ANH HÙNG LIỆT SĨ HỒ VĂN MƯỜI (1940–1966) – NGƯỜI DU KÍCH MƯU TRÍ BIẾN "CÙ LAO CHÔNG" THÀNH NỖI ÁM ẢNH CỦA QUÂN ĐỊCH

ANH HÙNG LIỆT SĨ HỒ VĂN MƯỜI (1940–1966) – NGƯỜI DU KÍCH MƯU TRÍ BIẾN "CÙ LAO CHÔNG" THÀNH NỖI ÁM ẢNH CỦA QUÂN ĐỊCH

Đồng chí Hồ Văn Mười (bí danh Mười Nhỏ) sinh năm 1940 trong một gia đình bần nông tại ấp Thới Thuận, xã Thới Sơn, huyện Châu Thành (nay thuộc thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang). Cha mẹ đều là những người nông dân nghèo, quanh năm lao động vất vả. Từ nhỏ, đồng chí đã phải đi làm thuê nhiều nghề để phụ giúp gia đình. Chính những năm tháng chứng kiến cuộc sống cơ cực của nhân dân dưới ách thống trị của thực dân đã sớm hun đúc trong cậu bé vùng cù lao giữa bốn bề sông nước lòng yêu nước và ý chí đứng lên đấu tranh giành độc lập.

Năm 1960, Hồ Văn Mười tìm gặp đồng chí Phan Minh Thanh (nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang), lúc đó là Bí thư Chi bộ xã Thới Sơn, để xin gia nhập lực lượng du kích của xã. Chỉ sau một năm trực tiếp chiến đấu, với tinh thần dũng cảm, mưu trí và năng lực chỉ huy, đồng chí được tổ chức tín nhiệm giao làm Tiểu đội trưởng, trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích hai ấp Thới Hòa và Thới Thuận. Dưới sự chỉ huy của đồng chí, đơn vị liên tục tổ chức nhiều trận đánh, loại khỏi vòng chiến đấu nhiều tên địch, thu được nhiều vũ khí, quân trang và quân dụng.

Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, dù ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí Hồ Văn Mười luôn nêu cao tinh thần quyết tâm chống giặc ngoại xâm, gương mẫu đi đầu trong mọi phong trào. Đồng chí đã chỉ huy lực lượng du kích từ chỗ chỉ có những vũ khí thô sơ, tự tạo từng bước đánh địch, thu vũ khí của địch để tiếp tục chiến đấu. Đồng thời, đồng chí vận dụng linh hoạt chiến tranh du kích kết hợp với ba mũi giáp công, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp, gây cho đối phương nhiều tổn thất nặng nề.

Ngay trong trận đánh đầu tiên năm 1960, bằng tài thiện xạ của mình, đồng chí đã tiêu diệt tên Xếp Thổ, một tên ác ôn khét tiếng ở khu vực ấp Thới Hòa, ngay sát đồn địch. Chiến công này đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần của lực lượng du kích cũng như nhân dân địa phương, tạo khí thế sôi nổi trong phong trào diệt giặc lập công.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Hồ Văn Mười còn nổi tiếng bởi sự sáng tạo trong cách đánh. Khi lực lượng du kích còn thiếu vũ khí, đồng chí đã nghĩ ra phương án sử dụng ong vò vẽ làm vũ khí chống địch. Đồng chí cùng nhân dân bắt nhiều tổ ong, nhốt vào bao tải rồi bí mật bố trí dọc các tuyến đường ở ba ấp Thới Hòa, Thới Bình và Thới Thuận. Tại những ngã ba quan trọng, đồng chí cho dựng hàng rào chữ Z để giữ các tổ ong đúng vị trí phục kích.

Khi quân địch tiến vào khu vực đã bố trí sẵn, lực lượng du kích từ các hầm bí mật nới dây giữ tổ ong để đàn ong bay ra tấn công. Cùng lúc đó, quân ta nổ súng, kết hợp với hệ thống chông, hầm chông, đạp lôi và chông trái ấu được bố trí dày đặc hai bên đường, khiến quân địch rơi vào thế bị động. Trong trận phục kích này, ta tiêu diệt 6 tên địch, làm bị thương hàng chục tên khác và gây cho chúng nhiều tổn thất.

Song song với việc sử dụng ong vò vẽ, đồng chí còn vận động nhân dân và lực lượng du kích chế tạo hàng nghìn cây chông bằng nhiều loại khác nhau như chông sắt, chông cao, chông bàn; đồng thời đào hệ thống hầm chông, gài đạp lôi, chông trái ấu và xây dựng các vị trí bắn tỉa gần đồn Đình để cô lập quân địch, hạn chế khả năng hoạt động của chúng trên địa bàn.

Trong năm 1962, đồng chí trực tiếp chỉ huy lực lượng chặn đánh quân đồn 4 trận, chống càn 6 trận, tiêu diệt và làm bị thương 34 tên lính dân vệ và bảo an, thu được 1 khẩu súng rulô cùng nhiều đạn dược. Cũng trong năm này, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1963, Hồ Văn Mười được giao giữ chức Xã đội trưởng xã Thới Sơn. Trên cương vị mới, đồng chí tiếp tục tổ chức nhiều trận đánh tàu nhằm chi viện cho tuyến giao liên Mỹ Tho – Bến Tre, đồng thời chỉ huy 6 trận chống càn, tiêu diệt 10 tên, làm bị thương 17 tên địch.

Tiêu biểu là trận đánh tàu địch tại vàm Rạch Lác, thuộc ấp Thới Thuận. Khi quân địch thuộc Sư đoàn 7 rút lui, đồng chí đã chỉ huy lực lượng bất ngờ nổ súng vào đội hình của chúng, tiêu diệt nhiều tên địch, góp phần bảo vệ tuyến giao liên quan trọng của tỉnh.

Cuối năm 1963, lực lượng du kích xã do đồng chí chỉ huy tiếp tục lập chiến công lớn khi phục kích toán lính Hòa Hảo tại cầu Kênh Nhà thờ, ấp Thới Thuận. Trận đánh tiêu diệt 8 tên địch, trong đó có một trung đội phó, làm bị thương 11 tên, thu 12 khẩu súng carbine, 1 khẩu súng Thompson, nhiều đạn dược và bắt sống 1 lính Mỹ.

Bên cạnh tài chỉ huy và khả năng chiến đấu, đồng chí Hồ Văn Mười luôn sống giản dị, khiêm tốn, sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm nhất. Trong những thời điểm phong trào cách mạng gặp nhiều thử thách, đồng chí vẫn kiên trì bám đất, bám dân, cùng nhân dân tìm mọi cách giữ vững phong trào và xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân.

Đến năm 1965, Huyện ủy Châu Thành phân công đồng chí giữ chức Bí thư Chi bộ xã, kiêm Xã đội trưởng xã Thới Sơn, trực tiếp lãnh đạo lực lượng dân quân du kích chiến đấu. Trong giai đoạn 1965–1966, mặc dù địch liên tục mở nhiều cuộc hành quân càn quét quy mô lớn vào Thới Sơn, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ xã và sự chỉ huy của đồng chí Hồ Văn Mười, quân và dân địa phương vẫn kiên cường bám đất, bám làng, sử dụng những vũ khí thô sơ kết hợp với nghệ thuật chiến tranh du kích để đánh bại nhiều cuộc càn quét.

Nhờ những sáng kiến và cách đánh độc đáo của đồng chí cùng lực lượng du kích, Thới Sơn đã trở thành vùng đất nổi tiếng với tên gọi "Cù lao Chông", khiến quân địch nhiều phen khiếp sợ mỗi khi tiến quân vào địa bàn.

Ngày 21/6/1966, trong khi trực tiếp chỉ huy trận phục kích quân địch tại khu vực đầu cồn thuộc ấp Thới Bình, đồng chí Hồ Văn Mười đã anh dũng hy sinh.

Trong suốt những năm chiến đấu từ 1960 đến 1966, đồng chí đã trực tiếp tham gia và chỉ huy nhiều trận đánh lớn nhỏ, góp phần bẻ gãy hàng chục cuộc càn quét của địch. Đồng chí cùng lực lượng du kích đã sáng tạo cách sử dụng ong vò vẽ làm vũ khí chiến đấu, tổ chức vót hơn 10.000 cây chông để xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân. Riêng bản thân đồng chí đã tiêu diệt 59 tên địch, thu 74 khẩu súng cùng nhiều đạn dược và phương tiện chiến tranh của đối phương.

Ghi nhận những cống hiến to lớn đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, đồng chí Hồ Văn Mười được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhì và hạng Ba, 3 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua (1961–1963). Ngày 21/02/2010, Đảng và Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí.

Tên tuổi Anh hùng liệt sĩ Hồ Văn Mười mãi là biểu tượng của lòng dũng cảm, trí sáng tạo và tinh thần bám đất, bám dân của lực lượng du kích miền Tây Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.