Anh hùng, Liệt sĩ HUỲNH VĂN CỌ

Năm 1957, khi vừa tròn 21 tuổi, Huỳnh Văn Cọ trực tiếp tham gia hoạt động thanh thiếu niên địa phương như: rải truyền đơn, canh gác, liên lạc, đưa thư, vận động thanh thiếu niên tập võ, tập trận. Năm 1958, đồng chí bí mật đưa 2 cán bộ cách mạng về nhà in truyền đơn, tài liệu tuyên truyền cho Đảng. Năm 1959, trước khi thoát ly gia đình vào chiến khu công tác, đồng chí đã phục kích gài mìn tiêu diệt một số tên ác ôn để trả thù cho đồng đội. Đầu năm 1961, đồng chí tham gia đánh trận đầu ở Biên Hòa, diệt một số tên địch. Sau đó, đồng chí được giao giữ chức Xã đội trưởng xã Tân An Hội. Sáu tháng sau, đồng chí giữ chức Trung đội phó Trung đội trinh sát huyện Củ Chi. Trưa ngày 15/3/1961, được lệnh của chỉ huy, đồng chí Huỳnh Văn Cọ cùng đồng đội tổ chức tấn công đơn vị bảo an khi chúng đang theo dõi công nhân làm đường ở Củ Chi. Vốn khéo léo, đồng chí Huỳnh Văn Cọ đã chỉ huy tổ trinh sát đặc công giả làm dân đi phu theo xe chở đá làm đường, khi thời cơ đến, các trinh sát đã xô ngã 2 tên lính bảo an xuống đường đúng chỗ quân ta mai phục, ta đã diệt gọn, thu 2 súng. Phát huy kết quả chiến đấu, tổ trinh sát của đồng chí Huỳnh Văn Cọ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ do Ban Chỉ huy Quân sự huyện giao là diệt tên Bình quận trưởng có nợ máu với nhân dân Củ Chi. Sau khi điều nghiên rất kỹ, đồng chí quyết định dùng mìn, phục kích diệt tên Bình ở Kinh Đen. Đồng chí giả dạng nông dân đi câu cá, lội dưới nước, chờ xe qua khúc cua chạy chậm, đồng chí kích mìn, diệt tên lái xe, xe Jeep bị hư hại nặng, nhưng tên Bình bị thương thoát chết. Quá hoảng sợ, tên Bình phải xin chuyển đi nơi khác, không còn dám hống hách với nhân dân, đánh phá phong trào cách mạng địa phương. Sau đó, đồng chí giúp đồng đội gài mìn ở ấp chiến lược để tổ của đồng chí Lê Văn Em (Tám Em) đánh trực tiếp lực lượng bảo an, thu trên 10 súng. Đầu năm 1962, do yêu cầu và nhiệm vụ mới, lãnh đạo huyện Củ Chi thành lập Đại đội 306 (đơn vị tiền thân của Tiểu đoàn 7 sau này) và thành lập một đơn vị đặc biệt, lấy tên là “Trung đội Trinh sát dũng cảm”, do đồng chí Tư Khinh làm Trung đội trưởng, đồng chí Hai Hồng - Chính trị viên và đồng chí Huỳnh Văn Cọ - Trung đội phó. Trung đội được phân tán, đánh địch theo từng tổ, chủ yếu tổ chức tiêu diệt các tên ác ôn đầu sỏ, tạo điều kiện cho phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng đi lên. Thời gian sau, đồng chí chủ động trinh sát nhiều lần tên Đại úy Rắc ác ôn, đặt mìn ở nhà tên này để tiêu diệt, mìn nổ, tên Rắc chạy thoát. Tuy không bị tiêu diệt nhưng vì quá sợ hãi, tên Rắc trốn luôn, không dám về Củ Chi. 12 giờ trưa ngày 10/6/1963, Trung đội trưởng Huỳnh Văn Cọ phát hiện địch tụ tập chơi bài ở miếu Bà Mũi Lớn, đồng chí đã chỉ đạo Tám Em là du kích mật cùng đồng chí diệt địch bằng 3 quả mìn, diệt 1 trung đội ngụy, ta thu được 10 súng các loại, trong đó có 2 trung liên, nhiều quân trang quân dụng khác. Sư đoàn 25 bộ binh Mỹ mang tên “Tia chớp nhiệt đới” đến xây dựng căn cứ Đồng Dù, ngay sát hệ thống địa đạo Bến Đình, để cùng các đồn bót xung quanh khống chế các hoạt động của quân giải phóng nhằm chiếm đóng lâu dài nước ta. Sau cuộc hành quân Crimp thất bại, Lữ đoàn cơ động 173 của Mỹ đã càn qua xã Trung Lập Hạ, đốt phá khu vực Đồng Dù và đóng quân ở đây. Nhận thấy thời cơ đánh địch đã đến, đêm 20/01/1966, dưới sự chỉ đạo của Khu ủy Sài Gòn - Gia Định và Huyện ủy Củ Chi, nhân dân và lực lượng vũ trang quyết tâm bám trụ chiến đấu tiêu diệt địch, bảo vệ quê hương, bảo vệ căn cứ cách mạng. Đồng chí Huỳnh Văn Cọ chủ động phối hợp với lực lượng trinh sát Quân báo huyện Củ Chi bất ngờ tập kích địch bằng mìn định hướng ĐH10, lựu đạn, thủ pháo... Kết quả, sở chỉ huy Lữ đoàn 173 của địch bị tiêu diệt, địch chết và bị thương trên 70 tên, các phương tiện thông tin liên lạc bị phá hủy hoàn toàn, quân Mỹ thua đau, quân ta an toàn rút lui về căn cứ. Trận đánh này được báo chí trong nước và quốc tế ca ngợi, quân Mỹ và tay sai phải co cụm lại, bớt hung hăng, bắt đầu tăng cường xây dựng căn cứ để đề phòng quân “Việt cộng” xâm nhập. Không để quân Mỹ mở rộng quy mô căn cứ Đồng Dù, đồng thời để tỏ rõ sự quyết tâm đánh thắng quân xâm lược, Ban Chỉ huy quân sự huyện phân công đồng chí Huỳnh Văn Cọ sớm lên kế hoạch đánh vào trung tâm căn cứ Đồng Dù của Mỹ - ngụy. Sau hai tuần cho lực lượng trinh sát đặc công và quân báo bí mật tiếp cận điều nghiên căn cứ Mỹ, lên sơ đồ tác chiến, ém sẵn quân, chuẩn bị đầy đủ lương thực, vũ khí... Đêm 22/02/1966, đồng chí Huỳnh Văn Cọ phát hiệu lệnh tấn công, quân Mỹ bất ngờ, cả căn cứ Đồng Dù hoảng loạn, địch không kịp tháo chạy, ẩn núp. Thừa thắng, quân ta tập kích địch liên tục bảy đêm liền, diệt và làm bị thương 120 tên Mỹ. Chiến thắng Đồng Dù đã gây tiếng vang lớn, được báo chí quốc tế ca ngợi. Năm 1967, đế quốc Mỹ đưa hàng nghìn quân và hàng nghìn tấn vũ khí, đạn dược đổ quân vào miền Nam, khu vực Củ Chi hòng dập tắt phong trào cách mạng. Chúng tập trung tại khu vực Gò Mây, ấp Ngã Tư, xã Đức Hiệp (Nhuận Đức) để tiến hành càn quét. Đêm 11/6/1967, Huỳnh Văn Cọ hỗ trợ để đồng chí Sáu Hoàng trực tiếp chỉ đạo đội đặc công xâm nhập vào đội hình địch, gài hàng chục quả mìn chống xe tăng và bí mật phối hợp cùng 47 chiến sĩ của Đại đội 1, Tiểu đoàn 7 Củ Chi cùng bộ đội địa phương của huyện dồn sức đánh phủ đầu quân Mỹ và tay sai. Ngay 15 phút đầu tiên của trận đánh, quân ta phá hủy và bắn cháy 21 xe tăng, xe thiết giáp của Mỹ, 117 tên lính Mỹ chết và bị thương. Đồng chí Nguyễn Văn Luân (Ba Luân) ở ấp Phú Mỹ, xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi - nguyên là chiến sĩ tham gia trận chiến, sau này là Bí thư Nam Chi, Bắc Chi kể lại: “Lúc đó ai cũng nức lòng vì lần đầu diệt được nhiều xe tăng địch, nên lãnh đạo cấp trên đã động viên đồng chí Sáu Hoàng, Huỳnh Văn Cọ nhiều lần đi nói chuyện, báo cáo kinh nghiệm diệt xe tăng Mỹ để phổ biến rộng rãi cho toàn chiến trường Quân khu và Miền (R) học tập, noi theo, thêm nhiều chiến công to lớn hơn nữa trong thời gian tới”. Sau chiến thắng vang dội ấy, nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn huyện Củ Chi nói riêng và Sài Gòn - Gia Định nói chung đã lấy tấm gương chiến đấu dũng cảm, kiên cường của đồng chí Huỳnh Văn Cọ để phấn đấu, rèn luyện, noi gương. Ngày 17/9/1967, trong Đại hội Anh hùng - Chiến sĩ thi đua và Dũng sĩ các lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng toàn miền Nam lần thứ II, Ủy ban Trung ương Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam đã quyết định phong tặng danh hiệu cao quý “Đất thép thành đồng” cho huyện Củ Chi thuộc khu Sài Gòn - Gia Định. Tin vui này đã nhanh chóng lan tỏa trên toàn chiến trường, đến từng người dân, cán bộ, chiến sĩ Củ Chi và khu Sài Gòn - Gia Định, phong trào chống Mỹ, cứu nước nhờ đó bùng lên mạnh mẽ. Ngày 12/05/1969, quân Mỹ đã dùng máy bay chiến đấu, xe tăng, lực lượng bộ binh đông gấp nhiều lần mở trận càn lớn tấn công ta trong suốt 8 giờ. Đồng chí Huỳnh Văn Cọ kiên quyết bám trụ công sự, chiến hào, địa đạo, dũng cảm chỉ huy đơn vị đánh địch. Tuy nhiên, do lực lượng của ta quá ít, chỉ có 25 đồng chí, hầm bí mật bị lộ, Huyện đội phó Huỳnh Văn Cọ đã luôn động viên đồng đội quyết chiến, giữ vững chí khí cách mạng tiến công. Cả tổ đã bắn địch đến viên đạn cuối cùng, đồng chí đã anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi. Trong cuộc đời chiến đấu oanh liệt, Huỳnh Văn Cọ đã được tặng thưởng: 3 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, Nhì, Ba; 7 lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, diệt xe tăng, xe cơ giới địch; 4 lần được bầu Chiến sĩ thi đua cấp Miền và nhiều bằng khen, giấy khen khác. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tại Quyết định số 161/KT-CTN ngày 28/4/2000, Liệt sĩ Huỳnh Văn Cọ, Huyện đội phó huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để ghi nhận, tôn vinh thành tích của đồng chí, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định số 14/2000/ QĐ-UB-VX đặt tên cho một con đường ở thị trấn Củ Chi mang tên Huỳnh Văn Cọ.