Anh hùng liệt sĩ Bùi Chát (1925–1966) – “Hùm xám Bạch Mã” trên đèo Hải Vân

Bùi Chát (1925–1966) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, quê ở xã Cẩm Hà, Hội An, tỉnh Quảng Nam trước đây. Năm 1947, khi quê hương bị thực dân Pháp chiếm đóng, ông tình nguyện tham gia lực lượng tự vệ địa phương, sau đó hoạt động trong đội vũ trang diệt ác, trừ gian. Với tinh thần gan dạ, mưu trí và khả năng tổ chức chiến đấu, ông nhanh chóng trở thành một chiến sĩ tiêu biểu của lực lượng vũ trang Liên khu V. Đến năm 1948, ông đã tham gia 55 trận đánh, lập nhiều chiến công trong hoạt động chống địch tại Hội An và vùng phụ cận.

Trong kháng chiến chống Pháp, tên tuổi Bùi Chát gắn liền với những trận đánh trên tuyến đường sắt đèo Hải Vân. Ông chỉ huy đội công binh tổ chức đặt mìn, phục kích các đoàn tàu quân sự của Pháp, gây tổn thất lớn cho đối phương và làm gián đoạn tuyến vận chuyển chiến lược. Từ năm 1951 đến năm 1953, đơn vị do ông tham gia chỉ huy đã phá hủy nhiều đầu máy, đoàn tàu và toa tàu chở lính, vũ khí. Đặc biệt, trong trận đánh tháng 12/1953, ông kiên nhẫn cùng đồng đội mai phục suốt nhiều ngày, chờ đúng đoàn tàu chở quân địch lọt vào trận địa mới kích nổ mìn. Chiến công này khiến quân Pháp tổn thất nặng nề, góp phần làm nên danh tiếng của đội công binh được gọi là “Hùm xám Bạch Mã”.

Ngày 31/8/1955, Bùi Chát được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành một trong những anh hùng tiêu biểu của quê hương xứ Quảng trong kháng chiến chống Pháp. Sau khi tập kết ra Bắc, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội. Năm 1965, ông trở lại chiến trường miền Nam và hy sinh ngày 30/7/1966 tại Cù Đinh, tỉnh Quảng Trị, khi đang giữ chức Chính trị viên phó Tiểu đoàn Công binh thuộc Sư đoàn 324. Những kỷ vật của ông, trong đó có chiếc áo từng mặc khi hoạt động cách mạng, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Hội An.

Thông điệp: Tấm gương Anh hùng Bùi Chát thể hiện trí tuệ, lòng dũng cảm và sự kiên trì trong chiến đấu. Câu chuyện của ông nhắc nhở thế hệ hôm nay phát huy tinh thần sáng tạo, đoàn kết, chủ động vượt khó và tận tụy cống hiến vì quê hương, đất nước.