ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐÀO NGỌC CHUA (1922-1959) – "NGƯỜI TÀNG HÌNH" GIỮ LỬA CÁCH MẠNG GIỮA LÒNG ĐỊCH

ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐÀO NGỌC CHUA (1922-1959) – "NGƯỜI TÀNG HÌNH" GIỮ LỬA CÁCH MẠNG GIỮA LÒNG ĐỊCH

Trong những năm tháng đen tối nhất của cách mạng miền Nam sau Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, khi chính quyền Ngô Đình Diệm điên cuồng thực hiện chính sách "tố cộng, diệt cộng", ban hành Luật 10/59 và dựng lên hàng loạt nhà lao, máy chém để đàn áp những người yêu nước, vẫn có một người cán bộ kiên trung ngày đêm bám trụ giữa vùng địch kiểm soát, nhiều lần hóa trang qua mắt quân thù để giữ vững cơ sở cách mạng. Với tài cải trang, võ nghệ cao cường và những lần xuất hiện rồi biến mất đầy bí ẩn, quân địch gọi ông bằng cái tên đầy khiếp sợ: "Người tàng hình". Người chiến sĩ ấy chính là Anh hùng liệt sĩ Đào Ngọc Chua, một trong những cán bộ lãnh đạo tiêu biểu của phong trào cách mạng Hòa Vang, Đà Nẵng.

Đồng chí Đào Ngọc Chua sinh năm 1922 tại làng Hòa An, tổng Thái Hòa (nay thuộc quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng). Sinh ra trong cảnh nước mất nhà tan dưới ách thống trị của thực dân Pháp, đồng chí sớm giác ngộ tinh thần yêu nước và lựa chọn con đường đấu tranh giải phóng dân tộc.

Ngay từ năm 1944, khi Cách mạng Tháng Tám còn chưa bùng nổ, đồng chí đã cùng thanh niên địa phương thành lập Hội Thanh niên Tương ái, tổ chức dạy chữ Quốc ngữ, nâng cao dân trí và bí mật tuyên truyền tinh thần yêu nước trong quần chúng. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí được giao giữ chức Xã đội phó xã Quảng Hiệp (sau đổi thành xã Hòa Thắng), trực tiếp xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, phối hợp cùng Trung đoàn 96 của Liên khu V huấn luyện quân sự, chuẩn bị sẵn sàng bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ.

Cuối năm 1946, thực dân Pháp được quân Đồng minh hậu thuẫn quay trở lại tái chiếm nước ta. Hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân Đà Nẵng kiên cường chiến đấu suốt từ ngày 20 tháng 12 năm 1946 đến ngày 7 tháng 1 năm 1947. Trong những ngày chiến đấu ác liệt ấy, Xã đội phó Đào Ngọc Chua luôn có mặt ở những vị trí hiểm yếu, cùng quân dân bám đất, giữ làng, chiến đấu bảo vệ từng tấc quê hương.

Khi lực lượng ta buộc phải rút khỏi thành phố để bảo toàn lực lượng, chính đồng chí đã trực tiếp tổ chức đưa gần 1.500 cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 96 vượt qua núi Phước Tường, Phước Lý về căn cứ an toàn. Không dừng lại ở đó, trước tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng, đồng chí thành lập đội vận tải gồm chín người, trực tiếp quay trở lại vùng Khánh Sơn để vận chuyển toàn bộ số lương thực còn mắc kẹt trong vùng địch về hậu cứ, góp phần bảo đảm nguồn tiếp tế cho lực lượng kháng chiến.

Sau đó, đồng chí được điều động về Huyện đội Hòa Vang giữ chức Ủy viên Quân sự huyện, rồi Huyện đội phó phụ trách vùng Trung. Trên cương vị mới, đồng chí trực tiếp chỉ huy dân quân du kích phối hợp cùng bộ đội chủ lực Liên khu V liên tục phục kích quân Pháp trên đèo Hải Vân. Tiêu biểu là trận đánh ngày 28 tháng 2 năm 1947 tiêu diệt một đoàn tàu quân sự của thực dân Pháp, mở đầu chuỗi thắng lợi của quân dân ta trên mặt trận phía tây bắc Đà Nẵng.

Năm 1952, đồng chí được bổ nhiệm làm Huyện đội trưởng Hòa Vang. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, thay vì tập kết ra Bắc, đồng chí nhận nhiệm vụ ở lại miền Nam hoạt động bí mật với cương vị Thường vụ Huyện ủy Hòa Vang, sau đó là Phó Bí thư rồi Bí thư Huyện ủy.

Đây là giai đoạn phong trào cách mạng miền Nam chịu những tổn thất vô cùng nặng nề. Chính quyền Ngô Đình Diệm trắng trợn từ chối tổng tuyển cử thống nhất đất nước, mở các chiến dịch "tố cộng, diệt cộng", sử dụng Luật 10/59 để bắt bớ, tra tấn và xử tử hàng loạt cán bộ cách mạng. Trong hoàn cảnh ấy, đồng chí Đào Ngọc Chua trở thành người giữ vững ngọn lửa cách mạng ở vùng bắc Hòa Vang.

Để che mắt địch, đồng chí nghĩ ra nhiều hình thức hoạt động hết sức sáng tạo. Đồng chí tổ chức thành lập đội bóng chuyền xã Hòa Liên, thu hút đông đảo thanh niên tham gia, trong đó có cả những tên mật vụ của địch. Lợi dụng các buổi tập luyện và thi đấu, cán bộ cách mạng bí mật gặp gỡ, nối lại liên lạc giữa các cơ sở bị chia cắt, từng bước củng cố hệ thống tổ chức Đảng trong vùng địch kiểm soát.

Không chỉ mưu trí trong công tác tổ chức, đồng chí còn nổi tiếng bởi khả năng cải trang tài tình. Mỗi lần xuống cơ sở, đồng chí đều hóa thân thành một nhân vật khác nhau, lúc là người buôn bán, khi là nông dân hay dân lao động, khiến quân địch nhiều lần truy lùng nhưng không thể nhận diện. Chính vì vậy, lính và mật vụ Sài Gòn đã đặt cho đồng chí biệt danh "Người tàng hình".

Đồng chí còn là người có võ nghệ cao cường. Có lần bị lực lượng dân vệ Hòa Hiệp phát hiện và bao vây, đồng chí một mình chiến đấu giữa vòng vây, đánh giáp lá cà, tước súng đối phương rồi mở đường thoát hiểm trước sự kinh ngạc của quân địch. Sau nhiều lần thất bại trong việc bắt sống, chính quyền Ngô Đình Diệm đã ra lệnh nếu phát hiện Đào Ngọc Chua thì được phép bắn hạ ngay tại chỗ.

Nhờ sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí, dù bị khủng bố vô cùng ác liệt, phong trào cách mạng ở bắc Hòa Vang vẫn được duy trì. Các cơ sở bí mật tiếp tục hoạt động, liên lạc với Khu V được giữ vững, nhân dân hết lòng che chở, nuôi giấu cán bộ, tạo nền tảng cho sự phát triển của cách mạng sau này.

Sau khi Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng ra đời đầu năm 1959, cách mạng miền Nam chuyển sang thời kỳ đấu tranh mới. Đồng chí Đào Ngọc Chua trực tiếp chỉ huy tổ công tác mang mật danh "Dì Hai", bí mật lựa chọn khu vực Hố Chuối dưới chân đèo Hải Vân làm nơi đón các chuyến hàng tiếp tế từ miền Bắc. Đồng chí còn tổ chức lực lượng tiếp nhận cán bộ tăng cường, bố trí nơi ăn ở an toàn, đồng thời hướng dẫn cơ sở bí mật đưa thanh niên lên núi dưới vỏ bọc đi đốn củi để tuyển quân, huấn luyện quân sự và bổ sung lực lượng cho các đơn vị vũ trang.

Cuối năm 1959, trong khi xuống cơ sở triển khai nhiệm vụ phát động quần chúng và chuẩn bị tham dự Đại hội Đảng bộ tỉnh, đồng chí Đào Ngọc Chua không may rơi vào ổ phục kích của địch. Sau cuộc chiến đấu quyết liệt, đồng chí đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ, hiến trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Để ghi nhớ những cống hiến to lớn ấy, tên đồng chí Đào Ngọc Chua được đặt cho một tuyến đường tại phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

Cuộc đời của Anh hùng liệt sĩ Đào Ngọc Chua là biểu tượng tiêu biểu của những cán bộ cách mạng kiên trung bám trụ giữa lòng địch trong những năm tháng gian khổ nhất của cách mạng miền Nam. Từ người thanh niên mở lớp học chữ Quốc ngữ, người chỉ huy dân quân kháng chiến chống thực dân Pháp, đến người Bí thư Huyện ủy âm thầm giữ lửa cách mạng dưới sự khủng bố khốc liệt của chính quyền Sài Gòn, đồng chí đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời cho độc lập, tự do của dân tộc. Hình ảnh "Người tàng hình" năm nào sẽ mãi là biểu tượng về trí tuệ, lòng quả cảm và sự hy sinh thầm lặng của những người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.