ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐỖ NHƯ DẠY (1917-1954) – NGƯỜI CÁN BỘ CÔNG AN KIÊN TRUNG, BẤT KHUẤT BẢO VỆ CÁCH MẠNG ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG

ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐỖ NHƯ DẠY (1917-1954) – NGƯỜI CÁN BỘ CÔNG AN KIÊN TRUNG, BẤT KHUẤT BẢO VỆ CÁCH MẠNG ĐẾN HƠI THỞ CUỐI CÙNG

Đồng chí Đỗ Như Dạy, hay còn gọi là Đỗ Dạy, sinh năm 1917 tại xã Hòa Xuân Tây, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên. Từ một thanh niên sớm giác ngộ cách mạng, năm 1946 đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và trở thành Bí thư chi bộ đầu tiên của xã Thạch Bình (nay là xã Hòa Xuân Tây).

Năm 1947, theo tiếng gọi của Đảng, để có nhiều điều kiện cống hiến cho cách mạng, đồng chí tham gia Đội Công an biệt động (sau đổi thành Đội Công an Xung phong) thuộc Ty Công an Phú Yên.

Năm 1948, đồng chí được phân công làm Đội trưởng Đội Công an Xung phong. Năm 1951 giữ chức Trưởng Công an huyện Đồng Xuân. Năm 1952 giữ chức Trưởng Tiểu ban phản gián (hay còn gọi là Tiểu ban Điệp báo) thuộc Ban Bảo vệ chính trị Ty Công an Phú Yên, làm nhiệm vụ chống gián điệp và phản động. Năm 1954, đến khi hy sinh, đồng chí giữ chức Trưởng Công an huyện Tuy Hòa 1, tỉnh Phú Yên.

Ngay từ khi nhận nhiệm vụ, đồng chí Đỗ Như Dạy đã cùng tập thể xây dựng Đội Công an Xung phong ngày càng lớn mạnh cả về tổ chức lẫn lực lượng. Mặc dù quân số ít, hoạt động ngay sát vùng địch kiểm soát, điều kiện đi lại vô cùng nguy hiểm, đồng chí luôn nêu cao tinh thần yêu nước, căm thù giặc, biết dựa vào nhân dân để lãnh đạo, chỉ huy đơn vị lập nhiều chiến công, tổ chức nhiều trận đánh tiêu diệt nhiều tên tề ngụy, đấu tranh làm tan rã nhiều tổ chức phản động, gián điệp hoạt động chống phá cách mạng và gây nhiều nợ máu với nhân dân.

Những chiến công đó đã tác động mạnh đến tinh thần của quân Pháp và tay sai, khiến chúng hoang mang, lo sợ, hạn chế nhiều hoạt động chống phá, đồng thời góp phần tạo khí thế cho phong trào cách mạng ở cơ sở và đóng góp quan trọng vào thành tích chung của lực lượng Công an Phú Yên trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày 20/7/1954, sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, đồng chí được phân công phụ trách huyện Tuy Hòa 1. Đồng chí nhanh chóng móc nối với cơ sở, tổ chức các đường dây liên lạc với lực lượng cách mạng tại các thôn trong xã.

Ngày 20/9/1954, trong một lần đi công tác, đồng chí bị địch phát hiện và bắt sống. Chúng giao đồng chí cho Tiểu đoàn 506 quân ngụy giam giữ, tra tấn và khai thác vô cùng dã man.

Suốt những năm tháng chiến đấu, từ một chiến sĩ đến khi giữ nhiều trọng trách trong lực lượng Công an Phú Yên, ở bất kỳ cương vị nào đồng chí cũng luôn dũng cảm, mưu trí, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, không ngại hy sinh, đồng cam cộng khổ cùng đồng chí, đồng đội để hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Đặc biệt, khi rơi vào tay giặc, trước những đòn tra tấn tàn bạo, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, không khai báo, còn dùng những lý lẽ cách mạng để thuyết phục quân thù và cất cao những bài ca cách mạng ngay trước mặt chúng.

Sau một thời gian dùng mọi cực hình nhưng không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ cách mạng, ngày 20/10/1954, địch đã chôn sống đồng chí tại Soi Bợm, thuộc thôn Nam Bình, xã Hòa Xuân.

Với những công lao và thành tích đặc biệt xuất sắc trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Ba.

Đặc biệt, ngày 02/02/2015, Chủ tịch nước đã truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên tuổi Anh hùng liệt sĩ Đỗ Như Dạy mãi mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, tinh thần bất khuất trước quân thù và phẩm chất cao đẹp của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.