Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn – “Lấy vai làm giá súng”

Năm 1953, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Trong đội hình Trung đoàn 174, đại đội trưởng Bế Văn Đàn – chàng trai người dân tộc Tày ở Cao Bằng – luôn là người dẫn đầu trong mọi trận đánh. Anh ít nói, tính cương trực, đặc biệt nổi tiếng về khả năng quan sát và bám nắm địa hình.

Trong trận đánh cứ điểm Him Lam đầu tháng 3/1954, đơn vị của Đàn được giao nhiệm vụ đánh thẳng vào những lô cốt kiên cố nhất. Pháo địch dội xuống như mưa, từng đợt phản kích liên tiếp khiến bộ đội phải bám từng ụ đất mà tiến. Khẩu trung liên của tiểu đội nhiều lần bị hỏa lực địch chế áp, không thể đặt lên giá súng cố định vì địa hình toàn đất đá vỡ, chòi súng bị nát.

Thấy đồng đội chững lại, Đàn bò lên phía trước, vừa hô “Xung phong!” vừa dùng thân mình chắn hỏa lực. Khi khẩu trung liên bị hất ngã lần nữa, Đàn không kịp suy nghĩ, lập tức quỳ xuống, đặt súng lên vai mình và nói lớn:
“Các đồng chí bắn đi! Để tôi làm giá súng!”

Tiếng đạn từ khẩu trung liên trên vai anh chói rền. Mỗi loạt đạn là một lô cốt im bặt. Địch phát hiện điểm bắn lập tức tập trung hỏa lực vào vị trí đó. Đàn vẫn giữ nguyên tư thế, vai rướm máu, nhưng tuyệt nhiên không hạ xuống. Anh chỉ kịp dặn:
“Còn tôi, còn trận này!”

Một loạt pháo nổ rất gần. Đồng đội chạy lên thì Đàn đã ngã xuống, trên vai còn in rõ dấu chân súng. Nhờ hỏa lực anh giữ vững đúng thời khắc quyết định, đơn vị phá được tuyến phòng ngự đầu tiên, mở đà cho thắng lợi đêm 13/3/1954.

Sau chiến dịch, câu chuyện “lấy vai làm giá súng” lan truyền khắp đơn vị. Chính ủy mặt trận nhắc lại nhiều lần như một biểu tượng của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Anh hy sinh khi mới 23 tuổi, được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Người dân các bản Tày ở Cao Bằng vẫn kể về Bế Văn Đàn bằng giọng đầy tự hào: một chàng trai hiền lành, chân thật, bước từ núi rừng ra trận và để lại hình ảnh bất tử giữa Điện Biên Phủ – hình ảnh người chiến sĩ lấy chính thân mình làm điểm tựa cho chiến thắng của dân tộc.