Anh Hùng Liệt Sĩ Bế Văn Đàn (1931 – 1953)

Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn là một trong những biểu tượng sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần dũng cảm vô song và tình đồng chí, đồng đội keo sơn trong Quân đội Nhân dân Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với chiến công huyền thoại: lấy vai mình làm giá súng trong chiến dịch Tây Bắc năm 1953.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 trong một gia đình nông dân nghèo dân tộc Tày tại xã Chi Lễ, huyện Quảng Uyên (nay là huyện Quảng Hòa), tỉnh Cao Bằng. Lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, gia đình chịu nhiều áp bức dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, Bế Văn Đàn sớm có lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1948, khi vừa tròn 17 tuổi, hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Bác Hồ, ông xung phong gia nhập bộ đội, tham gia chiến đấu trong các đơn vị chủ lực và phấn đấu trở thành một đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, một tiểu đội trưởng tận tụy, mưu trí.

Là một người chiến sĩ mộc mạc, chất phác nhưng vô cùng kỷ luật và dũng cảm, Bế Văn Đàn đã tham gia nhiều chiến dịch lớn nhỏ. Trong đơn vị, ông luôn xung phong đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn, hiểm trở nhất, đồng thời luôn yêu thương, dìu dắt đồng đội trong cuộc sống cũng như trên chiến trường.

Đỉnh cao trong cuộc đời binh nghiệp và sự hy sinh oanh liệt của Bế Văn Đàn diễn ra vào chiều ngày 12 tháng 12 năm 1953, trong Chiến dịch Tây Bắc. Đơn vị của Bế Văn Đàn được giao nhiệm vụ phối hợp với lực lượng chủ lực tiến công tiêu diệt cứ điểm Chiềng Pơi (huyện Mường La, tỉnh Sơn La). Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt, ta và địch giằng co từng tấc đất. Lực lượng địch dựa vào hỏa lực mạnh liên tục phản kích để hòng bẻ gãy đợt tấn công của ta. Trong lúc trận đánh đang ở thời điểm quyết định, khẩu đại liên của đại đội do đồng chí Chu Văn Pù làm xạ thủ đang phát huy tác dụng rất lớn để áp chế hỏa lực địch. Bỗng nhiên, đồng chí Chu Văn Pù bị thương nặng ở tay, không thể tiếp tục giữ và ngắm bắn khẩu súng nặng nề. Hỏa lực của ta có nguy cơ bị khựng lại, trong khi quân địch đang dồn dập phản công. Nhận thấy thời khắc then chốt quyết định thành bại của trận đánh, không một chút do dự, Bế Văn Đàn chạy lao tới, một tay ôm chặt lấy khẩu đại liên đang phun lửa, tay kia kéo chân súng đặt lên vai mình và hô lớn: "Pù ơi! Bắn đi! Thù này trả cho ta, máu của anh tao xin chịu!". Bất chấp những loạt đạn của kẻ thù từ phía trước dội tới và sức nặng của khẩu súng đang bốc cháy, Bế Văn Đàn vẫn đứng vững, dùng vai mình làm giá súng chắc chắn để đồng đội tiếp tục nhả đạn chính xác vào đội hình địch, quét sạch các ổ đề kháng của chúng. Ngay sau loạt đạn đó, ông đã anh dũng hy sinh trên chiến hào khi tuổi đời mới 22.

Hành động lấy vai mình làm giá súng của anh hùng Bế Văn Đàn là một bản anh hùng ca chói lọi về lòng yêu nước, tinh thần hy sinh quên mình vì nhiệm vụ chung và tình đồng chí sâu sắc. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Bế Văn Đàn được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất.

Hình ảnh Bế Văn Đàn lấy vai làm giá súng đã trở thành biểu tượng kinh điển trong lịch sử quân sự Việt Nam, được khắc họa trong thơ ca, hội họa và sách giáo khoa để giáo dục thế hệ trẻ. Tên của ông được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học trên khắp cả nước, nhắc nhở các thế hệ mai sau luôn ghi nhớ công ơn to lớn của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.