Anh hùng liệt sĩ Dương Tử Giang – người được đặt tên cho một con đường chuyên doanh phụ tùng xe máy vô cùng nổi tiếng tại khu Chợ Lớn ngày nay.

Chi Đoàn cơ sở Công ty Điện lực Chợ Lớn

Nhà báo, nhà văn, chiến sĩ cách mạng Dương Tử Giang (tên thật là Nguyễn Tấn Sĩ) sinh năm 1915 tại Bến Tre, nhưng phần lớn cuộc đời hoạt động sôi nổi và oanh liệt nhất của ông lại gắn liền với các tòa soạn báo và phong trào đấu tranh bí mật tại Sài Gòn - Chợ Lớn.

Khác với những anh hùng cầm súng trên chiến trường, Dương Tử Giang là một "chiến sĩ trên mặt trận văn hóa". Trong những năm 1940 - 1950, dưới sự kiểm duyệt gắt gao của thực dân Pháp và sau đó là chính quyền tay sai, ông đã dùng ngòi bút sắc bén của mình làm vũ khí. Năm 1954, do những bài viết mang tính chiến đấu cao và các hoạt động yêu nước mật thiết với Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, Dương Tử Giang bị chính quyền Ngô Đình Diệm bắt giam. Chúng đưa ông qua nhiều nhà tù và cuối cùng đày ông ra Trại giam Tân Hiệp (Biên Hòa) – nơi giam giữ hàng ngàn chiến sĩ cách mạng và người yêu nước lúc bấy giờ.

Không cam chịu để kẻ thù giam cầm ý chí, Dương Tử Giang cùng các đồng chí trong Đảng ủy nhà tù đã bí mật vạch ra một kế hoạch vô cùng táo bạo: Tổ chức cuộc nổi dậy giải thoát tù nhân lịch sử vào ngày 2 tháng 12 năm 1956.

Đúng giờ G, lệnh khởi nghĩa vang lên. Hàng ngàn người tù tay không tấc sắt đã đồng loạt xông lên, cướp súng giặc, phá tan cổng trại giam để tràn ra ngoài tìm về vùng kháng chiến. Trong làn mưa đạn điên cuồng của kẻ thù hòng đàn áp cuộc vượt ngục, nhà báo Dương Tử Giang đã anh dũng hy sinh ngay tại cổng trại giam khi đang cùng các đồng chí hỗ trợ cho những người tù khác chạy thoát.

Ông ngã xuống ở tuổi 41, khi ngòi bút và lý tưởng cách mạng đang ở độ chín muồi nhất. Cuộc vượt ngục Tân Hiệp năm ấy thành công vang dội, giải thoát cho gần 500 cán bộ cốt cán về lại với tổ chức, và trong chiến công chung đó có dòng máu thắm của người con đất Nam Bộ Dương Tử Giang.

Để vinh danh người chiến sĩ kiên trung ấy, chính quyền Thành phố đã trân trọng đặt tên ông cho một con đường tại trung tâm Quận 5: Đường Dương Tử Giang (nối từ đường Hồng Bàng đến đường Nguyễn Trãi).

Đi giữa lòng Quận 5, lội qua những con phố mang tên các bậc anh hùng như Châu Văn Liêm, Trần Phú, hay Dương Tử Giang, chúng ta càng hiểu thêm rằng: mỗi mét đất, mỗi lối đi của Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay đều được xây đắp bằng lòng quả cảm. Những con người ấy đã sống, đã viết và đã chiến đấu hết mình cho đến hơi thở cuối cùng, để lại cho hậu thế một ngọn đuốc tinh thần bất diệt.