ANH HÙNG LIỆT SĨ BẾ VĂN ĐÀN: LẤY VAI LÀM GIÁ SÚNG – KHÚC TRÁNG CA BẤT TỬ CỦA ĐỒNG BÀO TÀY TRÊN CHIẾN TRƯỜNG ĐIỆN BIÊN PHỦ
Anh hùng Liệt sĩ Bế Văn Đàn (1931 – 1953) là một trong những biểu tượng bất tử của tinh thần quyết chiến quyết thắng, xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hành động anh dũng vô song – dùng chính đôi vai của mình làm giá súng cho đồng đội nã đạn vào quân thù – đã trở thành một huyền thoại đi vào sử sách, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân ta trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
1. Người con ưu tú của núi rừng Cao Bằng
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, là người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Trung (nay là xã Bế Văn Đàn), huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng, cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, ông phải sống cuộc đời cơ cực từ nhỏ. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, tháng 1 năm 1948, chàng thanh niên Bế Văn Đàn hăng hái xung phong nhập ngũ, hiến dâng tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng đất nước.
Trong những năm tháng trong quân ngũ, ông được biên chế làm chiến sĩ liên lạc của Tiểu đoàn 322, Trung đoàn 101, Đại đoàn 325. Ở bất kỳ nhiệm vụ nào, dù phải băng qua mưa bom bão đạn để truyền đạt mệnh lệnh, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, thể hiện tinh thần dũng cảm, kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với nhân dân.
2. Trận chiến khốc liệt tại Mường Pồn
Tháng 12 năm 1953, đơn vị của Bế Văn Đàn được lệnh hành quân lên Tây Bắc để tham gia chiến dịch Đông Xuân 1953 – 1954, chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ. Trên đường hành quân, đơn vị của ông đụng độ một cánh quân lớn của Pháp đang hành quân càn quét tại khu vực Mường Pồn (Lai Châu).
Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt và bất đối xứng. Quân Pháp cậy thế hỏa lực mạnh, liên tục điên cuồng nã pháo và cho máy bay oanh tạc hòng bao vây, tiêu diệt đại đội của ta. Trong tình thế hiểm nghèo, ban chỉ huy đại đội bị thương vong lớn, hỏa lực của ta bị tổn thất nghiêm trọng, chỉ còn lại một khẩu trung liên của đồng chí Chu Văn Pù nhưng lại không có chỗ đặt súng do địa hình trống trải, đất đá bị cày xới tan hoang.
3. Khoảnh khắc anh hùng đi vào lịch sử
Lúc bấy giờ, quân Pháp đang điên cuồng tổ chức phản kích, áp sát trận địa hòng đè bẹp mũi phòng thủ cuối cùng của ta. Nếu không kịp thời nổ súng đánh chặn, toàn bộ đại đội sẽ bị xóa sổ. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Bế Văn Đàn, lúc này đang làm nhiệm vụ truyền đạt mệnh lệnh, đã lao ngay đến vị trí của pháo thủ Chu Văn Pù.
Nhìn thấy đồng đội đang loay hoay tìm nơi đặt súng giữa làn đạn, không một giây do dự, Bế Văn Đàn liền lao thẳng ra trước hầm, quỳ hai gối xuống đất, ghé đôi vai gầy nhưng vững chãi của mình lên và hét lớn: 'Đồng chí Pù! Hãy đặt súng lên vai tôi mà bắn!'.
Đồng chí Chu Văn Pù nhìn bờ vai của người đồng đội đang đẫm máu vì vết thương trước đó, bàng hoàng run rẩy không dám nổ súng. Bế Văn Đàn nghiêm nét mặt, quả quyết giục giã: 'Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi!'.
Lời nói đanh thép, đầy căm thù ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho pháo thủ. Khẩu trung liên đặt trên vai Bế Văn Đàn bắt đầu khạc đạn liên hồi, quét sạch từng đợt tấn công của quân Pháp. Đôi vai của người chiến sĩ trẻ trở thành một bệ súng thép kiên cố, bất chấp độ giật mạnh và sức nóng khủng khiếp của nòng súng. Trong loạt đạn phản kích cuối cùng của địch, Bế Văn Đàn bị trúng nhiều vết thương hiểm nghèo và anh dũng hy sinh ngay tại trận địa, hai tay vẫn ghì chặt lấy chân súng trên vai mình. Ông ngã xuống ở tuổi 22, khi trận đánh vừa giành thắng lợi.
4. Khúc tráng ca bất tử và sự tri ân
Sự hy sinh oanh liệt của Bế Văn Đàn đã trở thành biểu tượng thi đua 'Học tập Bế Văn Đàn' trên toàn mặt trận Điện Biên Phủ. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Liệt sĩ Bế Văn Đàn đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Hiện nay, phần mộ của ông nằm trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia A1 (thành phố Điện Biên Phủ). Để tưởng nhớ công ơn của ông, quê hương ông đã được đổi tên thành xã Bế Văn Đàn, và tên của vị anh hùng dân tộc Tày này cũng được trân trọng đặt cho nhiều tuyến phố, trường học lớn trên khắp mọi miền Tổ quốc.



