ANH HÙNG LIỆT SĨ BẾ VĂN ĐÀN – LẤY THÂN MÌNH LÀM GIÁ SÚNG, TIẾP LỬA CHO ĐỒNG ĐỘI

Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những mốc son chói lọi của dân tộc Việt Nam. Để làm nên chiến thắng ấy, biết bao cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu trong những điều kiện vô cùng gian khổ và sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong số những tấm gương tiêu biểu ấy có Anh hùng, liệt sĩ Bế Văn Đàn – người chiến sĩ dân tộc Tày đã lấy thân mình làm giá súng, giúp đồng đội giữ vững trận địa và tiêu diệt quân địch.

Bế Văn Đàn sinh năm 1931 tại xã Quang Vinh, huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng, nay thuộc xã Triệu Ấu, tỉnh Cao Bằng. Anh là người dân tộc Tày, sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng. Cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, tuổi thơ của Bế Văn Đàn trải qua nhiều khó khăn. Những năm tháng sống trong cảnh nghèo đói và chứng kiến sự áp bức của thực dân đã sớm hình thành trong anh lòng yêu quê hương, ý thức đấu tranh và tinh thần trách nhiệm đối với đất nước.

Từ khi còn nhỏ, Bế Văn Đàn đã tham gia hoạt động du kích tại quê hương. Năm 1949, anh xung phong gia nhập bộ đội. Trong quân ngũ, dù tuổi đời còn trẻ, Bế Văn Đàn luôn thể hiện tinh thần gương mẫu, chịu khó học hỏi và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Anh được đồng đội tin yêu bởi sự giản dị, gan dạ và tinh thần sẵn sàng nhận những công việc khó khăn.

Những năm 1953–1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt. Bế Văn Đàn cùng đơn vị tham gia nhiều chiến dịch, trong đó có chiến dịch Đông Xuân 1953–1954. Tại mặt trận Mường Pồn, khu vực thuộc Lai Châu trước đây, nay thuộc tỉnh Điện Biên, quân ta phải đối mặt với những cuộc phản kích quyết liệt của quân Pháp. Đây cũng là nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của người chiến sĩ trẻ Bế Văn Đàn.

Trong một trận chiến đấu ác liệt tại Mường Pồn, quân Pháp liên tục tổ chức phản kích nhằm phá vỡ thế bao vây của quân ta. Bế Văn Đàn được giao nhiệm vụ làm liên lạc cho tiểu đoàn. Trước tình hình chiến đấu căng thẳng, anh được lệnh xuống các đơn vị truyền đạt mệnh lệnh chiến đấu, động viên bộ đội giữ vững trận địa và quyết tâm ngăn chặn quân địch.

Trận đánh ngày càng trở nên khốc liệt. Nhiều chiến sĩ thương vong, trong đó có những xạ thủ trung liên. Một khẩu súng trung liên bị bỏ lại vì người sử dụng đã hy sinh. Một khẩu khác có người nhưng không thể bắn hiệu quả vì không có điểm tựa vững chắc.

Trước tình thế cấp bách, Bế Văn Đàn không một chút do dự. Anh chạy đến bên khẩu trung liên, dùng vai mình làm giá súng để đồng đội có thể tiếp tục bắn vào đội hình quân địch.

Trong lúc đồng đội còn do dự vì sợ anh hy sinh, Bế Văn Đàn động viên và yêu cầu đồng đội tiếp tục nổ súng. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, anh đã nói với đồng đội: “Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi.” Người đồng đội nghiến răng nổ súng vào đội hình địch, góp phần tiêu diệt nhiều quân địch và bẻ gãy đợt phản kích.

Bế Văn Đàn vẫn đứng giữa làn đạn, hai tay ghì chặt khẩu súng trên vai. Anh tiếp tục làm điểm tựa cho đồng đội chiến đấu. Trong thời khắc ấy, sự sống của bản thân dường như không còn quan trọng đối với người chiến sĩ trẻ. Điều anh quan tâm duy nhất là giữ vững trận địa và tạo điều kiện cho đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Trong trận chiến, Bế Văn Đàn tiếp tục bị thương. Những vết thương ngày càng nặng nhưng anh vẫn không buông khẩu súng. Cuối cùng, người chiến sĩ trẻ đã anh dũng hy sinh. Khi ngã xuống, hai tay anh vẫn còn ghì chặt khẩu súng trên vai, giữ nguyên tư thế của một người chiến sĩ đang chiến đấu đến giây phút cuối cùng.

Sự hy sinh của Bế Văn Đàn đã gây xúc động mạnh mẽ trong cán bộ, chiến sĩ trên toàn mặt trận. Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình làm giá súng không chỉ thể hiện lòng dũng cảm mà còn cho thấy tinh thần đặt nhiệm vụ chung và sự sống của đồng đội lên trên bản thân. Tấm gương của anh trở thành nguồn động viên lớn đối với các chiến sĩ đang ngày đêm chiến đấu tại Điện Biên Phủ.

Trong những ngày tháng ác liệt của chiến dịch, mỗi người lính đều hiểu rằng chiến thắng chỉ có thể đạt được bằng sự đoàn kết, lòng quyết tâm và sự hy sinh. Bế Văn Đàn đã biến chính cơ thể mình thành điểm tựa cho đồng đội, góp phần giữ vững trận địa trong một thời khắc đặc biệt nguy hiểm. Sự hy sinh ấy đã trở thành một biểu tượng đẹp về tình đồng chí, đồng đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện nay vẫn lưu giữ và trưng bày khẩu súng trung liên gắn với câu chuyện Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng trong trận chiến đấu ở Mường Pồn năm 1954. Hiện vật không chỉ là một vũ khí của chiến tranh mà còn là chứng tích lịch sử gắn với sự hy sinh của một người chiến sĩ trẻ. Qua hiện vật ấy, câu chuyện về Bế Văn Đàn trở nên gần gũi và chân thực hơn với khách tham quan.

Sau trận chiến, tại Đại hội mừng công của đơn vị, Bế Văn Đàn được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất và được bình bầu là chiến sĩ thi đua số một của tiểu đoàn. Những thành tích và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc của anh đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Bế Văn Đàn được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.

Tên tuổi Bế Văn Đàn từ đó gắn liền với những câu chuyện hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Tày lấy thân mình làm giá súng đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần kỷ luật và tình đồng đội. Câu chuyện về anh được kể lại trong sách giáo khoa, các tài liệu lịch sử, bảo tàng và nhiều hoạt động giáo dục truyền thống dành cho thế hệ trẻ.

Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, câu chuyện Bế Văn Đàn vẫn mang ý nghĩa đặc biệt. Anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên chiến thắng chung của dân tộc. Điều khiến các thế hệ sau xúc động không chỉ là hành động dũng cảm trong giây phút chiến đấu mà còn là tinh thần đặt đồng đội và nhiệm vụ lên trên sự an toàn của chính mình.

Hình ảnh Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Câu chuyện của anh nhắc nhở mỗi người hôm nay về giá trị của lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày Bế Văn Đàn ngã xuống, nhưng tên tuổi của anh vẫn sống mãi cùng lịch sử Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của người chiến sĩ trẻ là một lời nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng nền hòa bình, độc lập mà cha anh đã đánh đổi bằng tuổi xuân và máu xương; đồng thời sống có trách nhiệm, đoàn kết và nỗ lực xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.