luôn tự rèn luyện bản thân qua những dòng tự sự: "Hãy rèn giũa phẩm chất của một người Đảng viên nghe Th. Cuộc đời Th. là một cuốn sổ, những dòng chữ ghi trên đó đẹp như một bài ca nhỏ. Xin Th. hãy ghi tiếp những dòng xứng đáng. Hãy hứa trước tòa án lương tâm đi Th. nhé. Th. sẽ giữ trọn tất cả những gì cao quý của một người Đảng viên, một người trí thức…”. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận tập kích của quân Mỹ, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã dũng cảm một mình cầm súng chiến đấu bảo vệ thương binh di tản và anh dũng hy sinh khi chưa tròn 28 tuổi đời.

Sau khi chị ngã xuống, hai tập nhật ký thời chiến lọt vào tay quân đội Mỹ. Một cựu sĩ quan quân báo Mỹ tên Frederic Whitehurst định đốt cuốn sổ, nhưng người phiên dịch đi cùng đã kịp thời can ngăn bằng câu nói lịch sử nguyên văn: "Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi!". Frederic Whitehurst đã trân trọng lưu giữ hai tập nhật ký suốt 35 năm và tìm mọi cách trao trả lại cho gia đình chị vào năm 2005. Được xuất bản thành tác phẩm "Nhật ký Đặng Thùy Trâm", cuốn sách trở thành hiện tượng văn học bán hơn 400.000 bản và được dịch ra khoảng 20 ngôn ngữ trên thế giới.

Năm 2006, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi chị được trân trọng đặt cho nhiều trạm xá, bệnh viện, trường học và con đường lớn tại Quảng Ngãi, Hà Nội và TPHCM. Cuộc đời và lý tưởng của Đặng Thùy Trâm mãi mãi là ngọn lửa thiêng truyền cảm hứng cho các thế hệ Việt Nam