ANH HÙNG LIỆT SĨ ĐỖ VĂN THI – TẤM GƯƠNG BẤT KHUẤT CỦA VÙNG ĐẤT ĐÔNG NAM BỘ
Trong bức tranh "Thời hoa lửa" của dân tộc Việt Nam, chữ "Hoa" đại diện cho tấm lòng kiên trung, trong sáng và tình yêu quê hương nồng nàn; còn chữ "Lửa" tượng trưng cho bom đạn khốc liệt và tinh thần chiến đấu không gian khổ nào quật ngã được. Vùng đất Đồng Nai kiên cường, nơi khởi đầu miền Đông gian lao mà hào hùng, đã ghi danh một đóa hoa rực rỡ như thế – Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Liệt sĩ Đỗ Văn Thi (thường gọi là Út Một hay Một Thi).
Người con ưu tú của Cù lao Phố
Đỗ Văn Thi sinh năm 1921 tại xã Hiệp Hòa (vùng đất Cù lao Phố lịch sử), thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Sinh ra trong một gia đình gia giáo có truyền thống yêu nước – bố là ông Đỗ Văn Nhượng, một người nổi tiếng thương dân nghèo và luôn tích cực ủng hộ lương thực, tiền bạc cho cách mạng.
Lớn lên trong bối cảnh quê hương bị thực dân Pháp cai trị, chứng kiến cảnh đồng bào bị đàn áp, chí khí quật cường và lòng căm thù giặc đã sớm hình thành trong người thanh niên trẻ. Ngay từ những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám năm 1945 nổ ra, Đỗ Văn Thi đã hăng hái tham gia phong trào thanh niên cứu quốc và nhanh chóng dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng chuyên nghiệp.
Người chiến sĩ biệt động mưu trí, quả cảm
Sau khi Nam Bộ kháng chiến bùng nổ, Đỗ Văn Thi gia nhập lực lượng Công an Biên Hòa và được giao nhiệm vụ xây dựng, chỉ huy Đội Quốc vệ đội (tiền thân của lực lượng công an, biệt động địa phương).
Với sự am hiểu sâu sắc sông nước và địa hình Cù lao Phố, Đỗ Văn Thi đã cùng đồng đội thực hiện hàng loạt trận đánh táo bạo, luồn sâu vào lòng địch:
Mưu trí vận động địch: Anh trực tiếp vận động, giác ngộ thành công binh lính địch, thu thập nhiều súng đạn và khí tài về cho lực lượng cách mạng.
Thoát hiểm kỳ diệu: Cuối năm 1946, trong một lần đi công tác qua Cù lao Phố, anh bị giặc Pháp bắt giữ. Biết anh là cán bộ cốt cán, kẻ thù vui mừng giải anh ra bờ sông Đồng Nai để hành quyết. Bằng sự nhanh trí và gan dạ phi thường, lợi dụng lúc địch sơ hở, anh đã gieo mình xuống dòng sông Đồng Nai chảy xiết, lặn sâu trốn thoát trong tầm súng của kẻ thù trước sự bàng hoàng của quân Pháp.
Gieo rắc nỗi kinh hoàng cho giặc: Tên tuổi "Một Thi" trở thành mối đe dọa lớn đối với các đồn bốt Pháp vùng quanh Biên Hòa. Kẻ thù thậm chí đã treo thưởng một khoản tiền rất lớn thời bấy giờ cho ai bắt hoặc giết được anh, nhưng anh vẫn kiên cường bám dân, bám địa bàn để tổ chức chiến đấu.
Giữ trọn khí tiết vì độc lập, tự do
Trong cuộc chiến gian khổ và không cân sức ấy, sự khốc liệt của chiến tranh đã thử thách đến cùng bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng. Trong một trận chiến đấu oanh liệt bảo vệ căn cứ và đồng đội, Đỗ Văn Thi bị thương nặng và rơi vào tay kẻ thù.
Dù bị tra tấn bằng những đòn thù dã man và dụ dỗ bằng tiền tài, địa vị, người chiến sĩ công an Đỗ Văn Thi vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, một lòng không khai báo. Anh dũng ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, cống hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Tượng đài bất tử trên quê hương Đồng Nai
Sự hy sinh kiên cường của anh hùng liệt sĩ Đỗ Văn Thi đã góp phần tô thắm thêm truyền thống "Miền Đông gian lao mà hào hùng". Ghi nhận những chiến công xuất sắc và sự hy sinh cao cả ấy, anh đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
Ngày nay, tên tuổi của anh không chỉ khắc sâu trong những trang sử vàng của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Đồng Nai:
Tên của anh – Đỗ Văn Thi – được trân trọng đặt cho tuyến đường chính huyết mạch chạy dọc qua Cù lao Phố (xã Hiệp Hòa, TP. Biên Hòa).
Tấm gương mưu trí, kiên trung của anh trở thành bài học giáo dục truyền thống yêu nước sâu sắc cho các thế hệ công an, thanh thiếu niên và nhân dân địa phương.
