ANH HÙNG LIỆT SĨ HÀ VĂN TRÍ - VỊ THAM MƯU TRƯỞNG TÀI BA ĐẤT QUẢNG ĐÀ

ANH HÙNG LIỆT SĨ HÀ VĂN TRÍ - VỊ THAM MƯU TRƯỞNG TÀI BA ĐẤT QUẢNG ĐÀ

Trong những trang sử vàng chống Mỹ cứu nước của chiến trường Khu 5, đặc biệt là vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng, cái tên Hà Văn Trí đã trở thành một biểu tượng về tài năng quân sự và lòng quả cảm vô song. Từ một người chiến sĩ du kích, ông đã tôi luyện qua khói lửa để trở thành một vị chỉ huy pháo binh, đặc công xuất sắc, người tham mưu trưởng lỗi lạc luôn trực tiếp có mặt tại những mặt trận cam go nhất và ngã xuống anh dũng ngay trong chiến hào chỉ huy giữa lúc chiến dịch đang ở độ cao trào.

Anh hùng liệt sĩ Hà Văn Trí sinh năm 1929 trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước tại xã Điện Hồng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam — vùng đất vốn nổi tiếng với khí phách cách mạng kiên trung. Được nuôi dưỡng bởi lòng tự hào dân tộc, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng từ khi còn rất trẻ. Tháng 8/1945, mới 16 tuổi, ông đã hăng hái hòa vào dòng người tham gia khởi nghĩa giành chính quyền tại quê nhà. Nhờ sự mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao, từ năm 1946 đến năm 1949, ông được tin tưởng giao giữ chức Xã đội trưởng, trực tiếp gầy dựng phong trào du kích chiến tranh tại địa phương.

Với tài năng quân sự thiên bẩm, ông liên tục được rút lên các cấp cao hơn và đến năm 1953, ông đảm nhiệm chức vụ Trưởng ban Tác chiến Tỉnh đội Quảng Nam. Sau khi Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết vào năm 1954, nhờ bản lĩnh chính trị vững vàng và sự am hiểu chiến trường, ông được chọn làm sĩ quan đại diện phái đoàn Việt Nam trong Ban Liên hiệp quân sự 4 bên để đấu tranh pháp lý với địch.

Cuối năm 1954, thực hiện lệnh điều động, ông tập kết ra miền Bắc. Nhận thấy tư duy chiến lược sắc sảo của ông, từ tháng 10/1955, quân đội đã giao cho ông trọng trách Chủ nhiệm Pháo binh Trung đoàn 853, Sư đoàn 324, thuộc Quân khu 4.

Năm 1962, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, gác lại cuộc sống yên bình ở miền Bắc, đồng chí Hà Văn Trí xung phong vượt dãy Trường Sơn quay lại chiến trường miền Trung khốc liệt. Trở về quê hương, ông như cá gặp nước, lập nhiều chiến công hiển hách và liên tục thăng tiến qua các chức vụ chủ chốt như Tham mưu trưởng Trung đoàn 2 (Quân khu 5), rồi Tỉnh ủy viên, Tỉnh đội trưởng tỉnh Quảng Ngãi (tháng 8/1965). Tiếp đó, ông kinh qua vị trí Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 (Sư đoàn 2) và Trung đoàn trưởng Trung đoàn Đặc công 401 thuộc Quân khu 5.

Một trong những chiến công lẫy lừng nhất gắn liền với tên tuổi của ông trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1 chính là trận tiêu diệt cứ điểm đồi Quang Thạnh (Quảng Ngãi). Bằng lối đánh táo bạo, bất ngờ và hiệp đồng binh chủng nhuần nhuyễn, đơn vị dưới sự chỉ huy của ông đã đánh sập pháo đài kiên cố của địch, loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên lính hung hãn thuộc hai lữ đoàn khét tiếng “Rồng xanh” (Nam Triều Tiên) và “Mãnh hổ”, bắt chúng phải đền tội ác dã man đã gây ra cho đồng bào Sơn Tịnh.

Tháng 8/1968, Đặc khu ủy Quảng Đà phát động chiến dịch tiến công và nổi dậy quy mô lớn toàn đặc khu mang mật danh "Chiến dịch X2". Trên cương vị Tham mưu trưởng, đồng chí Hà Văn Trí đã trực tiếp xuống địa bàn, chỉ huy mũi tấn công then chốt gồm Tiểu đoàn 89 Đặc công kết hợp cùng Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 3. Bằng những đòn đánh sấm sét, hiệp đồng tác chiến chặt chẽ, các cánh quân do ông chỉ huy đã đồng loạt nổ súng, giáng đòn chí mạng vào các mục tiêu đầu não quan trọng của Mỹ — ngụy. Đây là trận tiến công quân sự chính quy, quy mô lớn đầu tiên của quân ta giáng thẳng vào quận lỵ Hòa Vang, làm rung chuyển hệ thống phòng thủ vòng ngoài của địch tại Đà Nẵng.

Quyết tâm cứu vãn tình thế, ngày 25/8/1968, Mỹ — ngụy điên cuồng điều động một lực lượng khổng lồ tương đương một trung đoàn tinh nhuệ cùng xe tăng, pháo binh phối hợp không kích ồ ạt tấn công vào trận địa Giáng Đông của ta. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt và không cân sức từ 6 giờ sáng đến 18 giờ tối cùng ngày. Dưới sự chỉ huy kiên cường của vị Tham mưu trưởng, quân ta bám trụ từng tấc đất, đánh bật nhiều đợt phản công, tiêu diệt hàng trăm tên Mỹ ngay trên chiến hào. Giữa lúc trận chiến vào giai đoạn gay cấn nhất, trong một loạt đạn pháo bắn phá điên cuồng của kẻ thù, Tham mưu trưởng Hà Văn Trí đã anh dũng hy sinh ngay tại trận địa chỉ huy, máu của ông đã hòa vào lòng đất mẹ Giáng Đông anh hùng.

Sự hy sinh của Tham mưu trưởng Hà Văn Trí là một tổn thất vô cùng lớn lao, nhưng tinh thần chiến đấu quả cảm đến hơi thở cuối cùng của ông đã trở thành ngọn đuốc rực sáng, thúc giục đồng đội tiếp tục tiến lên cho đến ngày toàn thắng. Ghi nhận những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vào năm 2001, Đảng và Nhà nước đã trân trọng truy tặng ông danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Để tri ân và khắc ghi công lao to lớn của người con ưu tú đất Quảng, chính quyền và nhân dân các tỉnh thành miền Trung đã trân trọng lấy tên Hà Văn Trí đặt cho các tuyến đường trang trọng tại Thành phố Đà Nẵng và quê hương Quảng Nam, để tên tuổi của vị tham mưu trưởng anh hùng mãi mãi đồng hành cùng sự phát triển của quê hương ngày nay.