ANH HÙNG LIỆT SĨ HUỲNH THỊ RỈ

Trong kháng chiến chống Pháp, mới 18 tuổi, chị theo cách mạng, cùng người em thứ tám gài lựu đạn, làm chết nhiều tên địch. Cuối năm 1953, do địch theo dõi gắt gao, chị được điều lên công tác Sở Y tế Nam Bộ, cơ quan đóng tại xã Trí Phải, huyện Thới Bình.Sau năm 1954, chị là đoàn viên được phân công ở lại miền Nam, được đi học lớp cô đỡ và hoạt động trong phong trào đấu tranh chính trị tại huyện Thới Bình. Đầu năm 1958, trong một lần đi công tác, chị sa vào tay giặc.Đồng bào xã Trí Phải trực tiếp đấu tranh giành giựt với địch nhưng bọn lính của tên Chà, thuộc hạ của Lâm Quang Phòng tại quận An Phước (Thới Bình) đã lôi chị đi tra tấn, hành hạ, hãm hiếp vô cũng dã man. Khi đồng bào tìm kiếm, phát hiện đưa chị về thì thân thể chị đã tả tơiỞ địa bàn cũ do bị lộ, không thể tiếp tục hoạt động được nữa, tổ chức điều chị về tham gia Ban Chấp hành Xã đoàn Khánh An, phụ trách Ấp 10, xã Khánh An, trực tiếp làm việc với các phân đoàn Trại Trú, Ông Bường, Bến Gỗ. Khoảng tháng 5/1958, bọn dân vệ đồn vàm Cái Tàu, do tên cảnh sát Nguyễn Văn Danh chỉ huy, càn lên Ấp 10, bắt được chị. Trên đường dẫn về đồn, tên Danh dở trò xấu xa, bị chị phản đối. Nhưng đêm đến, Danh tìm cách dụ dỗ chị làm vợ nhỏ của hắn, chị càng phản đối quyết liệt: “Tôi là gái đã có chồng. Tôi vô tội, các ông phải thả tôi về”.Như chó sói gặp mồi ngon, tên Danh không thể buông tha cho người thiếu nữ có nhan sắc đầy quyến rũ ấy. Qua mấy ngày dùng đủ mọi cách thuyết phục và tác động không kết quả, cuối cùng nó hành động dã man. Vào một đêm ngoài trời đầy sương gió, trong chuồng cọp lạnh lùng, tay chân tê dại, cả thân mình nhức buốt, đau nhói tận tim, đêm đã khuya rồi, nhưng em không ngủ mà liên tưởng đến những đồng chí đang hoạt động bên ngoài, nhớ người yêu đang ở nơi chiến tuyến, nhớ các má, các chị em, nhớ những hồi cùng nhau hái rau, bắt ốc, cùng ăn chung với nhau, nhớ những bữa cơm thanh đạm ở gia đình… nhớ nhiều, nhớ lắm! Bỗng có tiếng mở cửa phòng nghe rổn rảng, một tên lính bước vào dẫn em lên phòng điều tra…”.Dưới sự chỉ huy của tên Danh, sau khi thi nhau cưỡng hiếp, bọn chúng dùng mọi cực hình tra tấn, ghê rợn nhất là dùng con lươn to cho luồn vào cửa mình, làm chị ngất xỉu. Đến khi tỉnh lại, chị thấy mình trần truồng như nhộng, bị giam trong chuồng cọp, bốn bề sương gió tơi bời. Không khai thác được gì ở người con gái kiên cường, cuối cùng địch buộc phải thả chị.Ngày 8/8/1958, quyết trả thù cho chị, các anh ở đơn vị Đinh Tiên Hoàng, trong đó có anh Tư M, người yêu của chị, hoá trang làm lính nguỵ đến đồn vàm Cái Tàu tiêu diệt tên Danh, bắt tù binh, thu toàn bộ vũ khí và rút lui an toàn.Sau thời gian công tác ở Khánh An, chị được chuyển về Văn phòng Tỉnh uỷ Cà Mau, được kết nạp vào Đảng (tháng 12/1958) và được phân công xuống cơ sở tại xã Phong Lạc (cũ) hoạt động. Ngày 14/5/1959, trong khi đang cùng đi với đoàn cán bộ hơn 10 người tại Mỹ Bình thì gặp bọn thuỷ quân lục chiến càn quét, chị liền ra ám hiệu cho anh em lẩn tránh, vừa nhai nuốt một lá thư tuyệt mật rất quan trọng không để rơi vào tay quân thù. Địch bắt được chị cùng 3 cán bộ khác.Thừa lúc chúng sơ hở, chị tìm cách mở dây trói để các anh chạy thoát. Phát hiện được việc làm của chị, bọn chúng đánh đập chị vô cùng tàn nhẫn. Chúng trói tay, cởi hết quần áo, dắt chị đi dài theo xóm để bêu riếu, để lăng nhục như hành động của lũ người man rợ thời trung cổ.Sau một đêm tra tấn, hành hạ, hãm hiếp, ngày hôm sau chúng nắm tóc chị lôi ra mé rừng, buộc chị “Hoan hô Ngô tổng thống”, chúng sẽ thả. Chị dõng dạc thét lớn: “Đã đảo Ngô Đình Diệm! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Nhiều loạt đạn làm tan nát thân thể chị.Chị Rỉ ngã xuống nhưng khí phách hiên ngang của người nữ cộng sản như ngọn lửa bất khuất bừng cháy, thiêu rụi quân thù