ANH HÙNG LIỆT SĨ BÙI THỊ CÚC – “SỐNG ANH DŨNG, CHẾT VẺ VANG”

Bùi Thị Cúc, tên thật là Trần Thị Lan, sinh năm 1930 tại làng Vân Mạc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của chị gắn với những năm tháng đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, chị trở về với gia đình, tích cực học tập, tham gia hoạt động đoàn thể và sớm được giác ngộ cách mạng.

Cuối năm 1947, Bùi Thị Cúc được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và tham gia công tác phụ nữ huyện Ân Thi. Trong những năm kháng chiến chống Pháp ngày càng ác liệt, chị được giao nhiệm vụ địch vận, sau đó được đào tạo nghiệp vụ và trở thành cán bộ Công an vào tháng 12-1949.

Chị được phân công về Công an quận 3, tỉnh Hưng Yên, làm nhiệm vụ phản gián, địch vận và thu thập tin tức. Để che mắt địch, tổ chức tạo cho chị một vỏ bọc bằng nghề buôn bán nhỏ. Hằng ngày, với gánh muối trên vai, chị đi lại quanh khu vực bốt Cảnh Lâm, từng bước làm quen với binh lính và thu thập thông tin về hoạt động của địch.

Bằng sự khéo léo, gan dạ và khả năng vận động quần chúng, Bùi Thị Cúc dần chiếm được lòng tin của Nguyễn Doãn Nhi, tên sếp bốt khét tiếng đã gây nhiều tội ác và làm tổn thất cho cơ sở cách mạng. Từ đó, chị khai thác được nhiều tin tức quan trọng, đồng thời hỗ trợ đưa cán bộ của ta vào hoạt động trong hàng ngũ địch.

Ngày 2-5-1950, thực hiện nhiệm vụ của tổ chức, Bùi Thị Cúc khéo léo dụ Nguyễn Doãn Nhi đến nhà ông Ba ở thôn Vân Mạc. Tại đây, lực lượng của ta thực hiện kế hoạch tiêu diệt tên sếp bốt, thu được súng và tài liệu rồi rút lui an toàn.

Sau đó, do bị chỉ điểm, Bùi Thị Cúc bị địch bắt. Chúng tìm mọi cách dụ dỗ, đe dọa và tra khảo nhằm buộc chị khai báo về cơ sở cách mạng. Nhưng trước kẻ thù, chị vẫn giữ vững khí tiết, nhận toàn bộ trách nhiệm về việc tiêu diệt Nguyễn Doãn Nhi để bảo vệ đồng chí, đồng đội và cơ sở cách mạng.

Ngày 15-5-1950, chị bị địch hành hạ và sát hại giữa chợ Cảnh Lâm. Trước sự tàn bạo của kẻ thù, người nữ chiến sĩ trẻ vẫn giữ thái độ hiên ngang, không khuất phục và không tiết lộ bí mật của cách mạng. Chị hy sinh khi chưa tròn 20 tuổi.

Sự hy sinh của Bùi Thị Cúc trở thành biểu tượng về lòng trung thành, sự kiên cường và tinh thần bất khuất của người chiến sĩ Công an nhân dân trong kháng chiến. Ngày 15-1-1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 77/SL truy tặng chị Huân chương Độc lập hạng III, đồng thời trao tặng sáu chữ vàng:

“SỐNG ANH DŨNG, CHẾT VẺ VANG.”

Từ một cô gái nông dân trẻ tuổi, Bùi Thị Cúc đã trở thành người chiến sĩ Công an cách mạng kiên trung, sẵn sàng hy sinh tuổi xuân để bảo vệ đồng chí, nhân dân và cơ sở cách mạng. Tên tuổi chị mãi là một trong những biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, khí tiết và sự hy sinh của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.